بررسی مؤلفههای معنوی تمدن در قرآن کریم با تأکید بر تمدن نوین اسلامی
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مقاله پژوهشی «مؤلفههای معنوی تمدن در قرآن کریم با رویکرد تمدنسازی نوین اسلامی» به بررسی و تحلیل مؤلفههای معنوی تمدنی در قرآن کریم و نقش این مؤلفهها در شکلگیری و پیشبرد تمدن نوین اسلامی پرداخته است.
این پژوهش به قلم محسن قلندری از گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرمآباد و حجتالله رفتاری، استادیار گروه فلسفه و حکمت این دانشگاه، انجام شده است.
نویسندگان در این پژوهش با هدف بازشناسی و تحلیل مؤلفههای معنوی تمدنی در قرآن کریم، چگونگی تأثیرگذاری آنها بر شکلگیری و پیشبرد تمدن نوین اسلامی را با تأکید بر هویت ایرانی ـ اسلامی بررسی کردهاند.
این پژوهش به شیوه توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از تحلیل محتوای آیات موضوعی قرآن کریم انجام شده است.
مؤلفههای معنوی تمدن در قرآن کریم
یافتههای پژوهش نشان میدهد که قرآن کریم مجموعهای بههمپیوسته از مؤلفههای معنوی تمدنی را ارائه میکند که در شاخصهایی همچون توحیدگرایی، عقلانیتمحوری، حقگرایی، ایمان و عمل صالح، توبه، اخلاص، امر به معروف و نهی از منکر، صبر و استقامت، امیدواری، وحدتگرایی، جهاد و مقاومت، انتظار سازنده و اخوت اسلامی تبلور یافتهاند.
بر اساس یافتههای این پژوهش، این مؤلفهها میتوانند به عنوان عوامل جهتدهنده به پویایی درونی تمدن عمل کرده و در بازسازی هویت تمدنی جوامع اسلامی نقش داشته باشند.
نویسندگان همچنین بر ظرفیت این آموزهها برای ارائه راهبردی در مسیر احیای حیات طیبه در مواجهه با چالشهای تمدنهای سکولار تأکید کردهاند.
پیوند ایمان، عقلانیت و عمل اجتماعی
در نتیجهگیری مقاله آمده است که بازگشت به آموزههای تمدنی قرآن کریم، پیششرط اساسی تحقق تمدن نوین اسلامی و بازتعریف جایگاه انسان مؤمن به عنوان خلیفهالله در عرصه تمدنسازی است.
بر اساس این پژوهش، تحقق تمدن نوین اسلامی مستلزم پیوند عمیق ایمان، عقلانیت، اخلاق و عمل اجتماعی در سطوح فردی، نهادی و کلان است.
نویسندگان، معرفی نظاممند مؤلفههای معنوی تمدن در قرآن کریم و تبیین جایگاه آنها در شکلگیری تمدن نوین اسلامی را از نوآوریهای این پژوهش عنوان کردهاند.