تدوین «طرح جامع مردمی عفاف و حجاب فارس» به ایستگاه پایانی رسید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در شیراز، نشست نهایی تدوین «طرح جامع مردمی عفاف و حجاب» استان فارس با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی، مسئولان استانی، نهادهای مردمی و فعالان فرهنگی، به ریاست آیت‌الله کلانتری رئیس جامعه اساتید حوزه علمیه فارس، در سالن جلسات مرکز مدیریت حوزه علمیه استان فارس برگزار شد.

نشستی که در آن ضمن ابلاغ احکام مدیران هفت کارگروه تخصصی، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای حاضران درباره سازوکار اجرایی طرح، چگونگی استفاده از ظرفیت‌های مردمی، حمایت دستگاه‌های مسئول و الزامات فرهنگی و اجتماعی اجرای آن مورد بررسی قرار گرفت.

موضوع عفاف و حجاب به‌عنوان یکی از عرصه‌های مهم فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، نیازمند برنامه‌ریزی منسجم، مشارکت مجموعه‌های اثرگذار و بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع اجتماعی است. تجربه طرح‌ها و برنامه‌های پیشین نیز نشان داده است که اقدامات مقطعی و پراکنده، بدون برخورداری از هماهنگی بین‌بخشی و مشارکت مؤثر نهادهای مردمی، نمی‌تواند به شکل‌گیری یک جریان فرهنگی پایدار منجر شود.

بر همین اساس، تدوین «طرح جامع مردمی عفاف و حجاب» در استان فارس با رویکرد بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و هماهنگ‌سازی فعالیت دستگاه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی در دستور کار قرار گرفته است؛ طرحی که تلاش دارد با تعریف مسئولیت‌ها، سازمان‌دهی کارگروه‌های تخصصی و استفاده از امکانات تبلیغی، فرهنگی، اجتماعی و اجرایی استان، زمینه برنامه‌ریزی منسجم‌تری را در این حوزه فراهم کند.

آخرین نشست تدوین این طرح نیز با هدف بررسی دیدگاه‌های نهایی، ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف و تبیین الزامات اجرایی برگزار شد و طی آن، مسئولان حاضر از ابعاد مختلف فرهنگی، تبلیغی، اجتماعی، مدیریتی و حقوقی به بررسی موضوع پرداختند.

ابلاغ احکام مدیران هفت کارگروه و تأکید بر هم‌افزایی بین‌بخشی

در ابتدای این نشست، احکام مدیران هفت‌گانه کارگروه‌های طرح جامع مردمی عفاف و حجاب ابلاغ شد. تشکیل این کارگروه‌ها با هدف تقسیم مسئولیت‌ها، سامان‌دهی فعالیت‌ها و ایجاد سازوکار مشخص برای پیگیری برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در طرح صورت گرفته است.

همچنین نمایندگان دستگاه‌ها و نهادهای مردمی حاضر، دیدگاه‌ها، پیشنهادها و ملاحظات خود را درباره نحوه اجرای طرح مطرح کردند. محور اصلی این گفت‌وگوها، ضرورت پرهیز از اقدامات جزیره‌ای، تعیین نقش و مسئولیت هر مجموعه، استفاده از ظرفیت‌های موجود و ایجاد ارتباط مستمر میان بخش‌های مختلف بود.

حاضران بر این نکته تأکید داشتند که تحقق اهداف طرح، مستلزم آن است که دستگاه‌های اجرایی، مجموعه‌های فرهنگی، نهادهای تبلیغی و گروه‌های مردمی در چارچوبی هماهنگ فعالیت کنند و هر مجموعه متناسب با مأموریت و ظرفیت خود در پیشبرد برنامه‌ها نقش داشته باشد.

استفاده از ظرفیت‌های تبلیغی شهری و حمایت از اجرای طرح ضروری است

آیت‌الله کلانتری نماینده مردم استان فارس در مجلس خبرگان رهبری و رئیس این نشست، ضمن قدردانی از اقدامات و همکاری‌های شهرداری شیراز در زمینه فعالیت‌های فرهنگی، بر ضرورت پشتیبانی عملی و مالی از طرح جامع مردمی عفاف و حجاب تأکید کرد.

