گزارش اختصاصی رسا از سفر مدیر حوزه علمیه فارس به شهرستان فسا؛
تأکید بر تقویت سرمایه علمی حوزه، بازگشت نخبگان حوزوی به فارس و توسعه آموزشهای تخصصی
فارس- حجتالاسلام والمسلمین محمودی به همراه معاونان خود به شهرستان فسا سفر کرد؛ سفری که در جریان آن، موضوعاتی همچون تقویت جایگاه علمی حوزه علمیه فارس مورد توجه قرار گرفت.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در فارس، حوزه علمیه استان فارس، بهعنوان یکی از مهمترین کانونهای علمی، فرهنگی و دینی جنوب کشور، برای ایفای مؤثرتر رسالتهای علمی، تربیتی، تبلیغی و اجتماعی خود نیازمند بهرهگیری از ظرفیت گسترده اساتید، علما، طلاب و نخبگان حوزوی است. در همین راستا، توجه به ظرفیتهای شهرستانها و تقویت ارتباط میان مدیریت استانی حوزه و مدارس علمیه، میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت فعالیتهای حوزوی و ایجاد یک منظومه علمی منسجم در سراسر استان داشته باشد.
در همین چارچوب، حجتالاسلام والمسلمین محمودی مدیر حوزه علمیه فارس به همراه معاونان خود به شهرستان فسا سفر کرد؛ سفری که در جریان آن، موضوعاتی همچون تقویت جایگاه علمی حوزه علمیه فارس، بهرهگیری از ظرفیت استادان و علمای برجسته، بازگشت طلاب و روحانیون توانمند استان از قم، توسعه رشتههای تخصصی، ارتقای سطح علمی طلاب و توجه جدیتر به تولید علم و مقالهنویسی مورد تأکید قرار گرفت.
این سفر را میتوان در چارچوب رویکردی دانست که هدف آن، پیوند دادن ظرفیتهای علمی و انسانی موجود در شهرستانها با برنامههای کلان حوزه علمیه استان و فراهم کردن زمینه برای رشد متوازن مدارس علمیه فارس است.
دیدار با اساتید و علمای برجسته فسا؛ تأکید بر استفاده از سرمایههای علمی حوزه
نخستین بخش از برنامههای سفر مدیر حوزه علمیه فارس به فسا، به دیدار و گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین حیدری فسایی از اساتید برجسته حوزه علمیه و حجتالاسلام والمسلمین رجبیان، امام جمعه فسا اختصاص یافت.
در این دیدار، یکی از مهمترین محورهای مورد تأکید مدیر حوزه علمیه فارس، ضرورت بازگشت طلاب و روحانیون توانمند و مستعد استان فارس از قم به استان بود؛ موضوعی که از منظر توسعه علمی حوزه، اهمیت ویژهای دارد.
حجتالاسلام والمسلمین محمودی با اشاره به نیاز حوزه علمیه فارس به حضور نیروهای علمی و حوزوی توانمند، بر این نکته تأکید کرد که حوزه استان برای انجام مأموریتهای درونحوزوی و برونحوزوی خود، به حضور علما، استادان، طلاب مستعد و نیروهای توانمند نیازمند است.
این نگاه، در واقع ناظر بر یک مسئله مهم در مسیر توسعه حوزههای استانی است؛ اینکه رشد علمی و تربیتی مدارس علمیه تنها با افزایش کمی شمار طلاب تحقق پیدا نمیکند، بلکه حضور استادان توانمند، شکلگیری حلقههای علمی، انتقال تجربه و ایجاد فضای علمی پویا از الزامات اصلی این مسیر به شمار میرود.
ضرورت بازگشت نخبگان حوزوی از قم به فارس
یکی از مهمترین پیامهای مطرحشده در این سفر، مسئله بازگشت طلاب و روحانیون فارسیِ مستعد و توانمند از قم به استان فارس بود.
قم بهعنوان مهمترین مرکز علمی حوزههای علمیه کشور، طبیعتاً مقصد بخش قابل توجهی از طلاب و فضلای مستعد برای ادامه تحصیل و فعالیتهای علمی است؛ اما استمرار حضور بخشی از این نیروها در قم و عدم بازگشت آنان به استانهای خود میتواند در بلندمدت موجب کاهش بهرهمندی حوزههای استانی از سرمایه انسانی تربیتشده شود.
