تأکید شورای حوزه علمیه فارس بر نقشآفرینی حوزه در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا فارس، جلسه شورای حوزه علمیه استان فارس با حضور تمامی اعضای شورا و به ریاست حجتالاسلام والمسلمین دژکام، نماینده ولیفقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز، برگزار شد؛ نشستی که علاوه بر بررسی مهمترین مسائل آموزشی، تبلیغی، فرهنگی و تربیتی حوزه علمیه استان، شاهد حضور و آغاز فعالیت دو عضو جدید شورا، حجتالاسلام والمسلمین دانا، نماینده مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری، و حجتالاسلام والمسلمین دکتر سبحانی بود.
در این نشست، اعضای شورای حوزه علمیه فارس بر ضرورت بازتعریف و تقویت نقش حوزه در عرصههای فرهنگی و اجتماعی، ساماندهی فعالیت مبلغان و ائمه جماعات، حمایت و نظارت بر اجرای طرح امین در مدارس، توسعه فعالیتهای قرآنی و تفسیری، توجه به ظرفیت موقوفات حوزوی و تقویت برنامههای تهذیبی و تربیتی طلاب تأکید کردند.
موضوع حجاب و آسیبهای فرهنگی موجود در جامعه نیز از محورهای مهم این نشست بود و اعضای شورا بر ضرورت همافزایی میان حوزه علمیه و دستگاههای مسئول برای مواجهه برنامهریزیشده با مسائل فرهنگی و اجتماعی تأکید کردند.
تشکیل شورای عالی تبلیغ؛ گامی برای انسجام فعالیتهای تبلیغی
حجتالاسلام والمسلمین دژکام نماینده ولی فقیه در فارس در این نشست با اشاره به رسالت فرهنگی و اجتماعی حوزههای علمیه، بر ضرورت حضور فعال و مؤثر حوزه در مسائل فرهنگی جامعه تأکید کرد.
وی افزود: همواره مبلغین در راستای ارتقای سطح فرهنگی و اعتقادی مردم نقش اثرگذاری داشته اند و برای این امر ساماندهی و اعزام های هدفمند یک ضرورت است.
حجتالاسلام محمودی مدیر حوزه علمیه فارس در این نشست گزارشی از اقدامات انجامشده برای ساماندهی مبلغان استان ارائه کرد.
وی با اشاره به تشکیل شورای عالی تبلیغ از سوی حجتالاسلام والمسلمین دژکام گفت: با تشکیل شورای عالی تبلیغ، تلاش شده است فعالیتهای تبلیغی استان از انسجام و هماهنگی بیشتری برخوردار شود و همه اعزامهای تبلیغی در استان نیز بناست از مسیر معاونت امور روحانیون نهاد نمایندگی ولیفقیه در استان انجام شود.
مدیر حوزه علمیه فارس این اقدام را در راستای ایجاد نظم بیشتر در فرآیند اعزام مبلغان دانست و افزود: ساماندهی اعزامها میتواند ضمن جلوگیری از موازیکاری، امکان برنامهریزی دقیقتر برای تأمین نیازهای تبلیغی مناطق مختلف استان را فراهم کند.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت ورود جدی حوزه علمیه به مسائل فرهنگی اظهار کرد: حوزه علمیه نمیتواند نسبت به مسائل فرهنگی جامعه بیتفاوت باشد و باید ظرفیت علمی و تخصصی خود را برای ارائه راهکار در این حوزه به کار گیرد.
محمودی در همین راستا به جلسه جامعه اساتید حوزه علمیه فارس با استاندار فارس اشاره کرد و گفت که در این جلسه، اساتید حوزه دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره بهبود وضعیت فرهنگی جامعه و مسئله حجاب ارائه کردند.
تأکید بر ساماندهی مبلغان و ائمه جماعات
آیتالله دستغیب رئیس جامعه روحانیت شیراز، نیز در این نشست بر ضرورت برنامهریزی دقیق برای ساماندهی شبکه تبلیغی استان تأکید کرد.
وی با اشاره به نقش مهم مبلغان، ائمه جماعات و طلاب شاغل در دستگاههای اجرایی اظهار کرد: نظارت و برنامهریزی برای فعالیت مبلغان، ائمه جماعات و طلابی که در ادارات و مجموعههای مختلف مشغول فعالیت هستند، باید تقویت شود.
رئیس جامعه روحانیت شیراز بر این نکته تأکید داشت که توسعه فعالیت تبلیغی بدون نظام مشخص برای اعزام، ارزیابی، آموزش و نظارت، نمیتواند به شکل مطلوب پاسخگوی نیازهای فرهنگی جامعه باشد.
