تحلیل سیاست خارجی باید بر پایه واقعیتهای میدانی و تجربههای تاریخی باشد
حجتالاسلام دکتر رحیم رحیمی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه تبریز، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، با اشاره به بیانیه اخیر مجمع محققین اظهار داشت: در حوزه اندیشه سیاسی، هر راهبردی باید در معرض ارزیابی مستمر قرار گیرد. اگر تجربهای در عمل با چالشها و موانع جدی روبهرو شده باشد، طبیعی است که اصرار بر همان راهبرد، نیازمند استدلالهای جدید و پاسخهای روشن به پرسشهای افکار عمومی باشد.
وی افزود: از منظر عقلانیت سیاسی، نمیتوان گذشته را از محاسبات امروز حذف کرد. تجربه مذاکرات و اختلافات بر سر اجرای تعهدات، بخشی از واقعیت تاریخی است که باید در هر تحلیل جدید مورد توجه قرار گیرد تحلیل صحیح زمانی شکل میگیرد که همه دادهها، اعم از موفقیتها و ناکامیها، در کنار یکدیگر دیده شوند.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه تبریز ادامه داد: در فقه سیاسی نیز اصل بر رعایت عزت، حکمت و مصلحت در روابط خارجی است. این اصول اقتضا میکند که تصمیمات کلان کشور بر پایه شناخت دقیق از رفتار طرف مقابل، حفظ منافع عمومی و صیانت از استقلال کشور اتخاذ شود و از هرگونه سادهسازی مسائل پیچیده سیاست بینالملل پرهیز گردد.
حجت الاسلام رحیمی با بیان اینکه امنیت ملی محصول مجموعهای از مؤلفههاست، تصریح کرد: امنیت پایدار تنها از یک مسیر حاصل نمیشود اقتدار علمی، توان اقتصادی، انسجام اجتماعی، ظرفیتهای دفاعی و دیپلماسی فعال، اضلاع یک منظومه بههمپیوسته هستند. تقلیل این منظومه به یک مؤلفه، تحلیل را با کاستی مواجه میکند.
وی درباره مسئولیت نخبگان و حوزویان نیز گفت: حوزههای علمیه همواره محل تضارب آرا و گفتوگوی علمی بودهاند، اما انتظار میرود اظهار نظرها درباره مسائل راهبردی کشور با دقت، استناد و توجه به آثار اجتماعی و سیاسی آنها همراه باشد اختلاف دیدگاه امری طبیعی است، ولی این اختلاف نباید به نادیده گرفتن واقعیات و تجربههای عینی بینجامد.
استاد سطوح عالی حوزه علمیه تبریز در پایان خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به گفتوگوهای عالمانه، تحلیلهای مستند و پرهیز از دوگانهسازیهای سادهانگارانه نیاز داریم هر دیدگاهی که در عرصه عمومی مطرح میشود، باید بتواند در برابر نقد علمی و تجربه تاریخی از خود دفاع کند؛ چراکه تصمیمات مربوط به منافع ملی، نیازمند بالاترین سطح دقت، مسئولیتپذیری و آیندهنگری است.