از این منظر، تأکید مدیر حوزه علمیه فارس بر بازگشت نیروهای علمی به استان را میتوان تلاشی برای ایجاد توازن میان «تمرکز علمی در قم» و «تقویت ظرفیت علمی حوزههای استانی» ارزیابی کرد.
هدف از این رویکرد، رقابت با مراکز علمی بزرگ حوزه نیست؛ بلکه استفاده از دانش، تجربه و توان علمی فضلای استان برای ایجاد جریانهای علمی قدرتمند در داخل فارس است. حضور استادان برجسته در مدارس علمیه استان میتواند به شکلگیری حلقههای درس، تقویت مباحث علمی، پرورش طلاب مستعد، افزایش انگیزه تحصیلی و ارتقای سطح علمی حوزه فارس کمک کند.
استاد حیدری فسایی؛ ظرفیتی ارزشمند برای حوزه علمیه فارس
حجتالاسلام والمسلمین محمودی در این دیدار، حضور ارزشمند آیتالله حیدری فسایی در استان را زمینهساز خیر، برکت و رونق حوزه علمیه فارس دانست.
این تأکید را میتوان نشانه توجه مدیریت حوزه فارس به «سرمایههای علمی و تراث حوزوی» استان دانست. حوزه علمیه هر منطقه علاوه بر ساختارهای آموزشی و اداری، دارای پشتوانهای از علما، اساتید، شخصیتهای علمی و سنتهای آموزشی است که انتقال این میراث به نسل جدید طلاب، یکی از مهمترین عوامل استمرار هویت علمی آن حوزه محسوب میشود.
از این منظر، استفاده از ظرفیت شخصیتهای علمی برجسته میتواند صرفاً به برگزاری جلسات و دیدارهای رسمی محدود نشود، بلکه به ایجاد ارتباط مستمر میان نسل جدید طلاب و استادان باسابقه، انتقال تجربههای علمی و اخلاقی و تقویت فرهنگ شاگردپروری منجر شود.
نشست با مدیران، معاونان و استادان مدارس علمیه فسا
در ادامه این سفر، مدیر حوزه علمیه فارس با مدیران، معاونان و استادان مدارس علمیه شهرستان فسا دیدار و گفتوگو کرد.
این نشست، فرصتی برای بررسی مسائل و دغدغههای آموزشی و تربیتی مدارس علمیه فسا و تبیین رویکردهای مدیریت حوزه استان در سال تحصیلی جدید بود.
حجتالاسلام والمسلمین محمودی ضمن تبریک آغاز سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه، بر اهمیت علمآموزی و تفکر در مسیر طلبگی تأکید کرد و این دو عنصر را از شاخصههای مهم و اساسی برای یک طلبه دانست.
یکی دیگر از محورهای قابل توجه سخنان مدیر حوزه علمیه فارس، اشاره به آیتالله بهشتی و حجتالاسلام والمسلمین حیدری فسایی بهعنوان میراث و تراث حوزه علمیه فسا بود.
وی بر ضرورت بهرهگیری طلاب و روحانیون از وجود چنین شخصیتهایی تأکید کرد و فرصت بهرهمندی از آنان را فرصتی ارزشمند دانست که باید غنیمت شمرده شود.
مدیر حوزه علمیه فارس اظهار کرد: طلاب جوان، در کنار فراگیری علوم حوزوی، نیازمند مشاهده و تجربه الگوهای علمی، اخلاقی و عملی هستند. ارتباط با استادان برجسته میتواند علاوه بر انتقال دانش، به شکلگیری شخصیت علمی و اخلاقی طلبه نیز کمک کند.
طلبه باید اهل تعلیم، تدریس و تهذیب باشد
مدیر حوزه علمیه فارس در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت مطالعه و کتابخوانی، بر ضرورت اهتمام جدی طلاب به تعلیم، تدریس و تهذیب تأکید کرد.
وی با اشاره به نقلقولی از مقام معظم رهبری درباره انس ایشان و اعضای خانواده با کتاب و مطالعه، این مسئله را بهعنوان الگویی برای طلاب مطرح کرد.