بر همین اساس، ساماندهی نیروهای تبلیغی و ایجاد سازوکار مشخص برای شناسایی نیازهای مناطق، اعزام مبلغان متناسب با نیاز هر مجموعه و ارزیابی عملکرد آنان، از جمله موضوعاتی است که میتواند در ارتقای اثربخشی فعالیت تبلیغی حوزه علمیه نقش داشته باشد.
حمایت از مدارس علمیه قرآنی و توسعه تربیت حافظان قرآن
مدیر حوزه علمیه فارس در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت مدارس علمیه قرآنی در استان اشاره کرد و گفت: حوزه علمیه فارس از مدارس علمیه قرآنی حمایت میکند و در حال حاضر دو مجموعه قرآنی در استان، از جمله مدرسه علمیه قرآنی استهبان و مدرسه علمیه آقاباباخان شیراز، در این عرصه فعالیت دارند.
وی با اشاره به دستاوردهای مدرسه علمیه استهبان، بر نقش این مجموعه در تربیت حافظان قرآن تأکید کرد و گفت که این مدرسه توانسته است شمار قابل توجهی از حافظان کل قرآن کریم را تربیت کند.
این موضوع نشان میدهد که فعالیت قرآنی در حوزه علمیه فارس صرفاً به برگزاری برنامههای مناسبتی محدود نشده و ظرفیتهایی برای تربیت تخصصی طلاب در حوزه قرآن نیز شکل گرفته است؛ ظرفیتی که میتواند در آینده در توسعه آموزشهای قرآنی، تبلیغ معارف قرآن و پاسخگویی به نیازهای فرهنگی جامعه مورد استفاده قرار گیرد.
ضرورت حمایت و نظارت بر طرح امین در مدارس
حجتالاسلام والمسلمین دانا، عضو مجلس خبرگان رهبری، نیز در این نشست با اشاره به فعالیت طلاب و مبلغان در قالب طرح امین بر ضرورت حمایت و نظارت بیشتر بر این طرح تأکید کرد.
وی حضور مبلغان در مدارس و ارتباط مستقیم آنان با دانشآموزان را دارای آثار و برکات ارزشمند دانست و اظهار کرد: طرح امین و حضور مبلغان در مدارس، در کنار دانشآموزان، ظرفیت مهمی برای فعالیت فرهنگی و تربیتی است و باید هم از این حضور حمایت شود و هم سازوکار نظارتی مناسبی برای آن وجود داشته باشد.
عضو مجلس خبرگان رهبری تأکید کرد که حضور روحانیون و مبلغان در محیطهای آموزشی، زمانی میتواند بیشترین اثربخشی را داشته باشد که از یک سو از پشتیبانی و آموزش کافی برخوردار باشند و از سوی دیگر، عملکرد آنها نیز به صورت مستمر مورد ارزیابی قرار گیرد.
از این منظر، طرح امین میتواند یکی از مهمترین حلقههای ارتباطی حوزه علمیه با نسل نوجوان باشد و تقویت کیفیت این حضور، نیازمند توجه همزمان به آموزش مبلغ، شناخت اقتضائات محیط مدرسه، ارتباط مناسب با دانشآموزان و ارزیابی مستمر عملکرد است.
تأکید تولیت حرم شاهچراغ بر تقویت دانش تفسیری طلاب
حجتالاسلام ابراهیم کلانتری، تولیت حرم مطهر حضرت احمد بن موسی شاهچراغ(ع)، در ادامه این نشست بر ضرورت تقویت دانش تفسیری طلاب تأکید کرد.
وی با اشاره به برنامههای قرآنی معاونت تهذیب حوزه علمیه فارس اظهار کرد: در کنار برنامههای قرآنی، لازم است آموزش و تفسیر قرآن نیز جایگاه مشخصی در برنامههای معاونت تهذیب داشته باشد؛ چراکه صرفاً پرداختن به قرائت و حفظ قرآن برای رسیدن به یک تربیت قرآنی کامل کافی نیست و طلبه باید بتواند در کنار انس با قرآن، با معارف و مفاهیم عمیق آیات نیز آشنا شود.
حجت الاسلام والمسلمین کلانتری افزود: در بازدیدهای میدانی از مدارس علمیه استان، علاقه و استقبال طلاب نسبت به مباحث تفسیری مشاهده شده است و همین مسئله نشان میدهد که ظرفیت مناسبی برای توسعه آموزشهای تفسیری در مدارس علمیه وجود دارد.
