باورهای اعتقادی زائران حج تقویت شود

 

حجت الاسلام امیرمسعود حاجی ابراهیمی، مسؤول واحد آموزش بعثه مقام معظم رهبری درخراسان رضوی، در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری رسا در مشهد ایمن سازی اعتقادی و علمی زائران و نیز اجرایی شدن راهکارهای رهبر معظم انقلاب در حج را دو عامل مؤثر در تحول آفرینی حج در زندگی زائران و کاهش آسیب های این سفر معنوی دانست و گفت: حفظ وحدت برای ما به معنای کنار گذاشتن تفکر شیعی نیست؛ تولی و تبری ما، هیاهو و تنش ندارد؛ شاخص حب و بغض در عقاید شیعه، شخصی و دلخواه نیست بلکه بر مبنای سنت نبوی است.

*حجاج ایرانی چگونه می توانند آرمان های انقلاب جمهوری اسلامی را در مراسم حج تبلیغ و ترویج کنند؟

مشکل اصلی اینجاست که زائران نمی دانند چه توانایی هایی دارند تا از آن استفاده کنند، مهمترین مواردی که زائران ایرانی باید به باور برسند این است که ایران در منطقه، کشوری مستقل و دارای اقتدار است، ایران در محاصره کشورهایی است که استقلال او را برنمی تابند، تنها کشور شیعی در دنیا و ام القرای تشیع است، الگو و نماد شیعیان دنیاست، شیعه، نمایانگر تفکر توحید و ولایت است، عدم دقت در رفتارهای ما به عنوان زائر شیعه ایرانی به حساب مبانی ولایی تشیع گذاشته می شود و اصل این مبانی را زیر سؤال می برد و نهایتا اینکه تبیلغ و ترویج دین باید در عمل انجام شود.
پایبندی به مبانی دینی و رعایت مسائل جزئی ترین مسائل در رفتار، خود بهترین شیوه تبلیغ است.

* به نظر شما چه فرصت هایی فراروی حجاج ایرانی برای بهرمندی از مناسک حج وجود دارد؟

حج، دو خروجی اصلی برای زائر دارد یکی ساختار بیرونی و یکی درونی؛ در ساختار بیرونی، عملیات حج، تجلی اقتدار و عظمت اسلام و اعلان یکتاپرستی به تمام عالم و نقطه قوت تجلی توحید است.

در ساختار درونی هم با توجه به اینکه تمام اعمال دینی خصوصا حج به منظور ایجاد تغییر در زندگی انسان انجام می شود، حج می تواند با ایجاد این تغییر از طریق تغییر نگرش و رفتار، در زندگی زائر تحول آفرین باشد.

تک تک مکان ها و زمان ها در حج، تجلی حضور خداست؛ در مسجدالنبی(ص) نیز باید حضور پیامبر(ص) را با تمام وجود حس کند چرا که موقعیت مکانی و همجواری، تأثیر را چندین برابر می کند.

عرفات، تنها نقطه کره زمین است که زائر با حضور در ان یقین پیدا می کند آمرزیده شده و باید زندگی نوینی را شروع کند، همچنین قربانی در حج متفاوت از سایر قربانی ها و به معنای بریدن از تعلقات دنیاست.

* آیا عمل برائت از مشرکین تضادی با مسأله وحدت در بین مسلمانان دارد یا خیر؟

نخست باید توجه داشت که وحدت در این مورد، در واقع تقریب در مبانی مشترک است و مسامحتاً از لفظ وحدت استفاده می شود.

شیعه در مبانی و اصول خود تابع دیگران و اهانت ها یا تشویق های آنان نیست لذا هرچند که از سوی گروهی تندرو از فرق و مذاهب مختلف مورد اهانت قرار گیرد از اعتقادات خود کوتاه نمی آید.

این گروه ها که اساسا برای تفرقه افکنی ایجاد شده اند و حد مشترک را برنمی تابند و وجودشان به وجود تفرقه وابسته است، عمل برائت از مشرکین را مایه اختلاف می دانند در حالی که همه می دانیم که مخالفت با ظلم، امری مسلم نزد هر انسان و مسلمانیست.

