تلاش حوزه برای حل یک نقطه ضعف

قصه پر غصه تبلیغ دینی داخل و خارج از کشور

چند ماهی بود که برای تبلیغ به خارج از کشور رفته بود. یک روز در مسنجر دیدمش، احوال پرسی کردیم و از کار تبلیغی در خارج از کشور پرسیدیم، گفت اگر توانستی مقداری پول برای ما جور کن می خواهم برای مسلمانان اینجا قرآن با ترجمه چاپ کنیم. گفتم مگر پشتیبانی مالی نمی شوید؟ مسائلی گفت که نمی‌توان نوشت. مبلغان وقتی از مرز ایران خارج می‌شوند مثل یک شهروندی هستند که برای مسافرت به خارج از کشور می‌رود و معلوم نیست چه نهادی باید از آنها حمایت کند، سازمان فرهنگ و ارتباطات، وزارت امور خارجه، معاونت تبلیغ حوزه، معاونت بین الملل حوزه، سازمان تبلیغات یا دفتر تبلیغات اسلامی؟ مشکلات موجود در تبلیغ بین‌المللی آنقدر زیاد است که باید ماه‌ها درباره آن نوشت، از محافظه کاری سفیرانی با حقوق ماهیانه 8 هزار دلار تا مشکلات قانونی اعزام مبلغ. نمونه آن قانونی است که بر اساس آن به مبلغان تنها برای سه ماه اجازه خروج از کشور داده می‌شود در حالی که یک مبلغ برای رسیدن به برخی کشورها فقط حدود یکماه در راه است. همه این مشکلات به اضافه مشکلات مالی معاون تبلیغ و آموزش‌های کاربردی را بر آن داشت تا زبان به گلایه بکشاید و از کمبود بودجه و ضعف ما در تبلیغ بین‌الملل بگوید.  در تبلیغ داخل کشور هم مشکلات کم نیست. موازی کاری نهادهای تبلیغی عیب این بخش است به گونه‌ای که آیت الله سبحانی نسبت به آن تذکر داد.

تلاش حوزه برای حل یک نقطه ضعف

هفته گذشته بود که رهبر معظم انقلاب در دیدار نمایندگان مجلس خبرگان رهبری، برگزاری جلسات درس خارج استدلالی فقه حکومتی را از حوزه‌های علمیه مطالبه کردند. این درخواست حضرت آیت‌الله خامنه‌ای نه یک درخواست جدید بلکه اشاره به نقطه ضعفی بود که پیش از این نیز مورد تاکید و توجه قرار گرفته بود. به همین دلیل نیز بود که این مطالبه و ضرورت تقویت فقه حکومتی و اجتماعی در کنار فقه فردی با استقبال سطوح مختلف حوزه های علمیه مواجه شد. حضرت آیت الله مکارم شیرازی در آیین شروع فعالیت درسی حوزه های علمیه، گلایه رهبر معظم انقلاب در زمینه فقه حکومتی را به حق دانست. مدیر حوزه های علمیه در مراسم افتتاح حوزه علمیه تهران اظهار داشت: حوزه باید نیازهای نظام از جهت فقه حکومتی را تامین کند. وی همچنین این نکته را که نیاز جمهوری اسلامی هنوز به مباحث فقهی برآورده نشده است، مورد تایید قرار داد. آیت الله مصباح یزدی نیز بر ضرورت توجه به مسایل حکومتی در حوزه تاکید کرده و روحانیان و حوزه های علمیه را مسؤول مشکلات و کمبودهای ناشی از جهل فقه حکومتی دانست. رییس جامعه المصطفی العالمیه نیز تبیین نظریه های فقه حکومتی را ضروری خواند. حال با این همه استقبال و تایید باید دید در سال تحصیلی آینده چند درس خارج با موضوع بررسی مسایل حکومتی تشکیل خواهد شد و آیا این صحبت ها به مرحله اجرا خواهد رسید یا خیر؟!