حجت الاسلام والمسلمین محمودی گفت: ترکیب «تعلیم، تدریس و تهذیب» را میتوان سه ضلع مهم در فرآیند تربیت طلبه دانست. تعلیم، ناظر به کسب دانش است؛ تدریس، دانش را به مرحله انتقال و تثبیت میرساند و تهذیب نیز تضمین میکند که دانش و توانایی علمی در مسیر صحیح و مسئولانه به کار گرفته شود.
وی افزود: در حقیقت یکی از ویژگیهای نظام سنتی حوزههای علمیه نیز همین پیوند میان دانش، تربیت اخلاقی و شاگردپروری بوده است؛ مسئلهای که حفظ و تقویت آن در شرایط جدید، اهمیت دوچندان دارد.
توسعه رشتههای تخصصی در فارس؛ کاهش فاصله آموزشی با مراکز حوزوی
از دیگر موضوعات مهم مطرحشده در این سفر، تلاش مدیریت حوزه علمیه فارس برای راهاندازی رشتههای تخصصی مختلف در استان بود.
حجتالاسلام والمسلمین محمودی تصریح کرد که تلاش میشود رشتههای تخصصی متنوعی در استان فارس ایجاد شود تا طلاب برای ادامه مسیر تخصصی خود، ناچار به تحمل مسافت طولانی و مهاجرت به قم نباشند.
وی افزود: گسترش رشتههای تخصصی در داخل استان، از یک سو دسترسی طلاب به آموزشهای تخصصی را افزایش میدهد و از سوی دیگر، زمینه شکلگیری هستههای علمی تخصصی در فارس را فراهم میکند. در صورت برنامهریزی مناسب، این هستهها میتوانند در آینده به مراکز تولید علم، پژوهش و پاسخگویی تخصصی به نیازهای جامعه تبدیل شوند.
مدیر حوزه علمیه فارس یادآور شد: توسعه آموزش تخصصی میتواند به ماندگاری بیشتر طلاب توانمند در استان و جلوگیری از خروج مستمر سرمایه انسانی کمک کند.
تأکید بر تولید علم و مقالهنویسی
در بخش پایانی این نشست، مدیر حوزه علمیه فارس بر ضرورت تلاش مضاعف استادان و طلاب در زمینه تولید علم و مقالهنویسی تأکید کرد.
وی افزود: تولید علمی یکی از شاخصهای مهم ارزیابی پویایی یک مجموعه آموزشی و پژوهشی است. حوزههای علمیه برای حضور مؤثر در فضای علمی کشور و پاسخگویی به مسائل جدید، نیازمند آن هستند که از مصرفکننده صرف دانش به تولیدکننده فکر و نظریه تبدیل شوند.
حجت الاسلام محمودی گفت: مقالهنویسی، پژوهش و تولید محتوای علمی، علاوه بر تقویت مهارتهای پژوهشی طلاب، میتواند زمینه شناسایی استعدادهای علمی را نیز فراهم کند. در این میان، نقش استادان در هدایت پژوهشهای طلاب، تعریف موضوعات مسئلهمحور و ایجاد انگیزه برای فعالیت علمی بسیار مهم است.
ارزیابی و تحلیل کلی سفر
با توجه به محورهای مطرحشده در دیدارها و نشستهای این سفر، میتوان مأموریت مدیر حوزه علمیه فارس در شهرستان فسا را فراتر از یک سفر اداری و دیدار معمول با مدیران مدارس دانست.
نخستین پیام این سفر، توجه به ظرفیتهای علمی و انسانی موجود در شهرستانها و ضرورت فعالسازی آنهاست. فسا از منظر سابقه علمی و برخورداری از شخصیتهای حوزوی، ظرفیت قابل توجهی برای ایفای نقش در منظومه علمی حوزه فارس دارد.
دومین محور، تأکید بر سرمایه انسانی است. سخنان مطرحشده درباره بازگشت طلاب و فضلای توانمند استان از قم نشان میدهد که توسعه حوزه فارس تا حد زیادی به توانایی این مجموعه در جذب، حفظ و بهکارگیری نیروهای علمی مستعد وابسته است.
سومین محور، توجه به کیفیت آموزش است. تأکید بر علمآموزی، تفکر، مطالعه، تعلیم، تدریس و تهذیب نشان میدهد که هدف صرفاً افزایش ظرفیت کمی مدارس نیست، بلکه ارتقای کیفیت تربیت طلبه مورد توجه قرار دارد.
