نظریه‌های روابط بین‌الملل باید ابزار تحلیل باشند، نه موضوع اصلی بحث
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین سید جواد حسینی گرگانی در نخستین جلسه درس «مبانی فقهی حکمرانی روابط خارجی رهبر شهید» در سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ که در مرکز علمی ـ پژوهشی دین و تمدن برگزار شد، با تبیین جایگاه نظریه‌های روابط بین‌الملل در مطالعات این حوزه، بر ضرورت بهره‌گیری از این نظریه‌ها به‌عنوان ابزار تحلیل تأکید کرد.
وی اظهار داشت: در حوزه دانش روابط بین‌الملل باید از نظریه‌های این حوزه به‌عنوان ابزار تحلیلی استفاده کنیم؛ بنابراین اگر نظریه‌هایی مانند لیبرالیسم، نئولیبرالیسم، واقع‌گرایی و دیگر نظریه‌های روابط بین‌الملل را مطرح می‌کنیم، نباید خود نظریه به موضوع اصلی بحث تبدیل شود، بلکه باید از آن برای تحلیل مسائل استفاده کرد.
نظریه‌های روابط بین‌الملل؛ ابزار تحلیل
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی گرگانی افزود: باید نظریه‌های روابط بین‌الملل را به‌عنوان ابزار تحلیلی به کار بگیریم و بررسی کنیم که یک موضوع در چارچوب یک نظریه چگونه تحلیل می‌شود و چه نتیجه‌ای از آن به دست می‌آید.
وی در ادامه به تفاوت میان «روابط خارجی» و «روابط بین‌الملل» پرداخت و گفت: روابط خارجی اساساً به رابطه یک واحد سیاسی مشخص با محیط خارجی اشاره دارد.
استاد درس خارج حوزه علمیه ادامه داد: برای نمونه، روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران با آمریکا، روسیه، چین، کشورهای اسلامی، سازمان ملل و دیگر بازیگران خارجی، در چارچوب روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران تعریف می‌شود.
تفاوت روابط خارجی و روابط بین‌الملل
وی تصریح کرد: روابط خارجی زمانی مطرح است که یک واحد سیاسی مشخص، روابط خود را در امور مرتبط با بیرون از خود و خارج از محدوده حکومت تنظیم کند؛ اما مفهوم روابط بین‌الملل گسترده‌تر است و تعاملات و مناسبات میان بازیگران نظام بین‌الملل را دربرمی‌گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی گرگانی خاطرنشان کرد: در روابط بین‌الملل فقط دولت‌ها مطرح نیستند، بلکه سازمان‌های بین‌المللی، شرکت‌های چندملیتی و دیگر بازیگران نیز در این حوزه قرار می‌گیرند.
وی با اشاره به عنوان درس «مبانی فقهی حکمرانی روابط خارجی رهبر شهید» اظهار داشت: از همین‌جا مشخص می‌شود که چرا میان روابط خارجی و روابط بین‌الملل باید تفاوت قائل شویم.
اگر موضوع، روابط بین‌الملل بود
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی گرگانی در ادامه بیان کرد: اگر موضوع بحث، «روابط بین‌الملل» بود، باید ابتدا به دنبال کشف نظریه روابط بین‌الملل امام شهید می‌رفتیم؛ یعنی بررسی می‌کردیم که امام شهید در حوزه روابط بین‌الملل چه نظریه‌ای دارد و سپس نظریه ایشان را کشف می‌کردیم.
وی افزود: بعد از کشف نظریه، باید به سراغ مبانی فقهی آن می‌رفتیم؛ در حالی که وقتی موضوع، حکمرانی روابط خارجی است، مسیر بحث متفاوت خواهد بود.