ربودن رئیسجمهور ونزوئلا توسط آمریکا، حاکمیت «قدرت به جای قانون» را نشان داد
حجتالاسلام علیاصغر مجتهدزاده، مستشار بازنشسته دیوانعالی کشور و عضو بسیج اساتید، مدیران و نخبگان حوزه علمیه قم، در گفتوگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، در تشریح جزئیات عملیات تجاوزکارانه آمریکا به کشور ونزوئلا، بیان داشت: سحرگاه ۳ ژانویه ۲۰۲۶ سکوت کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، با انفجارهای مهیب و صدای پرواز جنگندهها در هم شکست. نیروهای ویژه ایالات متحده با یک حمله گسترده هوایی و زمینی، پایگاههای نظامی، فرودگاهها و حتی مناطق غیرنظامی را هدف گرفتند و در عملیاتی بیسابقه و با هماهنگی نیروهای داخلی، نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و همسرش را ربوده و به نیویورک منتقل کردند.
وی افزود: این تجاوز نظامی که رئیسجمهور آمریکا آن را «موفقیتآمیز» خواند، نه تنها نقض فاحش قوانین بینالمللی است، بلکه پرده از بیمسؤولیتی سازمانهای بینالمللی و فروپاشی نظمی برداشت که در ظاهر پس از جنگ جهانی دوم برقرار شد.
مستشار بازنشسته دیوانعالی کشور با اشاره به تجاوزات و نقض قوانین بینالمللی آمریکا علیه ونزوئلا در سالهای گذشته، نمونه هایی از فعالیت های متجاوزانه آمریکا علیه ونزوئلا را تشریح کرد و اظهار داشت: آمریکا متهم به حمله به قایقهای ماهیگیری و قتل مردم ونزوئلا است. این اقدام، ضد حقوق بشر و نقض حق حاکمیت و صلحآمیز بودن فعالیتهای تجاری بینالمللی است که در کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها و حق حاکمیت بر منابع دریایی تصریح دارد.
سرقت کشتی حامل نفت
وی ابراز کرد: آمریکا به سرقت و توقیف کشتیهای حامل نفت ونزوئلا متهم است؛ اقدامی که به عنوان دزدی دریایی شناخته میشود. طبق کنوانسیون دزدی دریایی ۱۹۸۲ این سرقت جرم بینالمللی محسوب میشود.
انسداد هوایی
حجتالاسلام مجتهدزاده افزود: انسداد هوایی بر روی ونزوئلا و جلوگیری از ورود و خروج هواپیماها نقض حق حاکمیت این کشور محسوب و به طور خاص بر زندگی و رفاه مردم تأثیر میگذارد. براساس کنوانسیون هوانوردی غیرنظامی ۱۹۴۴ حق حاکمیت کشور ونزوئلا بر فضای هوایی نقض شده است.
تجاوز هوایی و بمباران مناطق
مستشار بازنشسته دیوانعالی کشور بیان داشت: آمریکا به انجام عملیات هوایی علیه ونزوئلا و بمباران مناطق نظامی و غیرنظامی متهم است. نمودار سازمان ملل متحد در بند ۴ مواد ۲ و ۵۱ به موضوع احترام به حاکمیت کشورها و استفاده نکردن از زور اشاره دارند و در قضیه ربودن رئیسجمهور و همسرش نیز این اقدام نه تنها نقض حاکمیت ملی و امنیت یک کشور است، بلکه به عنوان نقض حقوق بشر و قوانین بینالمللی تلقی میشود. اعلامیه جهانی حقوق بشر در ماده ۳ به حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی تصریح دارد.
محاکمه رئیسجمهور ونزوئلا
وی افزود: انتقادات و اتهامات به رهبری یک کشور منتخب مردمش در دایره حاکمیت و استقلال ملی قرار میگیرد و مداخله در این مسئله نقض حاکمیت و حق خودمختاری میباشد. اعلامیه اصول حقوق بینالملل مربوط به دوستی و همکاری در سال ۱۹۷۰ بر حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی تأکید دارد.
