آمادگی آبفا برای تأمین آب در شرایط اضطراری
ذوالفقار مهدی‌زاده، معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، در مانور سراسری مدیریت بحران صنعت آب و فاضلاب با تشریح اقدامات این شرکت در حوزه مدیریت بحران و پدافند غیرعامل اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت آب و فاضلاب در شرایط اضطرار، قطع برق و تداوم فعالیت تأسیسات است؛ چراکه مجموعه تأسیسات آب و فاضلاب کشور حدود 2 هزار مگاوات مصرف برق دارد و بخش عمده این تأسیسات به برق وابسته هستند.
وی افزود: در همین راستا، طی یک سال و نیم گذشته 410 دستگاه ژنراتور جدید خریداری و 516 دستگاه دیزل‌ژنراتور موجود نیز تعمیر و بازسازی شده است. با این اقدامات، ظرفیت برق اضطراری از 480 مگاولت‌آمپر به 830 مگاولت‌آمپر افزایش یافته که حدود 30 تا 35 درصد ظرفیت مصرف برق تأسیسات را پوشش می‌دهد.
مهدی‌زاده ادامه داد: با توجه به محدودیت‌های فنی راه‌اندازی، ظرفیت قابل استفاده این تجهیزات در شرایط اضطرار حدود 15 تا 20 درصد از مصرف برق تأسیسات را تأمین خواهد کرد. همچنین با وجود چالش‌های تأمین سوخت، همکاران ما هزینه‌های قابل توجهی برای ذخیره و تأمین سوخت مورد نیاز شرایط اضطراری متحمل شده‌اند.
ارتقای ناوگان عملیاتی آبفا برای شرایط بحران
وی با اشاره به ارتقای ماشین‌آلات و ناوگان عملیاتی شرکت‌های آب و فاضلاب گفت: در این مدت 336 دستگاه ماشین‌آلات و تجهیزات مختلف از جمله تانکرهای آبرسانی، کشنده‌ها، جرثقیل‌ها، دستگاه‌های بسته‌بندی آب و خودروهای آزمایشگاه سیار تهیه و تجهیز شده است.
معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور افزود: خرید و تجهیز کامیون‌های واکنش سریع برای استفاده در شرایط اضطرار نیز در دستور کار قرار دارد و تلاش می‌کنیم این تجهیزات را تا پیش از پایان سال در اختیار استان‌ها قرار دهیم.
وی با اشاره به اهمیت کنترل کیفیت آب در شرایط بحران اظهار کرد: برای امکان نمونه‌برداری و انجام آزمایش‌های کیفی در محل، خودروهای آزمایشگاه سیار در استان‌های کشور تجهیز شده‌اند تا در شرایط اضطراری، کنترل کیفیت آب با سرعت بیشتری انجام شود.
انجام 179 مطالعه پدافند غیرعامل در تأسیسات آب و فاضلاب
مهدی‌زاده با اشاره به اقدامات مطالعاتی در حوزه پدافند غیرعامل گفت: اصول و الزامات پدافند غیرعامل در طرح‌ها و مطالعات صنعت آب و فاضلاب به‌عنوان یک الزام در نظر گرفته شده و تاکنون مطالعات مربوط به 179 پروژه انجام شده و مطالعات 142 پروژه نیز به مرحله پیاده‌سازی رسیده است.
وی افزود: در حوزه تأمین آب در شرایط اضطراری، 87 پروژه مورد مطالعه قرار گرفته که 58 پروژه آن به مرحله پیاده‌سازی رسیده است. همچنین در حوزه مدیریت ریسک و افزایش تاب‌آوری، 32 پروژه مطالعاتی انجام شده و 19 پروژه نیز به مرحله اجرا و پیاده‌سازی رسیده است.
برگزاری 640 هزار نفرساعت آموزش پدافند غیرعامل
معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به برگزاری رزمایش‌ها و دوره‌های آموزشی در سطح کشور اظهار کرد: برای افزایش آمادگی نیروهای عملیاتی و تخصصی، تاکنون 640 هزار نفرساعت دوره آموزشی در حوزه‌های مختلف پدافند غیرعامل برگزار شده است.
وی ادامه داد: از این میزان، 250 هزار نفرساعت به آموزش پدافند سایبری، 190 هزار نفرساعت به پدافند شیمیایی، 130 هزار نفرساعت به پدافند زیستی و 70 هزار نفرساعت به پدافند پرتویی اختصاص داشته است.
