شيطان در اغماء
سه گزينه ثروت، قدرت و شهوت دستمايه خوبي براي ساخت سريالهاي سيما است. سيما مي تواند در ماه مبارك رمضان، با پرداختن به اين سه گزينه، انحرافات آشكار و پنهان مخاطبان خود را ياد آور شده و خطرات جدي و رهزني شيطان از اين رهگذر را هشدار دهد.
هر ساله اين ماه مبارك، فرصت خوبي را براي تأثير گذاري فراهم ميآورد چه اين كه فضايي معنوي كه زمينه اعتراف به گناه و اميد بخشش نزد پروردگاربيشتر فراهم است.
كنش سيما در اين فرجه را مي توان در يك خط سير ديد. عدم توليد برنامه خاص و جذاب به بهانه حضور مردم در مساجد، برنامه هاي طنز و اجتماعي براي سرگرمي، و بالاخره برنامه هايي با خمير مايه قرآني و مذهبي كه بيشتر به لغزشها نگاه مي كند.
اين خط را ميشود در آينده، قويتر ديد . چنانچه به مفهوم ضيافت الهي توجه بيشتري بشود و نويسندگان و برنامه سازان به سوي ارايه و نمايش هاي لذتهاي معنوي پيش بروند؛ گرسنگي هدفمند، شب زنده داري آگاهانه، انتخابهاي هشيارانه ، كمك رساني هاي مادي، معنوي و فرهنگي ، رسم هاي زيباي روزهداران، گذشت هاي بزرگوارانه، عيدها و جشن هاي شاد اما سالم، زندگي هاي بيغل و غش و پيام دار، نوميدي شيطان از بندگان مخلص، قشر هاي خدمت گزار و زنده كردن قرآن در زندگي و طعم شيرين حيات طيبه.
اين همه موضوع مثبت و پر انرژي در ماه ميهماني خدا وجود دارد كه دستاندركاران و پژوهشگران سيما را ميتوان به آن توجه داد.
اما امسال آنچه كه از سيما مشاهده شد، نظرات بسياري را برانگيخت و سخن بسيار رفت . اين كه پرداختن به اين مفاهيم، صلاح است؟ شبهه زدا است يا شبهه زا ؟ آموزنده است يا خرافه گرا؟ بي مطالعه بوده يا پرمطالعه ؟ و ...
اكنون ما بي آنكه وارد گود شويم دانستن يا مرور چند نكته قرآني را براي غني تر شده بحثها مفيد مي دانيم .
قضاوت با خوانندگان:
1. ابليس براي گمراه كردن انسان مهلت گرفته است !
• قَالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ *الحجر36* قَالَ فَإِنَّكَ مِنْ الْمُنْظَرِينَ *الحجر37* إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ *الحجر38* قَالَ رَبِّ بِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ *الحجر39*
گفت: «پروردگارا، پس مرا تا روزى كه برانگيخته خواهند شد مهلت ده.»فرمود: «تو از مهلت يافتگانى،تا روز ]و[ وقت معلوم.گفت: «پروردگارا، به سبب آنكه مرا گمراه ساختى، من ]هم گناهانشان را[ در زمين برايشان مى آرايم و همه را گمراه خواهم ساخت،
• قَالَ أَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ*الاعراف14* قَالَ إِنَّكَ مِنْ الْمُنظَرِينَ *الاعراف15*
گفت: «مرا تا روزى كه [مردم] برانگيخته خواهند شد مهلت ده.»فرمود: «تو از مهلت يافتگانى.»
• قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ *ص79* قَالَ فَإِنَّكَ مِنْ الْمُنظَرِينَ *ص80* إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ *ص81*
گفت: «پروردگارا، پس مرا تا روزى كه برانگيخته مى شوند مهلت ده.»فرمود: «در حقيقت، تو از مهلت يافتگانى،تا روز معين معلوم.»
2. بندگان مخلص خدا از خطر شيطان در امانند!
• إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمْ الْمُخْلَصِينَ *الحجر40* قَالَ هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ *الحجر41* إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَكَ مِنْ الْغَاوِينَ *الحجر42*
مگر بندگان خالص تو از ميان آنان را.»فرمود: «اين راهى است راست [كه] به سوى من [منتهى مى شود].
