نكتهاي قابل توجه در برنامه تحول اقتصادي
امروزها بحث برنامه تحول اقتصادي و لايحه آن نقل مجلس شوراي اسلامي است ولي نكتهاي اساسي بايد در آن مدنظر قرار گيرد و شايد هم قرار گرفته اما خبري از آن منتشر نشده است. ولي از باب احتياط يادآوري آن ضروري است تا اگر مورد توجه قرار نگرفته در مراحل تصميم و تصويب رعايت شود.
اين مسأله مهم، مهاجرت است. اكنون در كشور ما تعداد زيادي مهاجر خارجي و از جمله حدود سه ميليون افغاني زندگي ميكنند كه بهتر است همين مورد و آثار آن بررسي شود.
اولاً افغانها مسلمان و برادران ديني ما هستند و در اثر جنگها و مشكلات زندگي به سرزمين ما پناه آوردهاند از اين رو از ديدگاه اسلامي نبايد آنها را بيگانه يا خداي نكرده دشمن تلقي كنيم. ثانياً بسياري از آنها اهل تلاش و كوشش و مردمي زحمتكش و متدين هستند؛ اما در عين حال وجود اين مقدار مهاجر قانوني و غيرقانوني، مشكلات عمدهاي در پي دارد:
1. جابهجا شدن اين تعداد حتي اگر از مردم يك كشور باشند ساختار جمعيتي و اقتصادي را دچار چالش ميكند.
2. با توجه به زاد و ولد زياد اين مهاجران، جمعيت آنان قابل افزايش به بيش از ده تا پانزده ميليون نفر است.
3. اين افراد از امكانات و منابع كشور و يارانهها، تقريباً به اندازه ايرانيان بهرهمندند اما تقريباً هيچ مالياتي نميپردازند. ناگفته نماند حذف يارانهها در تحول اقتصادي در اين زمينه هم ميتواند كارساز باشد.
4. خود اين افراد هم از برخي مزايا كه در دنياي امروز از لوازم زندگي شمرده ميشود مانند بيمه محروم هستند.
5. عليرغم اينكه بيشتر برادران و خواهران افغاني، مردمي تلاشگر و متدين هستند افراد شرور هم در ميانشان پيدا ميشود كه ناهنجاريهاي اجتماعي و امنيتي را باعث ميشوند.
6. وجود افراد خارجي در يك كشور آن هم آزاد و در سرتاسر كشور مشكل امنيتي مهمي براي كشور است زيرا اين افراد به هر صورت رفت و آمد و ارتباطات زيادي با خارج از كشور دارند از اين رو به راحتي در دام سرويسهاي اطلاعاتي خارجي و دشمن قرار گرفته و ميتوانند مشكلساز باشند.
7. اين مهاجران از جهات گوناگون در كشور خود ميتوانند تأثيرگذار باشند كه هم به سود خودشان باشد و هم به نفع كشورمان اما در حال حاضر به دليل نبود برنامهريزي چنين تأثيراتي وجود ندارد.
راهحل پيشنهادي براي حل اين معضل تدوين برنامه مشخص براي بازگرداندن مهاجران به كشورشان است كه شامل موارد زير ميشود:
1. كنترل دقيق مرزها براي جلوگيري از تكرار مهاجرت.
2. ايجاد اشتغال در داخل افغانستان يا دادن وامهاي خود اشتغالي براي ايجاد كار در افغانستان.
3. مهلت معقول و حساب شده براي بازگشت مهاجران.
4. تفاهم با دولت افغانستان و كميسارياي پناهندگان سازمان ملل در زمينه بازگشت مهاجران.
5. اعلام رسمي برنامههاي بازگشت و اجراي بيكم و كاست آن، نه اهمال در برنامهها و نه زيادهروي كه در گذشته ديده شده است.
6. توجيه مأموران، سياسي، انتظامي و اقتصادي براي برخورد صحيح انساني، برادرانه و قانوني با مهاجران.
7. تصويب لايحه قانوني برنامه بازگشت مهاجران در مجلس شوراي اسلامي تا هم ضمانت اجرا داشته و هم با تغيير مسؤولان، سليقهاي عمل نشود و توسط مجلس پيگيري شود.
8. بعد از تمهيد مقدمات فوق به صورت صحيح و هماهنگ سختگيريهايي نيز در پايان مدت مهلت معقول، در نظر گرفته شودهمچون مصادره اموال و املاك و دستگيري و اخراج فوري.