وارثان زمین؛ وعده قطعی خدا برای حاکمیت صالحان و مسئولیت زنان در عصر انتظار

به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، در جهان پرمشغله امروز که هر روز با انبوهی از دغدغه‌ها، مسئولیت‌ها و چالش‌های ریز و درشت روبه‌رو هستیم، گاهی آن‌قدر درگیر روزمرگی می‌شویم که صدای فطرت خویش را گم می‌کنیم. در این هیاهوی زندگی، چه چیزی می‌تواند لنگر آرامش ما باشد؟ چه پناهی امن‌تر از کلام خدا برای تسکین دل‌های پراضطراب؟

زندگی با آیه‌ها، یعنی اجازه دادن به نور وحی برای تابیدن در تاریک‌ترین لحظات؛ یعنی یافتن پاسخی برای پرسش‌های بی‌پاسخ، تسکینی برای زخم‌های ناپیدا و نیرویی برای ایستادن در برابر طوفان‌های سهمگین. آیه‌های قرآن تنها متن‌هایی مقدس بر روی کاغذ نیستند، بلکه نسیم‌هایی هستند که از جانب دوست می‌وزند و روح خسته ما را نوازش می‌دهند.

چه زیباست وقتی در میان شلوغی‌های زندگی، لحظه‌ای می‌ایستیم و با آیه‌ای از کلام خدا همکلام می‌شویم؛ گویی او مستقیماً با ما سخن می‌گوید، از غم‌هایمان آگاه است، از رنج‌هایمان خبر دارد و دقیقاً همان کلماتی را به زبان جاری می‌کند که مرهم دل ماست.

زندگی با آیه‌ها به ما می‌آموزد که صبر، تنها تحمل کردن نیست؛ یک مقاومت آگاهانه و فعال است. نماز، فقط یک عبادت خشک و خالی نیست؛ یک سیستم عامل معنوی است که ما را به منبع لایزال قدرت الهی متصل می‌کند. توکل، به معنای دست کشیدن از تلاش نیست؛ بلکه به معنای تکیه‌کردن بر قدرتی است که از همه قدرت‌ها برتر است.

در این مجموعه گفتارها، با تأمل در آیه‌های نورانی قرآن، به ویژه آیاتی که درباره صبر، نماز و مسئولیت‌های انسانی سخن می‌گویند، تلاش می‌کنیم تا با نگاهی نو، این گنجینه‌های الهی را در زندگی روزمره خود جاری سازیم. سفری به عمق معانی، با تکیه بر نقش ویژه زنان در هستی و چالش‌های منحصربه‌فردی که با آن روبه‌رو هستند.

با ما همراه شوید تا زندگی با آیه‌ها را تجربه کنیم...

جزء هفدهم(وارثان زمین) 

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ

سوره انبیاء، آیه ۱۰۵

البته ما پس از تورات، در زبور نوشتیم که همهٔ زمین را بندگان شایستهٔ ما [با همهٔ امکاناتش] به ارث می‌برند.

اللَّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَوَاتُكَ عَلَیْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِي كُلِّ سَاعَةٍ وَلِيًّا وَ حَافِظًا وَ قَائِدًا وَ نَاصِرًا وَ دَلِیلًا وَ عَیْنًا حَتَّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعًا وَ تُمَتَعَهُ فِیهَا طَوِیلًا

!یا صاحب الزمان

تو جانان رسول‌الله و موعود خداوندی

که زخم کهنه دل را به یک لبخند می‌بندی

عدالت‌خواهی از نسل امیرالمؤمنینی تو

عدالت‌گستر هفت آسمان‌ها و زمینی تو

امید آخر مستضعفان و سائلان هستی

تو پشتیبانِ گرمِ مردمانِ بی‌زبان هستی

بیا تر کن لب خشکیده امواج دریا را

بیا پر کن دو دستِ خالی و محتاج دنیا را

مرحوم آقا سیدمحمدباقر سیستانی می‌گوید: «آرزو داشتم خدمت آقا امام زمان برسم. ازاین‌رو، چهل هفته در مسجد محله‌مان در مراسم زیارت عاشورا شرکت کردم و تنها نیت‌ام، زیارت امام زمان بود. در یکی از جمعه‌ها، حال خوشی به من دست داد. پس از خواندن زیارت عاشورا، از مسجد بیرون آمدم. دیدم بوی عطری خوش از خانه‌ای نزدیک به مسجد به مشام می‌رسید و نوری از آن ساطع بود. مردم بی‌توجه بودند، اما آن نور مرا به خود جذب کرد. وارد خانه شدم. جنازه‌ای بر زمین بود و پارچه‌ای بر آن کشیده بودند. در کنار پیکر، آقایی نورانی با چهره‌ای همانند آنچه در روایت‌ها آمده، نشسته بود. سلام کردم و دانستم که او مولایم، حجت‌بن‌الحسن است. فرمودند: «محمدباقر! به‌دنبال من می‌گردی؟ من اینجا هستم». پرسیدم: «آقا، این بانو کیست؟»، فرمودند: «در دوران کشف حجاب رضاخان، این زن هفت سال از خانه بیرون نرفت تا مجبور نشود حجابش را بردارد؛ ازاین‌رو، من بر بالینش آمده‌ام. تو نیز همچون این زن باش، ما به خانه‌ات می‌آییم».