چهارمین محور نیز توسعه زیرساخت علمی است که در موضوع راهاندازی رشتههای تخصصی و تقویت تولید علم و مقالهنویسی نمود پیدا میکند.
فرصتها و الزامات پیشروی حوزه علمیه فارس
اجرای رویکردهای مطرحشده در این سفر، نیازمند تبدیل سخنان و سیاستهای کلی به برنامههای عملیاتی و مستمر است. برای نمونه، بازگشت فضلای استان از قم، مستلزم ایجاد مشوقهای علمی و آموزشی، فراهم کردن فرصت تدریس و پژوهش و تعریف جایگاه روشن برای این افراد در ساختار علمی حوزه استان است.
همچنین توسعه رشتههای تخصصی باید همراه با تأمین استادان توانمند، امکانات آموزشی، کتابخانه و زیرساختهای پژوهشی و ایجاد ارتباط با مراکز تخصصی حوزه باشد.
در حوزه تولید علم نیز صرفاً تشویق به مقالهنویسی کافی نیست؛ بلکه لازم است موضوعات پژوهشی مورد نیاز استان و جامعه شناسایی شده و استادان و طلاب در قالب گروههای علمی به سمت پژوهشهای مسئلهمحور هدایت شوند.
از سوی دیگر، ارتباط مستمر میان مدیریت حوزه استان و مدارس شهرستانها میتواند موجب شود مسائل و ظرفیتهای هر منطقه بهصورت دقیقتر شناسایی و برای آنها برنامهریزی شود.
فسا؛ ظرفیت مهم در منظومه علمی حوزه فارس
مجموع مباحث مطرحشده در سفر مدیر حوزه علمیه فارس به فسا، نشاندهنده آن است که شهرستانها میتوانند نقشی فراتر از محل استقرار مدارس علمیه داشته باشند و به کانونهای فعال علمی، پژوهشی، تربیتی و تبلیغی تبدیل شوند.
فسا با برخورداری از سابقه حوزوی و حضور استادان و شخصیتهای علمی، ظرفیت آن را دارد که در صورت برنامهریزی و حمایت مناسب، به یکی از پایگاههای مهم علمی حوزه فارس تبدیل شود.
استفاده از ظرفیت علمای برجسته، تقویت مدارس علمیه، حمایت از طلاب مستعد، ایجاد رشتههای تخصصی و شکلگیری فعالیتهای پژوهشی میتواند مجموعهای از اقدامات مکمل باشد که در نهایت به تقویت جایگاه حوزه علمیه فسا و حوزه علمیه فارس منجر شود.
سفر حجتالاسلام والمسلمین محمودی، مدیر حوزه علمیه فارس، به شهرستان فسا را میتوان تلاشی در راستای تقویت ارتباط مدیریت حوزه استان با بدنه علمی و آموزشی مدارس شهرستان و استفاده از ظرفیتهای موجود در منطقه ارزیابی کرد.
محورهای اصلی این سفر، از جمله تأکید بر بازگشت طلاب و روحانیون توانمند فارس از قم، استفاده از ظرفیت استادان و علمای برجسته، بهرهگیری از میراث علمی حوزه فسا، توجه به علمآموزی و تفکر، تقویت تعلیم و تدریس و تهذیب، توسعه رشتههای تخصصی در استان و افزایش فعالیتهای پژوهشی و مقالهنویسی، در مجموع یک نقشه راه کلی برای ارتقای کیفیت و جایگاه حوزه علمیه فارس ترسیم میکند.
مهمترین ضرورت در مرحله بعد، تبدیل این رویکردها به برنامههای مشخص، زمانبندیشده و قابل ارزیابی است؛ بهگونهای که ظرفیتهای علمی و انسانی استان شناسایی، ساماندهی و بهصورت هدفمند در خدمت رشد حوزههای علمیه فارس قرار گیرد.
اگر این رویکرد با استمرار ارتباط میان مدیریت استانی، مدارس علمیه، استادان، علما و طلاب همراه شود، میتوان انتظار داشت که حوزه علمیه فارس در مسیر تقویت سرمایه انسانی، گسترش آموزشهای تخصصی، افزایش تولیدات علمی و ایفای مؤثرتر مأموریتهای حوزوی و اجتماعی خود گامهای جدیتری بردارد.
ارسال نظرات