این پیشنهاد میتواند زمینه را برای پیوند بیشتر میان فعالیتهای قرآنی، تهذیبی و علمی فراهم کند؛ به گونهای که قرآن نه فقط به عنوان موضوعی برای حفظ و قرائت، بلکه به عنوان منبع معرفتی و تربیتی در برنامه آموزشی و تهذیبی طلاب حضور پررنگتری داشته باشد.
موقوفات حوزوی؛ ظرفیت پایدار برای تأمین منابع مدارس علمیه
حجتالاسلام والمسلمین رضوی اردکانی نیز با اشاره به اهمیت موقوفات حوزوی، این موقوفات را یکی از پشتوانههای تاریخی و منابع پایدار حوزههای علمیه دانست.
وی اظهار کرد: موقوفات حوزوی از گذشته یکی از منابع پایدار حوزههای علمیه و مدارس دینی بودهاند و بسیاری از مدارس و فعالیتهای حوزوی در طول تاریخ از همین ظرفیت بهره بردهاند.
حجت الاسلام والمسلمین رضوی اردکانی با اشاره به وجود مشکلات و مسائل حقوقی در برخی از این موقوفات، بر ضرورت پیگیری و احیای آنها تأکید کرد و گفت: بخشی از موقوفات حوزوی به دلیل مسائل حقوقی و مشکلات موجود، عملاً از چرخه بهرهبرداری خارج شدهاند و لازم است با تعامل و ارتباط جدیتر با اداره اوقاف، این منابع احیا و ظرفیت اقتصادی آنها برای حوزههای علمیه فعال شود.
احیای موقوفات حوزوی میتواند در شرایطی که مدارس علمیه با نیازهای متعدد مالی و عمرانی مواجه هستند، یک ظرفیت مهم برای ایجاد درآمد پایدار محسوب شود و وابستگی حوزه به منابع مقطعی را کاهش دهد.
مطالبه عمومی برای مقابله با ناهنجاریهای فرهنگی
حجتالاسلام والمسلمین حدائق نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت شکلگیری مطالبه عمومی در زمینه ناهنجاریهای فرهنگی، نسبت به وضعیت حجاب در جامعه ابراز نگرانی کرد.
وی اظهار کرد: متأسفانه در زمینه حجاب شاهد ناهنجاریهایی هستیم و این وضعیت نباید به عنوان یک مسئله عادی تلقی شود. مسئولان و دستگاههایی که در قبال مسائل فرهنگی مسئولیت دارند باید نسبت به وضعیت موجود پاسخگو باشند و نمیتوان در برابر رهاشدگی فرهنگی سکوت کرد.
وی بر ضرورت مطالبهگری عمومی تأکید کرد و افزود که مواجهه با مسائل فرهنگی نیازمند احساس مسئولیت عمومی و حضور فعال دستگاههای مسئول است.
این دیدگاه در امتداد مباحث مطرحشده از سوی رئیس شورای حوزه علمیه فارس قرار داشت و بار دیگر بر این مسئله تأکید کرد که موضوعات فرهنگی و اجتماعی نیازمند تقسیم کار روشن، پاسخگویی دستگاههای متولی و مشارکت مجموعههای علمی و فرهنگی هستند.
ارائه گزارش عملکرد معاونت تهذیب و تربیت
حجتالاسلام والمسلمین همایی، معاون تهذیب و تربیت حوزه علمیه فارس، نیز گزارشی از فعالیتهای این معاونت ارائه کرد.
وی در این گزارش به برنامه جامع تهذیب و فعالیت گروههای جهادی اشاره کرد و مجموعهای از برنامههای قرآنی، تربیتی و ارزیابیهای اخلاقی و روانشناختی طلاب را تشریح کرد.
بر اساس گزارش ارائهشده، فعالیتهای قرآنی حوزه علمیه فارس شامل برگزاری کرسیهای تلاوت، مسابقات حفظ قرآن کریم و نهجالبلاغه، دورههای صوت و لحن و همچنین دورههای تربیت مدرس قرآن است. همچنین برای اساتید شرکتکننده در دورههای مربوط، فرآیند اعطای مجوز و حکم تدریس نیز دنبال میشود.
از دیگر اقدامات معاونت تهذیب و تربیت، برگزاری مصاحبههای هفتگی تلبس برای طلاب متقاضی و انجام مصاحبههای روانشناختی و اخلاقی از طلاب متقاضی امریه عنوان شد.
