وحدت در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب یک اصل راهبردی است

حجت‌الاسلام والمسلمین سعید صلح میرزایی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در گفت‌وگو با خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، با تأکید بر اهمیت وحدت و انسجام در فرهنگ قرآنی و اسلامی، گفت: بحث وحدت و انسجام یکی از مسائل بسیار مهم و محوری در فرهنگ قرآنی و اسلامی ماست و این مسئله در منظومه فکری امام راحل و رهبر شهید انقلاب نیز جایگاه ویژه‌ای دارد.

وی افزود: امام شهیدمان در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»، هنگامی که بحث ولایت را مطرح می‌کنند، برای ولایت سه جنبه قائل می‌شوند؛ نخست، امام به‌عنوان قلب جامعه، دوم، انسجام داخلی جامعه و سوم، حدگذاری و مرزبندی با جبهه مقابل. از این جهت، انسجام داخلی جامعه یک مسئله بسیار مهم و اساسی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین صلح میرزایی با اشاره به آموزه‌های قرآن کریم درباره وحدت مؤمنان اظهار داشت: خداوند در قرآن کریم، برادر شدن مؤمنان را یک نعمت الهی قرار داده است و می‌فرمایند اگر انسان همه آنچه را در زمین است هزینه می‌کرد، نمی‌توانست میان دل‌های مردم الفت ایجاد کند و این خداوند است که میان آنها الفت برقرار کرده است.

وی ادامه داد: بنابراین، انسجام درونی جامعه ایمانی و ولایت میان مؤمنان، یکی از اصول قطعی قرآنی است. در بیانات اهل‌بیت(ع) نیز این مسئله به‌روشنی دیده می‌شود؛ در روایات آمده است که مؤمنان نسبت به یکدیگر همچون برادران پدر و مادری هستند و این تعبیر نشان‌دهنده عمق پیوند میان مؤمنان است.

عضو مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: موارد مختلفی که در روایات درباره حقوق متقابل مؤمنان بیان شده، نشان می‌دهد که اتحاد و وحدت مؤمنان، مسئله‌ای کاملاً اساسی در اسلام و مذهب تشیع است.

وحدت کلمه رمز پیروزی انقلاب بود

وی با اشاره به تأکید امام راحل بر وحدت خاطرنشان کرد: امام راحل عظیم‌الشأن بارها فرمودند که رمز پیروزی انقلاب اسلامی در دوره‌های مختلف، «وحدت کلمه» بوده است و این مسئله بارها در بیانات ایشان مورد تأکید قرار گرفته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین صلح میرزایی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب گفت: رهبر شهید انقلاب نیز مسئله وحدت و برادری را از آرمان‌های مهم انقلاب برشمردند و بر ضرورت حفظ آن تأکید داشتند.

وی افزود: پس از جنگ ۱۲ روزه نیز بارها بر اتحاد میان ملت تأکید شد. این مسئله حتی فراتر از اتحاد میان مؤمنان و متدینان است. در اجتماعات و حمایت‌هایی که مردم در دوران جنگ ۱۲ روزه و در مناسبت‌هایی مانند ۲۲ بهمن از انقلاب و کشور داشتند، شاهد شکل‌گیری یک «اتحاد مقدس» بودیم؛ اتحادی که در آن مردم با سلایق، گرایش‌ها، قومیت‌ها و میزان‌های مختلف تدین، در یک صف و در یک جبهه، یعنی دفاع از انقلاب و ایران عزیز، قرار گرفتند.

عضو مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: تأکید بر این بود که هیچ‌کس حق ندارد این اتحاد را مورد خدشه قرار دهد. حفظ این اتحاد آن‌قدر اهمیت دارد که در سیره اهل‌بیت(ع) نیز به‌شدت مورد تأکید قرار گرفته است.

وی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) گفت: خود امیرالمؤمنین(ع) حتی نسبت به کسانی که مسئله ولایت ایشان را نپذیرفته بودند، برای جلوگیری از خدشه وارد شدن به اتحاد جامعه اسلامی، ملاحظاتی را رعایت کردند.

حجت‌الاسلام والمسلمین صلح میرزایی افزود: در کافی شریف نیز روایتی وجود دارد که امیرالمؤمنین(ع) مواردی را برمی‌شمارند که در دوره خلفای پیشین به وجود آمده بود و ایشان پس از رسیدن به حکومت تلاش کردند آنها را به سنت رسول خدا(ص) بازگردانند؛ اما هنگامی که دیدند این اقدام موجب تفرقه و از هم پاشیدن لشکر و جامعه اسلامی می‌شود، برای حفظ وحدت از آن صرف‌نظر کردند.

وی ادامه داد: این مسئله نشان می‌دهد که حفظ وحدت و انسجام جامعه اسلامی، یک اصل بسیار مهم است. در قرآن کریم نیز در ماجرای حضرت موسی(ع) و حضرت هارون(ع) می‌بینیم که حضرت هارون(ع) در برابر اعتراض حضرت موسی(ع)، نگرانی خود از ایجاد تفرقه در میان بنی‌اسرائیل را مطرح می‌کند و می‌فرماید: «إِنِّی خَشِیتُ أَن تَقُولَ فَرَّقْتَ بَیْنَ بَنِی إِسْرَائِیلَ».

عضو مجلس خبرگان رهبری اظهار داشت: حتی اسلام صاحبان ادیان را دعوت می‌کند که بر محور توحید و خداوند در کنار یکدیگر قرار بگیرند. شعار اساسی قرآن کریم نیز روشن است: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا».

