نقش علما و روحانیت درانتخابات ریاست جمهوری(4)

دوره چهارم انتخابات ریاست جمهوری در سال 1364 برگزار شد. در این دروه از میان ثبت نام کنندگان سه نامزد تایید صلاحیت شدند: آیت الله خامنه ای، حبیب الله عسگر اولادی، سید محمود کاشانی.

جامعه مدرسین در اطلاعیه ای از نامزدی آیت الله خامنه ای حمایت کرد. در این اطلاعیه آمده است:« جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اطمینان دارد که مردم مسلمان و هوشیار و ایثار گر ایران عموما در این انتخابات پر شکوه یکپارچه همانند روز قدس شرکت می کنند و با توجه به برخوردهای صریح و قاطع حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای حاج سید علی خامنه ای نسبت به مسائل داخلی و سیاستهای خارجی کشور و نشان دادن علاقه و ایمان به ولایت و اسلام فقاهتی و لیاقت و مدیریت، بار دیگر به ایشان را ی می دهند و ثابت می کنند که این ملت مسلمان و انقلابی ایران است که بر اساس احکام اسلام سرنوشت خویش را در دست گرفته ، تنظیم می کند و بر هیچ قدرتی از شرق و غرب اجازه دخالت در شئون زندگی خود را نمی دهد».1

در این دوره بیش از 14 میلیون نفر در انتخابات شرکت کردند که آیت الله خامنه ای با بیش از 12 میلیون رای (85 درصد آراء ) دیگر بار به ریاست جمهوری منتخب شد.

انتخابات دور پنجم در سال 68 برگزار شد. این انتخابات در حالی برگزار می شد که امام خمینی (ره) به دیار باقی شتافته بودو آیت الله خامنه ای به رهبری انتخاب شده بود. پایان یافتن جنگ علیه ایران و عراق، اصلاح قانون اساسی و افزایش اختیارات ریاست جمهوری و حذف نخست وزیری در بازنگری قانون اساسی از ویژگی های دیگر این دوره از انتخابات بود.

پنجمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با همه پرسی باز نگری قانون اساسی نیز همره بود. در آن دوره حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی و عباس شیبانی به رقابت پرداختند.

جامعه مدرسین در صدد حمایت از کاندیداتوری حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی بود ولی بر این باور بود که نخست موضوعات و دغدغه های اعضا با وی در میان گذارده شود. از دغدغه های مهم اعضا فساد اقتصادی و اداری، تجارت خصوصی، ترکیب هئیت دولت و مشورت در انتخابات آنان بود.2

در پی مساله، آیت الله امینی با حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی دیدار کرد و دیدگاههای اعضای جامعه را با وی در میان نهاد. پس از توافق طرفین و گزارش آن به جامعه مدرسین، جامعه با صدور اطلاعیه ای ضمن دعوت مردم به انتخابات، اعلام کرد:« ششم مرداد 1368 روزی است که شما در انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی، مردتقوی، اندیشه، تجربه و عمل، یار صدیق حضرت آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر بیعت خود را با امام و خط او تجدید نموده اید...».3

انتخابات برگزار شد و حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی با 5/15 میلیون رای از مجموع 5/16 میلیون رای به ریاست جمهموری انتخاب شد و آیت الله خامنه ای نیز در 12 مرداد پس از 28 روز تصدی توام رهبری و ریاست جمهوری ضمن استعفا از ریاست قوه مجریه، آرا مردم را تنفیذ کرد.

انتخابات سال 72(دور ششم ریاست جمهوری) درحالی برگزار می شد که بخشی از ویرانی‌های جنگ بازسازی شده و اوضاع به حالت عادی بازگشته بود. در این دوره آقایان هاشمی رفسنجانی، احمد توکلی، عبدالله جاسبی، و رجبعلی طاهری نامزد انتخابات بودند.

جامعه مدرسین درباره معرفی کاندیدای خود جلسه برقرار کرد. در آن جلسه آیت الله فاضل گفت:« ما باید در این مساله(انتخابات) دخالت جدی و محکم داشته باشیم، ما با رای بسیار خوب وبالا، آقای هاشمی دوباره انتخاب شود زیرا در غیر اینصورت ایشان ممکن است با رای کمتری انتخاب شوند و در عین حال که رییس جمهور است از قوت و قدرت کافی برخوردار نباشد و در برنامه های خود تشویق کامل نداشته باشد و این خود به ضرر انقلاب و نظام است...»4

با توجه به سخنان آیت الله فاضل، در جلسه بعد پیشنهادهایی مطرح شد و قرار شد ضمن دیدار با آقای هاشمی، از علمای بزرگ شهرستان ها و امامان جمعه خواسته شود که مردم را به شرکت درانتخابات تشویق کنند. از این رو جامعه مدرسین نامه ای به محضر علما و امامان جمعه سراسر کشور ارسال کرد و سپس در اطلاعیه ای مردم را به حضور پر شور در انتخابات دعوت کرد.

در پی آن نیز با اطلاعیه دوم، از حجت الاسلام والمسلمین رفسنجانی حمایت کرد. در این اطلاعیه آمده است :«(جامعه مدرسین) معتقد است که ازمیان نامزدهای ریاست جمهوری این دوره با احترامی که برای همه آنان قائل است، از همه شایسته تر و لایق تر، حضرت حجت الاسلام والمسلمین آقای هاشمی رفسنجانی است. او که از فرزندان انقلاب و امین امام (ره) و مورد عنایت مقام معظم رهبری می باشد، سیاستمداری است باهوش و با تدبیر و دارای تجربه فراوان در زمینه ها و توان آن دارد که به فضل الهی با تشکیل دولتی نیرومند و منسجم و کارآمد، اصول و سیاستهای ترسیم شده از طرف مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای – مد ظله العالی- که تداوم همان خطوط و اصول تبیین شده امام (ره) است را عینیت بخشد. از این رو از شما می خواهیم که با رای دادن به ایشان به عظمت و ابهت و قدرت نظام اسلامی در جهان افزوده و دشمنان را مایوس و ناامید کنید. در عین حال انتظار ما از رییس جمهور آینده این است که... کابینه خود را از کسانی تشکیل دهند که به مبانی اسلام و اصول اسلام و اصول انقلاب و ولایت فقیه و روحانیت و مرجعیت و ایستادگی در برابر جهانخواران مخصوصا امریکا مومن باشند و در عین تخصص و تدین درکنار مردم قرار گرفته و به مردم افتخار کنند و خود را از این نظر کاملا متعهد بدانند».5

در این دوره نیز بیشتر گروههای نظام از کاندیداتوری آقای هاشمی حمایت کردند و در انتخابات ششم از میان 8/16 میلیون رای 5/10 میلیون رای در سبد آرا حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی ریخته شد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. سید محسن صالح، جامعه مدرسین از آغاز تا اکنون ، ج6،ص172و173
2. صورت مذاکرات و مصوبات جلسات جامعه مدرسین 23/4/68
3. کیهان 28/4/68
4. صورت مذاکرات و مصوبات جلسات جامعه مدرسین 3/2/72
5. سید محسن صالح، جامعه مدرسین از آغاز تا اکنون، ج7، ص160و161