همايش حوزه و روشنفكري برگزار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، همايش حوزه و روشنفكري با حضور انديشمنداني از حوزه و دانشگاه، چهارشنبه شانزدهم بهمن در سالن اجتماعات مدرسه علميه دارالشفاء برگزار شد.

بر اساس اين گزارش، در نشست صبح اين همايش، پنج مقاله ارائه شد. در اين مقالات حجت الاسلام پارسانيا، دبير علمي همايش، حجت الاسلام احمد واعظي، رئيس دانشگاه باقر العلوم(ع)، حجت الاسلام حسين ديبا، عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي، دكتر محمد فنايي اشكوري، عضو هيئت علمي مؤسسه امام خميني(ره) و دكتر محمد علي خورسنديان، عضو هيئت علمي دانشگاه شيراز به بررسي روشنفكري در حوزه پرداختند.

حجت الاسلام پارسانيا با ارائه مقاله آسيب شناسي روشنفكري در اين همايش گفت: روشنفكري به معناي عقلانيت، جايگاهش فقط ايران است و در حوزه است كه عقلانيت همراه با ايمان و شهود و همراه با توجه به حقايق هستي و مقدس ترين آنها يعني ذات اقدس اله مي‌باشد كه با آمدن منورالفكري فراموش و با انقلاب دوباره بيدار شد.

وي افزود: روشنفكري به معناي غربي آن در حوزه در دهه 40 و 50 با اشخاصي مثل گودرزي و آشوري و طلبه‌هاي ماركسيست شده شروع شد و بعد از آن به صورت تراژدي در آمد و با شليك گلوله اي بر پيشاني شهيد بزرگوار، علامه مطهري به افول رفت.

در ادامه مراسم، حجت الاسلام احمد واعظي، با خواندن مقاله حوزه و ظرفيت روشنفكري تاكيد كرد: تفكر حوزوي، تفكر منتسب به يك قشر نيست بلكه يك رويكرد و چارچوب معرفتي با مولفه‌هايي همچون نص‌گرايي، پذيرش منطق لزوم استناد به شرع، جمع بين عقل گرايي و نص گرايي، نفي خودآييني بشر و نفي استقلال تمام عيار معرفتي بشر و اصول گرايي معرفتي و ارزشي هست.

وي اظهار داشت: در جواب به سوال امكان روشنفكري در حوزه، گروهي آنرا ممتنع مي‌دانند چون مولفه‌هايي همچون اصول‌گرايي و پايبندي به نص در حوزه مانع از روشنفكري است كه با اين نوع نگاه آشكارا پايبندي خود را به دنياي مدرن نمايان مي‌كنند كه خودش مانع روشنفكري است.

حجت الاسلام حسين ديبا نيز مقاله خود را با عنوان رويكردهاي روشنفكري ديني و حوزوي، انگيزه ها و چشم انداز ها ارائه كرد و ابراز داشت: ‌روشنفكر ديني كسي است كه تحول‏خواه است و در عرصه دين نگاه نقادانه‌اي دارد كه در كشور ما در دو جريان تبلور مي‌يابد. يكي جرياني است كه هدفش جمع بين سنت و تجدد است با ارائه نظرياتي همچون قبض و بسط و هرمنوتيك و ديگري جرياني است كه هدفش محنت‌زدايي از بشر با ارائه معنويت گرايي بي‌رنگ و بي‌تشخص است.

وي افزود: طرح اين رويكردها خود نشان دهنده رخنه هايي در جامعه است كه اين را بايد حوزويان پر مي‌كردند كه متاسفانه كم كار شده است و براي ورود به اين عرصه بايد نظام ارزشي خودمان را از اصول تا جزئي ترين احكام همچون ربا و حجاب بازشناسي كنيم.

دكتر محمد فنايي اشكوري در تبيين مقاله پيشگامان حوزه علميه شيعه در مواجهه با فلسفه غرب اظهار داشت: نخستين بار در قرن دوم و سوم است كه ايرانيان با فلسفه غرب آشنا شدند و به فهم و نقد و بسط آن پرداختند و بعد از اين غربيان بودند كه با فلسفه اسلامي مواجه شدند و در قرون وسطي و بعد از آن به اين نتيجه رسيدند كه چون مسلمانان توانستند با استفاده از فلسفه يونان به دفاع از الهيات خود بپردازند ما هم مي توانيم در دفاع از الهيات مسيحي از اين فلسفه استفاده كنيم.

وي تاكيد كرد: در زمان مشروطيت، ايرانيان با فلسفه غرب براي بار دوم آشنا مي شوند؛ از اولين چهره‌هاي اين عرصه سيد جمال الدين اسد آبادي است و بعد از آن مرحوم شعراني با تسلط بر زبان فرانسوي به نقد و بررسي فلسفه غرب پرداخت و از آن دوره به بعد شاهد عالماني همچون علامه طباطبايي، شهيد مطهري، شهيد صدر، آقاي مصباح و مرحوم حائري يزدي هستيم كه در اين عرصه به فعاليت پرداختند و در كنار اينها گروه هايي بوجود آمدند كه يا مجذوب كامل فلسفه غرب و يا دافع آن شدند.

دكتر محمد علي خرسنديان در ارائه مقاله نو انديشي اجتهاد محور و روشنفكري معاصر بيان داشت: نو‌انديشي اجتهاد محور براي حفظ هويت خود، بايد هويت اعتراض‌گري، و نقادي خود را در عرصه اجتهاد، سياست و قدرت حفظ كند و براي نظام جهاني با ارائه برنامه چاره انديشي كند.

وي استفاده از رسانه هاي جديد را از مهمترين وظايف نو انديشي حوزوي دانست و افزود: حوزه در امر رسانه‌هاي نوشتاري موفق بوده اما بايد هر چه سريعتر از رسانه هاي جديد مانند ماهوره و اينترنت در پيشبرد اهداف خود بهره مند شود. با اين وجود نوانديش حوزوي بايد قداست خود را حفظ كند و جنبه هاي معنوي خود را نشان دهد.

نشست نوبت صبح حوزه و روشنفكري در ساعت 12:20 دقيقه به كار خود پايان داد.

گفتني است، همايش حوزه و روشنفكري با همكاري مركز مديريت حوزه علميه قم، دانشگاه باقر العلوم(ع)، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، جامعه المصطفي العالميه،معاونت آموزشي و پژوهشي حوزه علميه قم و پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي برگزار شد.