وی با اشاره به اهمیت استفاده از ظرفیت‌های گسترده مدیریت شهری، بهره‌گیری از ابزارهای تبلیغی محیطی را یکی از زمینه‌های مؤثر برای گسترش پیام‌های فرهنگی و اجتماعی دانست و بر ضرورت توجه ویژه به فضاهای عمومی شهر تأکید کرد.

از جمله محورهای مورد تأکید وی، استفاده هدفمند از بیلبوردها و سازه‌های تبلیغاتی شهری، ایستگاه‌های مترو و ناوگان اتوبوس‌رانی برای فضاسازی فرهنگی و انتقال پیام‌های متناسب با موضوع عفاف و حجاب بود.

این تأکید ناظر بر آن بود که اجرای یک برنامه فرهنگی جامع، نباید صرفاً به فعالیت‌های محدود در مراکز فرهنگی یا برگزاری برنامه‌های مناسبتی منحصر شود، بلکه لازم است ظرفیت‌های عمومی و روزمره شهر نیز در خدمت اطلاع‌رسانی، آموزش و ترویج مفاهیم فرهنگی قرار گیرد.

آیت‌الله کلانتری همچنین بر ضرورت پشتیبانی مالی از برنامه‌ها تأکید کرد؛ چراکه استمرار فعالیت‌های فرهنگی و مردمی، علاوه بر طراحی و برنامه‌ریزی، نیازمند تأمین امکانات و منابع متناسب با مأموریت‌های تعریف‌شده است.

بهره‌گیری از ظرفیت مردم و همراهی علما، محور تمایز طرح جدید است

حجت‌الاسلام والمسلمین محمودی، مدیر حوزه علمیه استان فارس، در ادامه نشست به بررسی تجربه طرح‌ها و برنامه‌های پیشین در حوزه عفاف و حجاب پرداخت و با آسیب‌شناسی رویکردهای گذشته، به برخی از کاستی‌های موجود در فرآیند طراحی و اجرای این برنامه‌ها اشاره کرد.

وی یکی از ضعف‌های اساسی طرح‌های پیشین را بهره‌گیری ناکافی از ظرفیت‌های مردمی دانست و اظهار داشت که در برخی از اقدامات گذشته، نقش مردم و مجموعه‌های خودجوش فرهنگی به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته و همراهی و حمایت فراگیر علمای شهر نیز به شکل مطلوب سازمان‌دهی نشده است.

مدیر حوزه علمیه استان فارس با تأکید بر ضرورت جبران این کاستی‌ها، رویکرد طرح جدید را مبتنی بر مشارکت مردمی، فعالیت جهادی و استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی و تبلیغی دانست.

بر اساس این رویکرد، مردم نباید صرفاً مخاطب برنامه‌های فرهنگی باشند، بلکه لازم است امکان حضور و مشارکت آنان در مراحل مختلف برنامه‌ریزی، اجرا و پیگیری فعالیت‌ها فراهم شود. همچنین همراهی علما، روحانیون، فعالان فرهنگی و مجموعه‌های مردمی می‌تواند به تقویت پشتوانه اجتماعی برنامه‌ها کمک کند.

وی همچنین بر اهمیت هماهنگی میان نهادهای حوزوی و دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد و توجه به ظرفیت‌های موجود در مدارس علمیه، مجموعه‌های تبلیغی و گروه‌های جهادی را از زمینه‌های قابل استفاده برای پیشبرد اهداف طرح برشمرد.

توجه به الزامات اجرایی و تأمین امنیت در اجرای طرح

در بخش دیگری از این نشست، آقای مدبری، معاون اجتماعی سپاه فجر استان فارس، به تشریح ابعاد اجرایی طرح و الزامات مرتبط با اجرای آن در سطح استان پرداخت.

وی با اشاره به ضرورت هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول، موضوع تأمین امنیت و حفظ کیفیت اجرای برنامه‌ها را از جمله محورهای مهم در مرحله عملیاتی دانست.

در این بخش، بر ضرورت پیش‌بینی سازوکارهای اجرایی متناسب با مأموریت هر مجموعه، هماهنگی میان عوامل مشارکت‌کننده و توجه به شرایط محیطی و اجتماعی در اجرای برنامه‌ها تأکید شد.

همچنین بررسی راهکارهای پشتیبانی از فعالیت‌های میدانی و ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف، از جمله موضوعاتی بود که در چارچوب مباحث اجرایی طرح مورد توجه قرار گرفت.