مهدی‌زاده همچنین از برگزاری نشست‌های تخصصی منطقه‌ای با محوریت استفاده از ظرفیت سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) در مدیریت بحران خبر داد و گفت: تاکنون چهار نشست منطقه‌ای برگزار شده و این برنامه‌ها با هدف ارتقای هماهنگی و افزایش توان مدیریت بحران در استان‌ها ادامه دارد.
جایگزینی کپسول‌های گاز کلر در تأسیسات آبفا
وی ساماندهی و ایمن‌سازی مراکز پرخطر را از دیگر برنامه‌های این شرکت عنوان کرد و افزود: یکی از موضوعات مهم در این زمینه، مدیریت مخاطرات ناشی از استفاده از گاز کلر در تأسیسات تصفیه آب و فاضلاب است که جلسات متعددی برای شناسایی، بررسی و کاهش این مخاطرات برگزار شده است.
مهدی‌زاده گفت: تاکنون در بخش شهری 46 کپسول 665 کیلوگرمی و 615 کپسول هزار کیلوگرمی و در بخش روستایی 2 هزار و 550 کپسول 65 کیلوگرمی و 26 کپسول هزار کیلوگرمی با روش‌های جایگزین شده‌اند.
وی افزود: در حال حاضر هشت شرکت آب و فاضلاب به‌طور کامل استفاده از سیستم گاز کلر را در تأسیسات خود حذف کرده‌اند و برنامه‌ریزی برای حذف یا ایمن‌سازی سایر مراکز نیز در حال انجام است.
معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به ملاحظات اقتصادی این موضوع اظهار کرد: استفاده از گاز کلر راندمان نزدیک به 100 درصدی دارد، در حالی که راندمان برخی روش‌های جایگزین کمتر از 65 درصد است. برآوردها نشان می‌دهد هزینه سالانه استفاده از گاز کلر حدود 500 میلیارد تومان است، اما جایگزینی آن با سایر روش‌ها می‌تواند هزینه‌ای بالغ بر 10 هزار میلیارد تومان در سال به همراه داشته باشد.
20 همت خسارت جنگ به تأسیسات آب و فاضلاب کشور
مهدی‌زاده در ادامه با اشاره به خسارات واردشده به زیرساخت‌های صنعت آب و فاضلاب در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: در این مدت حدود 20 هزار میلیارد تومان خسارت به مجموعه تأسیسات آب و فاضلاب کشور وارد شد که بخشی از آن مربوط به مخازن، آب‌شیرین‌کن‌ها، ایستگاه‌های پمپاژ و خطوط انتقال آب بود.
وی افزود: با وجود آسیب‌های واردشده، همکاران ما در استان‌های مختلف با انجام عملیات تعمیر و بازسازی فوری تلاش کردند از قطع طولانی‌مدت خدمات و بروز مشکل برای مردم جلوگیری کنند.
مهدی‌زاده با اشاره به تخریب کامل یک ایستگاه پمپاژ در خرم‌آباد که تأمین آب حدود 130 هزار نفر را برعهده داشت، گفت: این تأسیسات به‌طور کامل از مدار خارج شد، اما همکاران ما توانستند در کمتر از یک ساعت خدمات آبرسانی را از مسیرهای جایگزین برقرار کنند. بازسازی و احداث مجدد این ایستگاه نیز در دستور کار قرار دارد.
وی همچنین با اشاره به آسیب‌دیدگی آب‌شیرین‌کن مبنا در قشم اظهار کرد: این تأسیسات که تأمین آب تعدادی از روستاها و دو شهر را برعهده داشت، از مدار خارج شد و بازسازی آن به منابع مالی و زمان نیاز دارد.
بازگشت خط انتقال آب جوانرود به مدار در کمتر از 72 ساعت
معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به آسیب‌دیدگی خط انتقال آب در جوانرود استان کرمانشاه گفت: این خط در محدوده‌هایی قرار داشت که در معرض حملات قرار می‌گرفت، اما همکاران ما در کمتر از سه ساعت توانستند خدمات آبرسانی را برای مردم برقرار کنند و کل خط انتقال نیز طی حدود 72 ساعت به مدار بازگشت.
وی افزود: مخزن 5 هزار مترمکعبی خمینی‌شهر نیز که تأمین آب حدود 34 هزار نفر را برعهده داشت، آسیب دید، اما با اقدامات انجام‌شده در شبکه و خطوط انتقال، خدمات آبرسانی در کمتر از هشت ساعت برقرار شد.
مهدی‌زاده تأکید کرد: در جریان جنگ، حدود 49 هزار انشعاب آب در معرض خروج از مدار قرار گرفت، اما نیروهای عملیاتی شرکت‌های آب و فاضلاب با حضور در مناطق آسیب‌دیده و انجام تعمیرات، مانع از قطع گسترده خدمات شدند.