حجتالاسلام شاکرین:
ولایت مطلقه فقیه؛ استبداد یا ابزار مدیریت پیشگیرانه + کلیپ
شبهه استبدادی بودن ولایت مطلقه فقیه، اگرچه شبههای به قدمت خود نظریه ولایت فقیه است، اما با رشد علوم، پاسخهای جدیدی برای رد این شبهه بدست میآید که علاوه بر نو بودن، به زبان روز و منطبق بر مسائل حال کنونی جامعه میباشد. طرح راهبرد تقدم مصلحت عامه بر احکام اولیه و جلوگیری از وقوع بحرانها یکی از این پاسخهاست.
به گزارش خبرنگار گروه فرق و ادیان خبرگزاری رسا، حجتالاسلام حمیدرضا شاکرین، مدیر گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در برنامه زنده «چراغ» به بررسی شبهه مطرح شده توسط ملیگرایان افراطی ضد دین مبنی بر اینکه «ولایت مطلقه فقیه استبداد صرف است» پرداخت و این ادعا را ناشی از خلط مفهومی دانست.
وی در ابتدا با اشاره به اهمیت درک صحیح از واژگان در حوزههای مختلف علمی، توضیح داد: همانطور که معنای «قانون» در حقوق با معنای آن در فیزیک متفاوت است، یا مفاهیمی مانند «موج» و «خلا» در فیزیک کلاسیک و کوانتوم تعاریف متفاوتی دارند، در بحثهای سیاسی و فقهی نیز باید ابتدا منظور کاربران از یک واژه را درست فهمید و سپس به ارزیابی آن پرداخت.
«مطلقه» به معنای «رها بودن» نیست
مدیر گروه منطق فهم دین پژوهشگاه، تأکید کرد: واژه «مطلقه» در ولایت مطلقه فقیه، به معنای آن نیست که ولی فقیه رهاست و هر کاری دلش میخواهد انجام میدهد؛ بلکه این واژه در برابر یک قید خاص به کار میرود. وی توضیح داد که در یک دیدگاه، اختیارات فقیه حاکم صرفاً محدود به «احکام اولیه شرعی» است و تنها در شرایط اضطراری میتواند بر اساس «احکام ثانویه» عمل کند.
حجتالاسلام شاکرین با ذکر مثالی در حوزه مدیریت شهری و عمرانی تصریح کرد: فرض کنید کارشناسان و شهرداری تشخیص میدهند که احداث یک اتوبان عریض از میدان آزادی تا مرقد مطهر امام رضا (ع) برای رفاه عمومی ضروری است. در تمامی حکومتها، حتی نظامهای دموکراتیک غربی، دولت اختیار دارد با تملک اراضی و پرداخت قیمت، مانع مالکیت خصوصی را از سر راه بردارد.
وی افزود: اگر بگوییم ولی فقیه حق ندارد بر اساس احکام اولیه که بر «سلطه مردم بر اموالشان» تأکید دارد، وارد عمل شود، عملاً اجرای پروژههای عمومی غیرممکن میشود. حتی اگر مسیری که برای خیابان در نظر گرفته شده است، شامل یک مسجد شود که تخریب آن طبق حکم اولیه حرام است، آیا باید توسعه شهر متوقف شود؟
تفاوت رویکرد در مدیریت بحران و مدیریت پیشگیرانه
مدیر گروه منطق فهم دین پژوهشگاه اظهار داشت: کسانی که ولایت مطلقه را قبول ندارند، معتقدند کار باید به شرایط اضطراری و «اورژانسی» برسد تا بر اساس حکم ثانویه اقدام شود؛ اما ولایت مطلقه فقیه میگوید چون مصلحت اجتماعی اهمیت دارد، نباید کار مردم معطل بماند. ولی فقیه به عنوان رئیس حکومت این اختیار را دارد که در صورت وجود مصلحت عامه، بر حکم اولیه تقدم قرار دهد و این اختیار به دستگاههای اجرایی سرازیر میشود تا کارها پیش برود.
حجتالاسلام شاکرین در بخش پایانی سخنان خود به کتاب «دین و سیاست ولایت فقیه در جمهوری اسلامی» اشاره کرد و گفت: در این کتاب، جدولی تنظیم شده که اختیارات ولایت مطلقه فقیه را با اختیارات رؤسای حکومت در قانون اساسی مهمترین کشورهای جهان و همچنین قوانین عمومی انگلستان مقایسه کردهایم. نتایج این مقایسه نشان میدهد که اختیارات رؤسای حکومت در غرب بسیار مطلقتر از ولایت فقیه است.
ارسال نظرات