 ظرفیت نماز جمعه و تریبون‌های تبلیغی در خدمت فرهنگ‌سازی قرار می‌گیرد

حجت‌الاسلام والمسلمین حاجی‌پور، رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه استان فارس، با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب و تأکیدات مقام معظم رهبری درباره پیامدهای فرهنگی و اجتماعی سبک زندگی غربی، بر اهمیت نقش‌آفرینی مردم در تحقق برنامه‌های کلان فرهنگی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه تجربه‌های مختلف کشور نشان داده است حضور و مشارکت مردم با روحیه جهادی، یکی از عوامل مهم در پیشبرد فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی بوده است، اظهار داشت که در اجرای طرح جامع مردمی عفاف و حجاب نیز باید از همین ظرفیت بهره گرفت.

رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه استان فارس، شبکه گسترده نمازهای جمعه، ائمه جمعه شهرستان‌ها و ظرفیت‌های تبلیغی موجود در استان را از بسترهای قابل استفاده برای تبیین موضوع و توسعه فعالیت‌های فرهنگی عنوان کرد.

بر این اساس، نماز جمعه می‌تواند علاوه بر کارکرد عبادی و اجتماعی خود، زمینه‌ای برای تبیین مفاهیم مرتبط با عفاف و حجاب، پاسخ‌گویی به پرسش‌ها، گفت‌وگوی فرهنگی و جلب مشارکت گروه‌های مختلف اجتماعی باشد.

وی همچنین بر ضرورت هماهنگی میان ظرفیت‌های تبلیغی استان و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در طرح تأکید کرد تا فعالیت‌های فرهنگی در این حوزه به شکل منسجم و هدفمند دنبال شود.

 آموزش و فرهنگ‌سازی باید بر برخوردهای دفعی مقدم باشد

حجت‌الاسلام کرم‌عباسی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان فارس، در ادامه جلسه با تأکید بر ضرورت توجه به شیوه اجرای برنامه‌های مرتبط با عفاف و حجاب، پرهیز از برخوردهای دفعی و توجه به آموزش و فرهنگ‌سازی را مورد تأکید قرار داد.

وی با اشاره به اهمیت انتخاب روش‌های متناسب با شرایط اجتماعی، خاطرنشان کرد که اجرای برنامه‌ها باید به گونه‌ای باشد که زمینه همراهی و پذیرش اجتماعی فراهم شود و از اقداماتی که ممکن است موجب دل‌زدگی یا فاصله گرفتن مخاطبان از فعالیت‌های فرهنگی شود، پرهیز شود.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان فارس همچنین حرم‌های مطهر در سطح استان را از اولویت‌های مورد توجه در اجرای طرح برشمرد و بر ضرورت برنامه‌ریزی متناسب با جایگاه فرهنگی و مذهبی این اماکن تأکید کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، استفاده از ظرفیت سامانه‌ها و گروه‌های جهادی را برای توسعه فعالیت‌های تذکر لسانی و فرهنگ‌سازی مورد توجه قرار داد.

بر اساس این دیدگاه، بهره‌گیری از نیروهای آموزش‌دیده، تبیین شیوه‌های صحیح تذکر لسانی و استفاده از بسترهای ارتباطی می‌تواند به سامان‌دهی فعالیت‌های مردمی کمک کند. همچنین لازم است اقدامات فرهنگی با رویکردی آموزشی، اقناعی و متناسب با شرایط محیطی دنبال شود.

رعایت ضوابط قانونی در ادارات و صیانت از حقوق عمومی مورد توجه است

دکتر سلطانی، معاون حقوق عامه دادستانی فارس، نیز با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های اداری در رعایت قوانین و ضوابط مربوط به عفاف و حجاب، بر ضرورت توجه به این موضوع در محیط‌های اداری تأکید کرد.

وی با هشدار نسبت به آنچه نفوذ جریان‌های ضدفرهنگی در برخی محیط‌های اداری توصیف کرد و با تعبیر این محیط‌ها به‌عنوان «سنگر آخر دشمن»، خواستار توجه جدی مسئولان دستگاه‌ها به مسئولیت‌های قانونی و فرهنگی خود شد.

