برای دست یافتن به پژوهش باید از تنگنای متن عبور کرد

حجت الاسلام علی فرحانی، استاد حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا، با بیان این که امروزه در فضای کلان کشور و مجامع علمی، از آموزش پژوهش تعریف کلی وجود دارد و خصوصیات علوم تجربی در این تعریف نیز گنجانده شده است، گفت: این گونه تعریف را باید در عرصه علوم انسانی به ویژه علوم حوزوی بازبینی کنیم؛ چون در علوم اسلامی باید به نقطه اوج که اجتهاد است نگاه جدی صورت گیرد.

وی در ادامه با اشاره به این که‌ با وجود دارا بودن علوم پایه هنوز به فن‌آوری دست نیافتیم، افزود: رهبر معظم انقلاب برای رسیدن به تولید علم و فن‌آوری، فهم از متن و فهم بر متن را مطرح کرده اند که در حقیقت اهمیت مقوله پژوهش را در بخش فهم بر متن می‌توان دریافت.

استاد حوزه علمیه شهید صدوقی(ره) قم با بیان این‌که پژوهشگر در عرصه پژوهش خود از تنگنای متن بیرون می‌آید و به استخراج نظریه می‌اندیشد،‌ تصریح کرد: بنابراین برای تولید نظریات دینی، فهم دقیق متون و محتوای منابع اسلامی باید در فضای آموزشی حوزه نهادینه شود.

وی از اجرای طرح تربیت علمی در برخی حوزه‌های علمیه کشور خبر داد و اظهار داشت: این طرح که با هدف دست یافتن به طرح جامع انسانی در محیط‌های علمی ـ آموزشی تدوین شد، برای طلاب دوره مقدمات تا طلاب دروس خارج طراحی شده است؛ البته در اجرای این طرح توجه به باید‌ها و نباید‌های محیطی نیز ضروری است.

حجت الاسلام فرحانی تصریح کرد: در بخش پژوهشی این طرح، طلاب پس از فراگیری مفردات و اجزای یک علم، به سازمان‌یابی و سازمان‌شناسی نظریات علمی می‌پردازند که در این طرح استاد هرگز دانش‌پژوه را به دنبال جمع‌آوری اقوال نمی‌فرستد؛ بلکه به دنبال دریافت فهم‌های گوناگون موضوعات مربوط به آن درس می‌فرستد.

استاد حوزه علمیه قم با بیان این‌که امروزه طلاب به جای مراجعه به شرح‌های محتوایی از حاشیه‌ و شرح‌های متنی استفاده می‌کنند، ابراز داشت: همچنین نباید‌ تخصصی‌گرایی را به گونه‌ای در حوزه علمیه رواج دهیم که طلبه از اجتهاد سنتی‌ و فهم دقیق متون بازماند.

وی همچنین به برگزاری جشنواره تولید علمی در حوزه‌ علمیه اشاره کرد و افزود: در حوزه علمیه برگزاری جشنواره‌‌ای همچون جشنواره خوارزمی ضروری است؛ چون باید روزی به توزین و ارزش‌گذاری تولیدات و نظریات‌ دینی ‌بپردازیم که این مقوله با تولید پژوهشی متفاوت است./918/ت302/‌ع