در حقيقت، تو را بر بندگان من تسلّطى نيست، مگر كسانى از گمراهان كه تو را پيروى كنند،
• إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ وَكَفَى بِرَبِّكَ وَكِيلًا *الاسراء65*
«در حقيقت، تو را بر بندگان من تسلطى نيست، و حمايتگرى ]چون[ پروردگارت بس است.»
• وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقًا مِنْ الْمُؤْمِنِينَ *سبأ20* وَمَا كَانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِي شَكٍّ وَرَبُّكَ عَلَى كُلِّ شَيٍْ حَفِيظٌ *سبأ21*
و قطعاً شيطان گمان خود را در مورد آنها راست يافت. و جز گروهى از مؤمنان، [بقيه] از او پيروى كردند!
و [شيطان] را بر آنان تسلطى نبود، جز آنكه كسى را كه به آخرت ايمان دارد از كسى كه در باره آن در ترديد است باز شناسيم. و پروردگار تو بر هر چيزى نگاهبان است.
3. ابليس آتشي و انسان خاكي!
• وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قَالَ أَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِينًا *الاسراء61*
و هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: «براى آدم سجده كنيد» پس ]همه[ جز ابليس سجده كردند. گفت: «آيا براى كسى كه از گل آفريدى سجده كنم؟»
• قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَاسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنْ الْعَالِينَ *ص75* قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ *ص76*
فرمود: «اى ابليس، چه چيز تو را مانع شد كه براى چيزى كه به دستان قدرت خويش خلق كردم سجده آورى؟ آيا تكبر نمودى يا از ]جمله[ برترى جويانى؟»
گفت: «من از او بهترم; مرا از آتش آفريده اى و او را از گِل آفريده اى.»
• قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ *الاعراف12*
فرمود: «چون تو را به سجده امر كردم چه چيز تو را باز داشت از اينكه سجده كنى؟» گفت: «من از او بهترم. مرا از آتشى آفريدى و او را از گِل آفريدى.»
• وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ *الحجر26* وَالْجَانَّ خَلَقْنَاهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نَارِ السَّمُومِ *الحجر27*
و در حقيقت، انسان را از گِلى خشك، از گِلى سياه و بدبو، آفريديم.و پيش از آن، جن را از آتشى سوزان و بى دود خلق كرديم.
• وَخَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ *الرحمن15*
و جن را از تشعشعى از آتش خلق كرد.
4. ابليس قسم خورده است :
• قَالَ أَرَأَيْتَكَ هَذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلَّا قَلِيلًا *الاسراء62*
]سپس[ گفت: «به من بگو: اين كسى را كه بر من برترى دادى ]براى چه بود[؟ اگر تا روز قيامت مهلتم دهى قطعاً فرزندانش را -جز اندكى ]از آنها[- ريشه كن خواهم كرد.»
• قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ *ص82* إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمْ الْمُخْلَصِينَ *ص83*
]شيطان[ گفت: «پس به عزّت تو سوگند كه همگى را جداً از راه به در مى برم،
مگر آن بندگان پاكدل تو را.»
• قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ *الاعراف16*
گفت: «پس به سبب آنكه مرا به بيراهه افكندى، من هم براى [فريفتن] آنان حتماً بر سر راه راست تو خواهم نشست.
5. سرنوشت گمراه شدگان :
• قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاؤُكُمْ جَزَاءً مَوْفُورًا *الاسراء63*
فرمود: «برو كه هر كس از آنان تو را پيروى كند مسلماً جهنم سزايتان خواهد بود كه كيفرى تمام است.
• فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُونَ *الشعراء94* وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ *الشعراء95* قَالُوا وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ *الشعراء96* تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ *الشعراء97*
پس آنها و همه گمراهان در آن [آتش[ افكنده مى شوند،پس آنها و همه گمراهان در آن ]آتش[ افكنده مى شوند،آنها در آنجا با يكديگر ستيزه مى كنند ]و[ مى گويند:«سوگند به خدا كه ما در گمراهى آشكارى بوديم،
• قَالَ فَالْحَقُّ وَالْحَقَّ أَقُولُ *ص84* لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَمِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ *ص85*
فرمود: «حق ]از من[ است و حق را مى گويم:
هرآينه جهنّم را از تو و از هر كس از آنان كه تو را پيروى كند، از همگى شان، خواهم انباشت.»
• قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًا مَدْحُورًا لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ أَجْمَعِينَ *الاعراف18*
فرمود: «نكوهيده و رانده، از آن [مقام] بيرون شو; كه قطعاً هر كه از آنان از تو پيروى كند، جهنّم را از همه شما پر خواهم كرد.»
6. ابليس از طايفه جنيان است :
• وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنْ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِي وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا *الكهف50* مَا أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّينَ عَضُدًا *الكهف51*
و [ياد كن] هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: «آدم را سجده كنيد،» پس [همه] -جز ابليس- سجده كردند، كه از [گروه] جن بود و از فرمان پروردگارش سرپيچيد. آيا [با اين حال،] او و نسلش را به جاى من دوستان خود مى گيريد، و حال آنكه آنها دشمن شمايند؟ و چه بد جانشينانى براى ستمگرانند.
[من] آنان را نه در آفرينش آسمانها و زمين به شهادت طلبيدم و نه در آفرينش خودشان. و من آن نيستم كه گمراهگران را همكار خود بگيرم.
7. جنيان در خدمت يا خيانت؟
• وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ وَأَسَلْنَا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ وَمِنْ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيرِ *سبأ12*
و باد را براى سليمان [رام كرديم:] كه رفتن آن بامداد، يك ماه، و آمدنش شبانگاه، يك ماه [راه] بود، و معدن مس را براى او ذوب [و روان[ گردانيديم، و برخى از جن به فرمان پروردگارشان پيش او كار مى كردند، و هر كس از آنها از دستور ما سر برمى تافت، از عذاب سوزان به او مى چشانيديم.
• وَأَنَّهُ كَانَ رِجَالٌ مِنْ الْإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٍ مِنْ الْجِنِّ فَزَادُوهُمْ رَهَقًا *الجن6*
و مردانى از آدميان به مردانى از جن پناه مى بردند و بر سركشى آنها مى افزودند.
• وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا رَبَّنَا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلَّانَا مِنْ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ أَقْدَامِنَا لِيَكُونَا مِنْ الْأَسْفَلِينَ *فصلت29*
و كسانى كه كفر ورزيدند گفتند: «پروردگارا، آن دو [گمراه گرى[ از جن و انس كه ما را گمراه كردند به ما نشان ده تا آنها را زير قدمهايمان بگذاريم تا زبون شوند.»
• وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدْ اسْتَكْثَرْتُمْ مِنْ الْإِنسِ وَقَالَ أَوْلِيَاؤُهُمْ مِنْ الْإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنَا قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ *الانعام128*
و ]ياد كن[ روزى را كه همه آنان را گرد مى آورد ]و مى فرمايد:[ «اى گروه جنيان، از آدميان ]پيروان[ فراوان يافتيد.» و هواخواهان آنها از [نوع] انسان مى گويند: «پروردگارا، برخى از ما از برخى ديگر بهره بردارى كرد، و به پايانى كه براى ما معين كردى رسيديم.» [خدا] مى فرمايد: «جايگاه شما آتش است; در آن ماندگار خواهيد بود، مگر آنچه را خدا بخواهد [كه خود تخفيف دهد]; آرى، پروردگار تو حكيم داناست.»
8. لشكر ابليس تار و مار مي كند!
• وَاسْتَفْزِزْ مَنْ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَولَادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمْ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا*الاسراء64*
و از ايشان هر كه را توانستى با آواى خود تحريك كن و با سواران و پيادگانت بر آنها بتاز و با آنان در اموال و اولاد شركت كن و به ايشان وعده بده»، و شيطان جز فريب به آنها وعده نمى دهد.
• ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَائِلِهِمْ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ *الاعراف17*
«آنگاه از پيش رو و از پشت سرشان و از طرف راست و از طرف چپشان بر آنها مى تازم، و بيشترشان را شكرگزار نخواهى يافت.»
9. جنيان غيب نمي دانند.
• فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَى مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنسَأَتَهُ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتْ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ*سبأ14*
پس چون مرگ را بر او مقرر داشتيم، جز جنبنده اى خاكى ]=موريانه[ كه عصاى او را ]به تدريج[ مى خورد، ]آدميان را[ از مرگ او آگاه نگردانيد، پس چون ]سليمان[ فرو افتاد براى جنيان روشن گرديد كه اگر غيب مى دانستند، در آن عذاب خفت آور ]باقى[ نمى ماندند.
