«عقل» زیربنای شریعت اسلامی است | تدیّن بدون «ایمان به غیب» معنا ندارد

به گزارش خبرگزاری رسا، احمد طیب شیخ الازهر مصر در برنامه «امام طیب» با بیان آنکه ملائکه موجودات غیبی هستند که قرآن و سنت گواه بر وجود آنان است، ایمان به ملائکه را پس از ایمان به خداوند در زمره اصول عقیده اسلام توصیف کرد.

شیخ طیب افزود: ایمان به نبوت مستلزم ایمان به ملائکه و نیز ایمان به کتب آسمانی است زیرا وحی به عنوان کلام خداوند از طریق ملائکه بر قلب انبیا نازل شده و آنان واسطه میان انبیا و عالم غیب بوده‌اند از این رو انکار ملائکه در زمره انکاب نبوت و قرآن است.

وی خاطر نشان کرد: قرآن کریم اعتقاد ملت‌های گذشته پیرامون ملائکه را تصحیح کرده است. برهماییان، بوداییان و برخی قبایل عرب با مونث شمردن ملائکه، آنان را دختران خدا می‌دانستند. برخی دیگر نیز ملائکه را الهه یا شفیع در نزد خدا قرار می‌دادند اما قرآن این انحرافات و خرافات را اصلاح کرد.

شیخ الازهر مصر ادامه داد: ملائکه بندگان و مخلوقات خداوند هستند و مونث دانستن آنها کذب و افترا است و نه تنها دلیل عقلی بلکه دلیل نقلی و تجربی نیز بر این سخن وجود ندارد. مطابق با قرآن کریم و احادیث صحیح، ملائکه موجوداتی نورانی هستند که انسان با حواس ظاهری امکان ادراک آنان را ندارد.

عالم اهل سنت مصر اظهار داشت: با آنکه ملائکه موجودات غیبی هستند اما می‌توانند به صورت جسمانی ظاهر شوند و در بسیاری از موارد جبرائیل به صورت انسان بر پیامبر اکرم(ص) نازل می‌شد. ظهور ملائکه به صورت انسان در داستان حضرت مریم(س) و نیز مهمانان ابراهیم(ع) شاهد دیگری بر این سخن است.

شیخ طیب با اشاره به وجود ملائکه محافظ انسان گفت: ما وظیفه هر فرشته‌ای را به صورت تفصیلی نمی‌دانیم و تنها آن مقدار از وظایفی که از طریق قرآن و سنت به ما رسیده را می‌توانیم درک کنیم مثلا ابلاغ وحی و پیام‌های الهی به انبیا وظیفه جبرائیل (ع) است یا وظیفه حمل عرش، حراست از جان انسان، قبض ارواح و بشارت به بهشت و جهنم به عهده سایر ملائکه است.

اسلام مردم را به تعقل فرا می‌خواند
شیخ الازهر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به لزوم استفاده از عقل و خرد گفت: اسلام همواره مسلمانان را به تفکر و تعقل دعوت می‌کند بلکه تعقل ریشه و اساس اعتقادات، شریعت اسلامی، اخلاق و هر امری است. ادله نقلی نیز به صورت تفصیلی و تاکیدی بر اولویت ادله عقلی تاکید دارند.

وی تصریح کرد: انسان برای ایمان به خدا نیازمند عقل است و حتی در دایره دلایل نقلی نیز اگرچه عقل برخی از فلسفه احکام را درک نمی‌کند اما مبتنی بر قواعد عام خرد، این احکام را پذیرفته و نسبت به آن استبعادی ندارد و اگر عقل مقدمات فلسفه احکام را درک کند حتما به ضرورت آن حکم می‌کند.

احمد طیب با انتقاد از متهم ساختن الازهر به ترویج سنت «پذیرش سخنان بدون تعقل و تفکر» تاکید کرد: من با افرادی که نه از ساختار آموزشی الازهر، نه از متون درسی و نظام تعلیم و تربیت و نه حتی هدف اقدامات الازهر آگاهی ندارند، پاسخی نخواهم داد.

عالم اهل سنت مصر گفت: الازهر ارزش هم اندیشی و تعقل را به خوبی می‌داند و بر همین مبناست که با جهانیان به گفتگو می‌نشیند. چه کسی الان اسلام را بهتر از الازهر می‌شناسد؟ غفلت و ناآگاهی به جایی رسیده که مدعی می‌شوند نظام آموزشی الازهر داعش‌پرور است.

شیخ الازهر در پایان اظهار داشت: اگر الازهر معتقد به هم‌فکری و اهم اندیشی نبوده و افرادی معتقد به آزادی بیان و اندیشه تربیت نمی‌کرد که اکنون منتقدان بستر لازم برای نقد الازهر با پیدا نمی‌کردند. امیدوارم کسانی که اینگونه از الازهر انتقاد می‌کنند نسبت به این نهاد دینی شناخت کافی داشته باشند./981/ب920/ر