حاکمیت قدرت به جای قانون
عضو بسیج اساتید حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اقدام ایالات متحده در حمله به خاک یک کشور مستقل و ربودن رهبر آن، تخطی آشکار از بنیادیترین اصول منشور سازمان ملل متحد است. دولت ونزوئلا این حمله را نقض فاحش مواد ۱ و ۲ منشور سازمان ملل دانسته و آن را تلاشی برای «تصرف منابع استراتژیک» و «شکستن استقلال سیاسی» کشور توصیف کرده است.
وی همچنین این نکته را یادآور شد که حتی مقامات آمریکایی نیز مجوز مجلس نمایندگان برای این عملیات جنگی را دریافت نکردهاند.
حجتالاسلام مجتهدزاده تأکید کرد: اتهامات مرتبط با قاچاق مواد مخدر یا نقض حقوق بشر -البته امریکا در این دو موضوع مجرم ردیف اول است- هرگز مجوزی برای حمله نظامی و ربودن یک رئیسدولت در حقوق بینالملل نیست. کارشناسان تأکید میکنند که اگر چنین اصلی پذیرفته شود، جهان در هرج و مرج دائمی فرو خواهد رفت.
وی، آدمربایی رئیس جمهور مستقل ونزوئلا را «قدرت به جای قانون» خواند و ابراز کرد: جایی که قدرت، جایگزین قانون شده و توجیهات سیاسی یک کشور، اصول جهانی را نقض میکند، این اقدام الگویی خطرناک ایجاد میکند که به موجب آن هر کشور قدرتمندی در جهان بتواند به بهانههای مشابه در امور داخلی دیگران دخالت کند.
حجتالاسلام مجتهدزاده افزود: اگر جامعه بینالملل، دولت ها و افکار عمومی جهان با قاطعیت این الگو را رد و محکوم نکنند، به زودی شاهد تکرار چنین سناریوهایی در گوشه و کنار جهان خواهیم بود. در آن صورت، وضعیت جهان واقعاً از جنگل هم بدتر خواهد شد؛ جنگلی که در آن حیوانات دستکم از قوانین طبیعت پیروی میکنند، اما قدرتمندان انسانگونه -مانند باند تبهکار صهیون - خود را کاملاً فراتر از هر قانونی تصور خواهند کرد.
بیمسؤولیتی سازمانهای بینالمللی و بحران مشروعیت
عضو بسیج اساتید حوزه علمیه قم به بحران مشروعیت و بیمسئولیتی سازمانهای بینالمللی اشاره و اظهار دشت: واکنش نهادهای جهانی در قبال این نقض فاحش حقوق بینالملل، نه تنها ضعیف و دوپهلو بود، بلکه عمق بحران مشروعیت و کارایی این سازمانها را به نمایش گذاشت. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، به جای محکومیت قاطع، تنها به ذکر جمله محافظهکارانه «نگرانی عمیق» بسنده کرده و بهطور ابهامآلود به «نقض احتمالی قوانین بینالمللی» اشاره کرد.
وی این رویکرد انفعالی را نشاندهنده فلج ساختاری و اضمحلال اراده در سازمان ملل دانست و افزود: شورای امنیت با وجود درخواستهای فوری کشورهایی چون روسیه برای تشکیل جلسه اضطراری، همچنان تحت نفوذ قدرتهای غربی است و تردید جدی وجود دارد که بتواند اقدام قاطعانهای انجام دهد.
حجتالاسلام مجتهدزاده این بیعملی و ناتوانی مکرر در مقابل زورگویان جهانی و حوادث تراژیک غزه و لبنان را مصداق همان سناریویی دانست که در آن، «زور» جایگزین «قانون» شده و سازمانهای بینالمللی به تماشاگرانی ناتوان و بیاثر تبدیل شدهاند.
وی در پایان این ناکارآمدی و شکست هنجاری را درسی بزرگ برای مظلومان سراسر جهان دانست و بیان داشت: مقاومت، تنها راه گریز از سلطه است. امروز، جهان در آستانه یک نظم جدید بینالمللی قرار گرفته است؛ نظمی که پس از پایان دوران دوقطبی و فرسایش نظریه تکقطبی آمریکا درحال شکلگیری است.