تقوای اقتصادی راه خروج از اختلاس و ربا

بانکداری اسلامی و پرهیز از معاملات ربوی شاید از مسائلی باشد که مهم‌ترین بحث ‌کاربردی و دقیق در جامعه حوزوی و دانشگاهی است؛ ‌دولت نیز در این عرصه اقداماتی را به انجام رسانده است، اما هنوز در بانک‌ها  قوانینی وجود دارد که محل بحث فقها و کارشناسان دینی است. مسأله ربا یکی از آسیب‌های جدی در مباحث اجتماعی است، همان‌گونه که آیت الله شفیعی در دیدار با برخی فعالان بانکی به این نکته اشاره کرد که ماهیت اصلی ربا جامعه را نابود و انسانیت و اخوت را متلاشی می کند. ایشان همچنین مبارزه با رباخواری و متمرکز کردن بانکداری اسلامی را یکی از رویکردهای اصلی انقلاب اسلامی برشمرد. شاید به نظر برسد ترویج و تقویت آموزه‌های اقتصادی اسلام در جامعه راه برون رفت این گونه آسیب‌ها باشد یعنی حاکم‌کردن تقوای اقتصادی در نظام مدیریتی کشور و هم در بین اصناف و مردم. آیت الله شبستری نیز هفته گذشته در خطبه‌های نمازجمعه با اشاره به اختلاس سه هزار میلیارد تومانی، رعایت تقوای اقتصادی را نیاز جدی و ضروری جامعه امروزی خواند. در هر حال پاک‌بودن نظام پولی کشور هم نیازمند مدیران دارای تقوای اقتصادی است و هم نیازمند اجرایی شدن قانون بانکداری اسلامی به معنای واقعی کلمه!

وزیر گفت تقصیر دیرآمدن بودجه است

چندی پیش به سراغ یکی از مسؤولان اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم رفتیم که وی عدم پیگیری مسؤولان حوزوی را دلیل این تاخیر شارژ بن کارت کتاب طلاب دانست؛ اما مدیر کل خدماتی حوزه‌های علمیه این ادعا را نپذیرفت و اظهار داشت: مدت‌هاست که این موضوع را دنبال می‌کنیم و برخی از مدیران ارشاد قم مانع تراشی کرده‌اند تا این بن کارت شارژ نشود.
خبرنگار رسا پس از پیگیری‌ها انجام شده، به سراغ دکتر سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رفت، وی گفت: ما هر سال یکبار بن کارت طلاب را شارژ می‌کنیم و اگر به تاخیر افتاده باشد پیگیری خواهم کرد تا این کار به سرانجام برسد. ممکن است امسال به دلیل این که بودجه‌ها دیرتر ابلاغ شده‌اند، شارژ بن کارت کتاب طلاب به تاخیر افتاده باشد؛ ولی ما این مساله را جبران خواهیم کرد.

بوی ماه مدرسه، فقه و اصول و فلسفه

بوی درس و بحث و کلاس در هفته‌ای که گذشت فضای حوزه‌های علمیه را معطر کرد، البته علم‌آموزی یک پروسه همیشه جاری در حوزه‌های علمیه است و طلاب همواره متوجه این مساله هستند چرا که در پاسخ به شبهه یا یک مساله شرعی نمی توان گفت هنوز درسش را نخوانده‌ایم، نهایت این که بگوییم «نمی‌دانم» و این «نمی‌دانم» را هرچند برخی بزرگان نشانه بزرگ‌منشی دانسته اند ولی اگر هر روز تکرار شود دیگر نشانه عظمت نیست بلکه بی‌سوادی را می‌نمایاند. در هفته گذشته زنگ رسمی آغاز دروس حوزه‌های علمیه به طور رسمی نواخته شد و سال تحصیلی طلاب حوزه علمیه‌های علمیه خواهران و برادران سراسر کشور با برگزاری دو مراسم بزرگ در قم و تهران با حضور مراجع تقلید و بزرگان حوزه علمیه آغاز شد. طلاب غیرایرانی جامعه المصطفی العالمیه نیز هر چند تعطیلات تابستانی ندارند ولی دروس پایه‌ جدید خود را در هفته گذشته آغاز کردند. /ع