مرز مطالبه‌گری و وحدت‌شکنی

وی در پاسخ به این پرسش که مرز میان مطالبه‌گری و نقد در نظام اسلامی با وحدت‌شکنی کجاست، گفت: باید توجه داشته باشیم که مطالبه‌گری اگر وجود نداشته باشد، جامعه دچار رکود می‌شود. نهی از منکر نیز اگر نسبت به مسئولان و آحاد جامعه اسلامی وجود نداشته باشد، جامعه را از مسیر صحیح خارج می‌کند و ممکن است ارزش‌ها به ضد ارزش تبدیل شوند.

حجت‌الاسلام والمسلمین صلح میرزایی تأکید کرد: بنابراین مطالبه‌گری و انتقاد سازنده جایگاه خود را دارد و جامعه‌ای که در قرآن کریم مورد ستایش قرار گرفته، جامعه‌ای است که در آن امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد. نباید به بهانه وحدت، مطالبه‌گری و نقد صحیح را تعطیل کنیم.

وی ادامه داد: انتقاد سازنده می‌تواند موجب رشد یک مجموعه شود. امام شهید انقلاب در مقطعی فرمودند اگر در جامعه حزب چپ وجود نداشت و جریانی نبود که سیاست‌های ما را نقد کند، خود من چنین جریانی را ایجاد می‌کردم. این نشان می‌دهد که مطالبه‌گری و انتقاد باعث حیات، پویایی و تحول جامعه می‌شود و نباید از آن فرار کرد.

عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تفاوت شرایط جنگی با شرایط عادی گفت: در کنار مطالبه‌گری و انتقاد، باید شرایط مختلف را نیز در نظر گرفت. در شرایط جنگی، برخی فقهای ما تصریح کرده‌اند که نباید حتی آسیب‌شناسی مسائل نظامی در عرصه عمومی انجام شود؛ چراکه شرایط جنگ اقتضا می‌کند همه در چارچوب فرماندهی و تدابیر مسئولان مربوط حرکت کنند و اعتماد لازم وجود داشته باشد.

وی افزود: البته کسانی که اهل این کار هستند، در جایگاه‌های ستادی و تخصصی می‌توانند مسائل را بررسی و پیگیری کنند؛ اما در عرصه عمومی باید اقتضائات شرایط جنگی مورد توجه قرار گیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین صلح میرزایی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در دوران جنگ اظهار داشت: رهبر عزیزمان در یکی از پیام‌های خود فرمودند: « توصیه‌ام به رسانه‌های داخلی کشورمان با همه تفاوتهای فکری، سیاسی و فرهنگی که ممکن است داشته باشند این است که از پرداختن به نقاط ضعف بطور جدی خودداری کنند.»

وی ادامه داد: در شرایط عادی نیز ایشان به پیشروان و افراد بصیر تذکر داده‌اند که اولاً باید مراقبت کنند مرتکب گناه نشوند و ثانیاً رفتار و سخن آنان نباید موجب سیاه‌نمایی، ناامیدی یا ایجاد دوقطبی‌های کاذب در جامعه شود.

نباید یخ‌های اختلاف دوباره شکل بگیرد

عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تأکید امام راحل بر جلوگیری از بازگشت اختلافات گفت: امام عزیز فرمودند نباید اجازه دهیم اختلافاتی که با مجاهدت مردم و خون شهدا از میان رفته است، دوباره شکل بگیرد. تعبیر ایشان این بود که این یخ‌های اختلاف به برکت مردم و خون شهدا آب شده و نباید اجازه دهیم دوباره این اختلافات و صف‌بندی‌ها شکل بگیرد.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین مطالبه‌گری و انتقاد در جای خود ارزشمند است، اما شکستن صفوف مردم و قطعه‌قطعه کردن این دژ مستحکم، حتماً باید مورد پرهیز قرار گیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین صلح میرزایی تصریح کرد: هر جایی که ما تردید کردیم آیا سخن یا رفتار ما به تضعیف وحدت می‌انجامد یا نه، همان‌جا نقطه‌ای است که باید احتیاط کنیم. ممکن است یک سخن در شرایطی قابل طرح باشد، اما در شرایطی دیگر همان سخن آثار متفاوتی داشته باشد.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام ملی در شرایط حساس کشور گفت: به‌خصوص در شرایطی که دشمنان ما منتظرند صف ملت از هم گسسته شود، باید با دقت بیشتری رفتار کنیم. گاهی اوقات وحدت‌شکنی‌ها می‌تواند برای دشمن سوءتفاهم و خطای محاسباتی ایجاد کند؛ یعنی دشمن تصور کند که ملت ایران متفرق و از هم گسسته است و بر اساس همین تصور، طمع کند که تهدیدی را متوجه ملت، کشور و انقلاب اسلامی کند.

عضو مجلس خبرگان رهبری در پایان تأکید کرد: در منظومه فکری اسلام، امام راحل و رهبر شهید انقلاب، وحدت یک امر سطحی، مقطعی و صرفاً تاکتیکی نیست؛ بلکه یک اصل مهم و راهبردی برای حفظ جامعه اسلامی و تقویت جبهه حق است. البته اقتضائات سیاسی و شرایط مختلف می‌تواند در شیوه بیان نقد و مطالبه‌گری اثر بگذارد، اما اصل حفظ انسجام و جلوگیری از شکستن صفوف جامعه اسلامی، یک ضرورت پایدار و اساسی است.