تبلیغ اسلامی، جهادی با مال و جان؛ ضرورت آمادهسازی مبلغان برای عصر نوین دعوت به حق
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت الاسلام سید حسن نجاتی زاده، عضو هیئت رئیسه مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه در گفتوگویی به بررسی مسائل مربوط به تبلیغ و اهمیت آمادهسازی مبلّغان پرداخته است.
وی مسئله تبلیغ را از مسائل مورد اهتمام دین مبین اسلام دانست و با اشاره به تاکید قرآن بر آن گفت: اسلام دین تبلیغ، دعوت و حرکت بوده و این حقیقتی قرآنی و ثابت شده است. خداوند متعال میفرماید: ﴿قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي﴾ [یوسف: ۱۰۸]. در این آیه، تبلیغ به عنوان راه و روش پیامبر و پیروان او معرفی شده است که بر پایه «بصیرت» یعنی آگاهی و دانش نسبت به آنچه بدان دعوت میکنند، استوار است. بنابراین تسلط مبلغان به موضوعات تبلیغی و اهداف و معارفی که به دنبال نشر آن هستند، امری ضروری و مهم است. همچنین خداوند میفرماید: ﴿وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا﴾ [فصلت: ۳۳]، این بیان الهی نشان میدهد که دعوت به سوی خدا همراه با عمل صالح، برترین و نیکوترین گفتار است. هیچ فعالیت تبلیغی در صورت عدم تطبیق عملی از سوی مبلغان راه به جایی نخواهد برد یا حداقل از تاثیر بسزایی برخوردار نخواهد بود. تواضع، گفتار نیکو و خوشرویی ابزار اساسی یک مبلغ موفق هستند.
حجت الاسلام نجاتی زاده در خصوص رابطه میان تبلیغ و جهاد در اسلام گفت: تبلیغ اسلامی صرفاً سخن گفتن نیست، بلکه عمل و جهاد است. جهاد در اسلام هم با مال و هم با جان انجام میشود. این معنا در آیات متعددی مورد تاکید قرار داده شده است، از جمله: ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ﴾ [انفال: ۷۲]، ﴿لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ﴾ [توبه: ۸۸]، و ﴿انْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ﴾ [توبه: ۴۱]. بنابراین، دعوت نیازمند تلاش و کوشش با مال و جان است. بسیاری از مبلغان با دوری از خانواده، تحمل شرایط سخت تبلیغی، اعم از دوری مسافت، تفاوت های فرهنگی و حتی اختلاف آب و هوایی و ده ها نکته دیگر، توشه تبلیغی خود را خالصانه بر دوش گرفته و برای ادای وظیفه شرعی همه مشکلات را با جان و دل می خرند.
عضو هیئت رئیسه مجمع نمایندگان طلاب، در خصوص مقدم شدن جهاد با مال بر جهاد با جان در بسیاری از آیات قرآن، اضافه کرد: این نکته بسیار دقیق و مهمی است. تقدیم جهاد با مال بر جهاد با جان در ترتیب قرآنی، نشاندهنده اهمیت و گستردگی آن است. دلیل آن روشن است: جهاد با مال برای شمار بیشتری از افراد امت اسلامی میسّر است، زیرا بسیاری میتوانند با اموال خود در حمایت از تبلیغ و پروژههای خیریه مشارکت کنند. در حالی که جهاد با جان شرایط ویژهای دارد که تنها در موارد خاصی فراهم میشود؛ شرایطی مانند توانایی جسمی، وضعیت خانوادگی، معیشت و غیره. بنابراین، تقدیم مال، پایگاه مشارکت در کار اسلامی را گستردهتر میکند.
حجت الاسلام نجاتی زاده همچنین به آمادهسازی مبلّغان و چگونگی کمک آن به تقویت تبلیغ اسلامی اشاره کرده و گفت: آمادهسازی مبلّغان از فهم آنان از «بصیرت» که خداوند در آیه یاد شده بدان اشاره کرده، آغاز میشود. مبلّغ باید دانشی استوار از اسلام و آگاهی عمیقی از واقعیت مخاطبان خود داشته باشد. تبلیغ، به علم و حکمت و نیز به تلاشی جمعی نیازمند است که هم از مال و هم از جان در خدمت آن استفاده شود. تبلیغ اسلامی رسالتی یکپارچه است و مبلّغ حامل این رسالت است، از این رو باید به شکلی جامع آماده و توانمند شود.
وی ادامه داد: آشنایی با شیوه های نوین تبلیغی و اهتمام به استفاده از ابزارهای جدید، همچنین پیش بینی فضاها و ابزار تبلیغی یک دهه آینده یا بیشتر و برنامه ریزی برای استفاده از آن و تربیت مبلغان متخصص در آن حوزه، امری ضروری و اجتناب ناپذیر به نظر می رسد. اصولا حق و باطل از دیرباز تغییری نکرده اند و شیاطین همواره در برابر حق و حقیقت به مبارزه فکری مشغولند، این برتری جنود حق یا جنود باطل در استفاده از ابزار است که نتیجه میدان تاثیرگذاری را در هر زمانی مشخص می کند.
حجت الاسلام نجاتی زاده با تاکید بر ضرورت حمایت مالی از حرکت های تبلیغی گفت: از آنجا که جهاد با مال گستردهترین راه برای مشارکت امت در نشر اسلام و حفظ هویت مسلمانان است در دوران ما نیز نیاز به جهاد با مال برای تأمین مالی پروژههای تبلیغی، ساخت مؤسسات آموزشی _ تبلیغی، تامین هزینه های مالی فعالیت های تبلیغی در فضای مجازی و... بیش از پیش احساس میشود.