قرائت و ترتیل قرآن؛ شرط مهم در مسیر رشد طلبه
معاون تهذیب و تربیت حوزه علمیه فارس همچنین بر توجه جدی به سطح قرآنی طلاب از ابتدای ورود به حوزه تأکید کرد.
وی توضیح داد که طلبهای که در پایه اول وارد حوزه علمیه میشود، در صورت ضعف جدی در قرائت و ترتیل قرآن، نمیتواند بدون رفع این ضعف به پایه بالاتر راه پیدا کند.
این رویکرد، نشاندهنده تلاش حوزه علمیه فارس برای قرار دادن مهارتهای قرآنی در کنار آموزشهای رسمی حوزوی است؛ رویکردی که میتواند زمینهساز افزایش انس طلاب با قرآن و ارتقای توانایی آنان در فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی شود.
حضور اعضای جدید و تأکید بر تقویت ظرفیت شورای حوزه
حضور حجتالاسلام والمسلمین دانا، نماینده مجلس خبرگان رهبری در استان فارس، و حجتالاسلام والمسلمین دکتر سبحانی به عنوان اعضای جدید، از دیگر نکات مهم این نشست بود.
در پایان جلسه نیز حکم عضویت حجتالاسلام والمسلمین دانا در شورای حوزه علمیه استان فارس به وی اعطا شد.
ورود اعضای جدید به شورا میتواند زمینه بهرهگیری از دیدگاهها و تجربیات بیشتر در تصمیمگیریهای کلان حوزه علمیه استان را فراهم کند؛ بهویژه آنکه مباحث مطرحشده در این نشست، طیف گستردهای از موضوعات علمی، فرهنگی، تبلیغی، قرآنی، اقتصادی و تربیتی را دربر گرفت.
حرکت به سمت حوزهای مسئلهمحور و اجتماعی
مجموع مباحث مطرحشده در نشست شورای حوزه علمیه فارس نشان میدهد که مسائل فرهنگی و اجتماعی، بهویژه موضوع حجاب و آسیبهای فرهنگی، در کنار ساماندهی شبکه تبلیغی و ارتقای کیفیت تربیت طلاب، از اولویتهای جدی مدیریت حوزه علمیه استان است.
پیشنهاد تقویت نظارت بر مبلغان و ائمه جماعات، ساماندهی اعزامها از طریق شورای عالی تبلیغ، توجه به طرح امین، توسعه آموزشهای تفسیری، احیای موقوفات حوزوی و گسترش فعالیتهای قرآنی، مجموعهای از محورهایی را شکل میدهد که در صورت تبدیل شدن به برنامههای اجرایی مشخص، میتواند به افزایش نقشآفرینی حوزه علمیه در تحولات فرهنگی استان منجر شود.
از سوی دیگر، گزارش معاونت تهذیب نشان میدهد که حوزه علمیه فارس در کنار مباحث نظری و اجتماعی، به دنبال تقویت بنیانهای تربیتی و قرآنی طلاب نیز هست. تلفیق این دو رویکرد ــ یعنی تقویت توان علمی و تربیتی طلبه از یک سو و افزایش حضور مؤثر و مسئلهمحور حوزه در جامعه از سوی دیگر ــ میتواند یکی از الزامات اصلی برای ایفای نقش مؤثرتر حوزه در شرایط فرهنگی امروز باشد.
با توجه به مباحث مطرحشده، مهمترین ضرورت پیشروی شورای حوزه علمیه فارس، تبدیل دیدگاهها و مطالبات مطرحشده در این نشست به برنامههای دارای زمانبندی، مسئول مشخص، شاخص ارزیابی و گزارش عملکرد است؛ چراکه ساماندهی تبلیغ، تقویت طرح امین، احیای موقوفات، توسعه فعالیتهای قرآنی و مواجهه با آسیبهای فرهنگی، زمانی به نتیجه ملموس خواهد رسید که از سطح طرح موضوع و مطالبهگری فراتر رفته و در قالب برنامهای منسجم و قابل ارزیابی دنبال شود.
در مجموع، این نشست را میتوان گامی در جهت تقویت رویکرد حوزه علمیه فارسِ فرهنگی، اجتماعی، قرآنی و مسئلهمحور دانست؛ رویکردی که موفقیت آن بیش از هر چیز به استمرار تصمیمها، هماهنگی میان نهادهای مسئول و پیگیری عملی مصوبات و پیشنهادهای مطرحشده در شورای حوزه وابسته خواهد بود.