اما اصل مخالفت آنان به این دلیل است که اعلام برائت از مشرکین، موقعیت استکبار جهانی را به خطر می اندازد زیرا مسلمانان در کشوری که مال خودشان نیست، به یک جریان متحد در عرصه بین الملل تبدیل می شوند.

*وظایف متقابل دولت سعودی و مسئولین حج ایرانی در تحقق امر وحدت چیست؟

مسؤولان ایرانی همواره سعی خود را در این زمینه داشته و دائما به بعثه رهبری، دست اندرکاران حج، روحانیان کاروان ها و زائران نسبت به رعایت قوانین کشور میزبان تذکر می دهند که سعودی ها باید این را بدانند.

از سوی دیگر آن ها نیز باید از تندروی ها دست بردارند و به فکر حفظ اصول مشترک باشند؛ اکنون تمام دنیا می دانند که ایران یک نظام دینی عقلانی است، باور کنند که غرب مصلحت آن ها را نمی خواهد و با این باور به سمت تقریب واقعی حرکت کنند.

* آیا حفظ وحدت در حج به معنای کنار گذاشتن عقاید شیعی(تولی و تبری) و سکوت است؟ به نظر شما چطور می توان یک فرد هم معتقد به عقاید شیعی باشد و در عین حال برای حفظ وحدت قدم بردارد؟

حفظ وحدت برای ما به معنای کنار گذاشتن تفکر شیعی نیست؛ در تشیع، اصلا جنجال نداریم ولی قرار هم نیست سکوت کنیم بلکه باید در کمال آرامش ضمن حفظ عقاید خود، به سوی تقریب حرکت کنیم.

تولی و تبری ما، هیاهو و تنش ندارد؛ شیعه همه را به دوستی و مهربانی فرا می خواند.

اما نکته ای که هست این است که سعودی ها روی ایران حساسیت ویژه ای دارند و حتی کتب شیعه در عربستان به عنوان کتب ضاله شناخته می شود در حالی که در ایران کتب اهل سنت به راحتی در دسترس همگان است.

شاخص حب و بغض و عقاید شیعه، شخصی و دلخواه نیست بلکه بر مبنای سنت نبوی است.


* با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری بر مواجهه با بدنه امت اسلامی در مراسم حج به نظر شما چه برنامه هایی را برای استفاده هر چه بهتر از این فضا می توان اجرا کرد؟

ترسیم شفاف حرکت ها و سیاست های کلان حج، استراتژی عملیات حج و راهبردهای آن توسط رهبر معظم انقلاب انجام شده است و ما باید پس از تجزیه و تحلیل سخنان ایشان در هیئت علمی و تخصصی، راهبردهای ایشان را به یک فرآیند عملیاتی تبدیل کنیم.
اگر مردم دیگر کشورهای بدانند که مسؤولان ما به سمت اهداف تعیین شده ی برگفته از کار تخصصی و با محوریت شاخص نظام(شخص رهبری) پیش می روند مطمئنا با ما همسو خواهند شد.

ایران از مقتدرترین مجموعه هایی است که زائران خود را در حج مدیریت می کند هر چند که عربستان چندان تمایل و رضایتی از این وضع ندارد اما سایر کشورها به دنبال اجرای ساختار مدیرتی ایران هستند.

دو امر اساسی در حفظ و تأثیرگذاری فضای معنوی حج دخیل است؛ نخست اینکه زائر را همانطور که برای آنفولانزا واکسینه کردیم، در مقابل تندروان فرق مختلف هم واکسینه کنیم تا نه تنها آسیب پذیر نباشد بلکه با عقبه علمی که دارد بتواند دیگران را نیز تشویق به مبانی اعتقادی خودش کند.

دیگر اینکه این انسجام فرآیند مدیریتی (ارائه راهکار از سوی رهبری و تحلیل و اجرایی شدن ان ها) حفظ شود تا بتوانیم در نهایت، زمینه ساز حجی تحول آفرین و سفری معنوی و مؤثر برای زانران باشیم./گ402