10. ابليس دشمن ديرينه!
• وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَى *طه116* فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنْ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى *طه117*
و [ياد كن] هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: «براى آدم سجده كنيد.» پس، جز ابليس كه سر باز زد [همه] سجده كردند.
پس گفتيم: «اى آدم، در حقيقت، اين [ابليس] براى تو و همسرت دشمنى [خطرناك] است، زنهار تا شما را از بهشت به در نكند تا تيره بخت گردى.»
• يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمْ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْآتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ *الاعراف27*
اى فرزندان آدم، زنهار تا شيطان شما را به فتنه نيندازد; چنانكه پدر و مادر شما را از بهشت بيرون راند، و لباسشان را از ايشان بركند، تا عورتهايشان را بر آنان نمايان كند. در حقيقت، او و قبيله اش، شما را از آنجا كه آنها را نمى بينيد، مى بينند. ما شياطين را دوستان كسانى قرار داديم كه ايمان نمى آورند.
• فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ *الاعراف22*
پس آن دو را با فريب به سقوط كشانيد; پس چون آن دو از [ميوه] آن درختِ [ممنوع] چشيدند، برهنگى هايشان بر آنان آشكار شد، و به چسبانيدن برگ[هاى درختانِ] بهشت بر خود آغاز كردند، و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد: «مگر شما را از اين درخت منع نكردم و به شما نگفتم كه در حقيقت شيطان براى شما دشمنى آشكار است.»
11. ابليس لعنتي و اخراجي!
• قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ *ص77* وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ *ص78*
فرمود: «پس، از آن ]مقام[ بيرون شو، كه تو رانده اى.و تا روز جزا لعنت من بر تو باد.»
• قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنْ الصَّاغِرِينَ *الاعراف13*
فرمود: «از آن [مقام] فرو شو، تو را نرسد كه در آن [جايگاه] تكبّر نمايى. پس بيرون شو كه تو از خوارشدگانى.»
12 . حق نمايي شيوه گمراه كردن!
• فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وُورِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْآتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنْ الْخَالِدِينَ *الاعراف20* وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنْ النَّاصِحِينَ*الاعراف21*
پس شيطان، آن دو را وسوسه كرد تا آنچه را از عورتهايشان برايشان پوشيده مانده بود، براى آنان نمايان گرداند; و گفت: «پروردگارتان شما را از اين درخت منع نكرد، جز [براى] آنكه [مبادا] دو فرشته گرديد يا از [زمره] جاودانان شويد.»
و براى آن دو سوگند ياد كرد كه: من قطعاً از خيرخواهان شما هستم.
• فَرِيقًا هَدَى وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمْ الضَّلَالَةُ إِنَّهُمْ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ *الاعراف30*
]در حالى كه[ گروهى را هدايت نموده، و گروهى گمراهى بر آنان ثابت شده است، زيرا آنان شياطين را به جاى خدا، دوستان ]خود[ گرفته اند و مى پندارند كه راه يافتگانند.
13. قدرت جن چقدر است ؟
• قَالَ يَا أَيُّهَا المَلَأُ أَيُّكُمْ يَأْتِينِي بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَنْ يَأْتُونِي مُسْلِمِينَ *النمل38* قَالَ عِفْريتٌ مِنْ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقَامِكَ وَإِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ *النمل39*
[سپس] گفت: «اى سران ]كشور[ كدام يك از شما تخت او را -پيش از آنكه مطيعانه نزد من آيند- براى من مى آورد؟» عفريتى از جن گفت: «من آن را پيش از آنكه از مجلس خود برخيزى براى تو مى آورم و بر اين ]كار[ سخت توانا و مورد اعتمادم.»
• وَإِذْ صَرَفْنَا إِلَيْكَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوا أَنْصِتُوا فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا إِلَى قَوْمِهِمْ مُنْذِرِينَ *الاحقاف29*
و چون تنى چند از جِن را به سوى تو روانه كرديم كه قرآن را بشنوند; پس چون بر آن حاضر شدند [به يكديگر] گفتند: «گوش فرا دهيد.» و چون به انجام رسيد، هشداردهنده به سوى قوم خود بازگشتند.
• يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ فَانفُذُوا لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ *الرحمن33*
اى گروه جنّيان و انسيان، اگر مى توانيد از كرانه هاى آسمانها و زمين به بيرون رخنه كنيد، پس رخنه كنيد. ]ولى[ جز با ]به دست آوردن[ تسلطى رخنه نمى كنيد.
وَأَنَّا لَمَسْنَا السَّمَاءَ فَوَجَدْنَاهَا مُلِئَتْ حَرَسًا شَدِيدًا وَشُهُبًا *الجن8* وَأَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعْ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهَابًا رَصَدًا *الجن9* وَأَنَّا لَا نَدْرِي أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَمْ أَرَادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَدًا *الجن10*
و ما بر آسمان دست يافتيم و آن را پر از نگهبانان توانا و تيرهاى شهاب يافتيم.
و در [آسمان] براى شنيدن، به كمين مى نشستيم، [اما] اكنون هر كه بخواهد به گوش باشد، تير شهابى در كمين خود مى يابد. و ما [درست] نمى دانيم كه آيا براى كسانى كه در زمينند بدى خواسته شده يا پروردگارشان برايشان هدايت خواسته است؟
• وَأَنَّا ظَنَنَّا أَنْ لَنْ نُعجِزَ اللَّهَ فِي الْأَرْضِ وَلَنْ نُعْجِزَهُ هَرَبًا *الجن12*
و ما مى دانيم كه هرگز نمى توانيم در زمين خداى را به ستوه آوريم، و هرگز او را با گريز [خود] درمانده نتوانيم كرد
14. سخن آخر:
• جنيان نيز خوب و بد دارند :
وَأَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَلِكَ كُنَّا طَرَائِقَ قِدَدًا *الجن11* وَأَنَّا لَمَّا سَمِعْنَا الْهُدَى آمَنَّا بِهِ فَمَنْ يُؤْمِنْ بِرَبِّهِ فَلَا يَخَافُ بَخْسًا وَلَا رَهَقًا *الجن13* وَأَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَمِنَّا الْقَاسِطُونَ فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُوْلَئِكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا *الجن14* وَأَمَّا الْقَاسِطُونَ فَكَانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَبًا *الجن15*
و از ميان ما برخى درستكارند و برخى غير آن، و ما فرقه هايى گوناگونيم. و ما چون هدايت را شنيديم بدان گرويديم; پس كسى كه به پروردگار خود ايمان آورد، از كمى [پاداش] و سختى بيم ندارد.و از ميان ما برخى فرمانبردار و برخى از ما منحرفند: پس كسانى كه به فرمانند، آنان در جستجوى راه درستند، ولى منحرفان، هيزم جهنم خواهند بود.»
• تقوا راه رستگاري است و در مسير هدايت خدا ، دروغ و زشتكاري راه ندارد:
يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَى ذَلِكَ خَيْرٌ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ *الاعراف26*
اى فرزندان آدم، در حقيقت، ما براى شما لباسى فرو فرستاديم كه عورتهاى شما را پوشيده مى دارد و ]براى شما[ زينتى است، و]لى[ بهترين جامه،[ لباس] تقوا است. اين از نشانه هاى [قدرت] خداست، باشد كه متذكّر شوند.
وَإِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً قَالُوا وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءَنَا وَاللَّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ*الاعراف28*
و چون كار زشتى كنند، مى گويند: «پدران خود را بر آن يافتيم و خدا ما را بدان فرمان داده است.» بگو: «قطعاً خدا به كار زشت فرمان نمى دهد، آيا چيزى را كه نمى دانيد به خدا نسبت مى دهيد؟»
• شيطان هاي جني و انساني با شيوه هاي فريبكارانه در كمين همه :
وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ*الانعام112* وَلِتَصْغَى إِلَيْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوا مَا هُمْ مُقْتَرِفُونَ *الانعام113*
و بدين گونه براى هر پيامبرى دشمنى از شيطانهاى انس و جن برگماشتيم. بعضى از آنها به بعضى، براى فريب [يكديگر]، سخنان آراسته القا مى كنند; و اگر پروردگار تو مى خواست چنين نمى كردند. پس آنان را با آنچه به دروغ مى سازند واگذار.و [چنين مقرر شده است] تا دلهاى كسانى كه به آخرت ايمان نمى آورند به آن [سخن باطل] بگرايد و آن را بپسندد، و تا اينكه آنچه را بايد به دست بياورند، به دست آورند.