معاون حقوق عامه دادستانی فارس با تأکید بر وظایف قانونی دستگاه قضایی در زمینه صیانت از حقوق عمومی، اعلام کرد که دادستانی در چارچوب اختیارات و مسئولیت‌های قانونی خود، موضوع رعایت ضوابط عفاف و حجاب در ادارات را پیگیری کرده و در صورت احراز تخلف، اقدامات قانونی لازم را انجام خواهد داد.

در این بخش، موضوع مسئولیت مدیران دستگاه‌ها در نظارت بر رعایت مقررات و ضرورت توجه به الزامات قانونی در محیط‌های اداری مورد تأکید قرار گرفت.

از تدوین ساختار تا ضرورت تبدیل برنامه‌ها به اقدامات عملیاتی

بررسی محورهای مطرح‌شده در آخرین نشست تدوین طرح جامع مردمی عفاف و حجاب استان فارس نشان می‌دهد که این طرح در مرحله طراحی، تلاش کرده است موضوع را از یک فعالیت محدود و تک‌بعدی خارج کرده و ابعاد مختلف فرهنگی، تبلیغی، اجتماعی، اجرایی و حقوقی آن را در یک چارچوب مشترک مورد توجه قرار دهد.

ابلاغ احکام مدیران هفت کارگروه، حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مردمی و طرح دیدگاه‌های مسئولان حوزه‌های مختلف، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به شکل‌گیری ساختار هماهنگ‌تری برای پیگیری برنامه‌ها کمک کند.

یکی از محورهای برجسته این نشست، تأکید بر نقش‌آفرینی مردم و استفاده از ظرفیت گروه‌های مردمی و جهادی بود. این رویکرد در کنار بهره‌گیری از ظرفیت حوزه‌های علمیه، ائمه جمعه، شهرداری، سپاه، ستاد امر به معروف و نهی از منکر و دستگاه قضایی، نشان‌دهنده توجه تدوین‌کنندگان طرح به ضرورت مشارکت مجموعه‌های متنوع در اجرای برنامه‌هاست.

در عین حال، عبور از مرحله تدوین و رسیدن به اجرای مؤثر، مستلزم تعیین دقیق مسئولیت کارگروه‌ها، تدوین برنامه زمان‌بندی، پیش‌بینی منابع مالی، مشخص شدن شاخص‌های ارزیابی و ایجاد سازوکار گزارش‌دهی و نظارت است.

همچنین با توجه به تأکید برخی سخنرانان بر آموزش، فرهنگ‌سازی و پرهیز از برخوردهای دفعی، توجه به کیفیت ارتباط با مخاطبان، رعایت ضوابط قانونی و سنجش بازخوردهای اجتماعی می‌تواند در ارزیابی روند اجرای طرح اهمیت داشته باشد.

از سوی دیگر، استفاده از ظرفیت‌های تبلیغاتی شهری، نمازهای جمعه، اماکن مذهبی و گروه‌های مردمی، زمانی به نتیجه قابل ارزیابی منجر خواهد شد که برنامه‌های هر بخش به‌صورت مشخص تعریف شده و میزان تحقق اهداف آن در دوره‌های زمانی معین بررسی شود.

بنابراین، مهم‌ترین مرحله پیش‌روی این طرح، تبدیل هماهنگی‌ها و توافق‌های صورت‌گرفته به برنامه‌های عملیاتی، قابل پیگیری و دارای مسئولیت‌های روشن است؛ مرحله‌ای که میزان تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده و اثربخشی همکاری میان دستگاه‌ها و نهادهای مردمی را مشخص خواهد کرد.

تأکید بر استمرار هماهنگی و آغاز مرحله پیگیری اجرایی

آخرین نشست تدوین طرح جامع مردمی عفاف و حجاب استان فارس با جمع‌بندی دیدگاه‌ها و تأکید بر استمرار هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی و مجموعه‌های مردمی به پایان رسید.

ابلاغ احکام مدیران هفت کارگروه و بررسی پیشنهادهای نمایندگان مجموعه‌های مختلف، از محورهای اصلی این جلسه بود و بر ضرورت همکاری مستمر برای پیگیری اهداف طرح تأکید شد.

اکنون با پایان یافتن مرحله تدوین، پیگیری وظایف کارگروه‌ها، تأمین پشتیبانی‌های مورد نیاز و هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول، از جمله موضوعات تعیین‌کننده در مسیر اجرایی شدن طرح جامع مردمی عفاف و حجاب استان فارس خواهد بود.