این امید که در عالم، دست غیبی مراقب انسان است و می‌توان در سختی‌ها به او پناه برد، حقیقتی ژرف و ریشه‌دار است که از آغاز تاریخ در اندیشهٔ بشر جای داشته. همهٔ مردم، در انتظار منجی‌ای هستند تا در پایان روزگار، عدالت را جایگزین ظلم و تباهی کند. بحث «انتظار موعود» در اسلام، از زمان پیامبر مطرح بوده است و آن حضرت، فضیلت و جایگاه انتظار را در روایات بسیار بیان فرموده‌اند. این باور منحصر به اسلام نیست، بلکه تمامی ادیان توحیدی نیز به ظهور نجات‌دهنده‌ای در آخرالزمان اعتقاد دارند که بساط ظلم و فساد را برخواهد چید.

تمام مذاهب اسلامی بر ظهور مهدی موعود از نسل حضرت فاطمه زهرا اتفاق‌نظر دارند، گرچه در مذهب شیعه این مسئله جایگاه ویژه‌ای دارد. در روایات ائمه بارها به ایشان اشاره شده است. به نقل از استاد فاطمی‌نیا، در ماجرای هجوم به خانهٔ امیرالمؤمنین، هنگامی که خانه را به آتش کشیدند و حضرت زهرا میان در و دیوار قرار گرفت و در، پهلوی او را فشار داد، همه نقل می‌کنند که حضرت فرمود: «یا فضةُ، اِلیك فَخُذینی». اما علامه امینی نقل کرده‌اند که حضرت زهرا در آن لحظه ندا داد: «یا مهدی!». در ظهر عاشورا نیز امام حسین فرزندشان، مهدی، را منتقم خون خود معرفی کردند. همچنین، در زیارت سوم شعبان می‌خوانیم: «فَاجْعَل لَنا مِن اَمرِنا فَرَجًا وَ مَخرَجًا؛ خدایا، فرج و گشایش ما اهل‌بیت را برسان».

مهدویت در قرآن و روایات

در قرآن کریم، آیات فراوانی دربارهٔ مهدویت آمده است. گفته‌اند بین ۳۲۰ تا ۵۰۰ آیه، مستقیم یا غیرمستقیم به ظهور حضرت مهدی اشاره دارد. خداوند در موارد متعدد وعده داده است که زمین را به بندگان صالح خود خواهد سپرد. برای نمونه، در آیهٔ پنجم سورهٔ مبارکهٔ قصص می‌فرماید: «وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ؛ و ما می‌خواستیم به آنان که در آن سرزمین، به ناتوانی و زبونی گرفته شده بودند، نعمت‌های با‌ارزش دهیم و آنان را پیشوایان مردم و وارثان گردانیم».

همچنین، در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: «وَ لَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ». در این آیه، پس از اشاره به بخشی از پاداش‌های اخروی مؤمنان صالح، به یکی از روشن‌ترین پاداش‌های دنیوی آنان که «حکومت بر زمین» است، اشاره کرده و می‌گوید: «در زبور، بعد از ذکر، چنین نوشتیم که سرانجام بندگان صالح من (حکومت) زمین را به ارث خواهند برد». واژهٔ «أرض» به‌معنای تمام کرهٔ زمین است و همهٔ جهان را دربرمی‌گیرد. «ارث» نیز به‌معنای دست‌یابی به چیزی، بدون معامله و دادوستد است و در برخی آیات قرآن، به‌معنای تسلط و پیروزی یک قوم صالح بر قوم ظالم به‌کار رفته است.

خداوند متعال در این آیات، فقط از بهشت و پاداش اخروی سخن نمی‌گوید، بلکه از آینده خبر می‌دهد؛ از روزی که انسان‌های درست‌کار، زمام زمین را به دست می‌گیرند و حق جای باطل می‌نشیند. در روایات نیز، این آیات به یاران حضرت مهدی تفسیر شده است. امام باقر می‌فرمایند که آیهٔ «أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ»، به یاران حضرت مهدی در آخرالزمان اشاره دارد.

واژهٔ «صالحون» یعنی زنان و مردانی که دارای شایستگی‌هایی، از جمله عمل و تقوا، علم و آگاهی، قدرت و تدبیر هستند. خداوند به آنان یاری می‌رساند تا بر مستکبران غلبه کنند و حکومت زمین را به دست گیرند.

در روایات آمده است که در زمان ظهور، نعمت‌های آسمانی آن‌قدر فرو می‌ریزند که زمین جز خوبی و فراوانی نمی‌شناسد، فقر و قحطی از میان می‌رود و جهان به سفره‌ای لبریز از نعمت الهی تبدیل می‌شود. پیامبر اکرم فرمودند: «زمین به من نشان داده شد و به‌زودی، دین اسلام همه‌جا را فرا می‌گیرد؛ تا جایی که هیچ خانه‌ای نماند مگر آنکه نام خدا در آن برده شود». آن روز، روزی است که ترس و ظلم، جای خود را به عدالت و آرامش می‌دهد.

خواهران عزیز! این وعده‌ها خیال نیستند؛ امیدند، حقیقت‌اند. شاید گاهی در دل برخی چنین خطور کند: «نکند ظهور نیاید؟ نکند این وعده‌ها فقط سخن باشند؟!» خیر؛ وعده خداوند بازچه نیست. همان خدایی که هر صبح، خورشید را از دل شب بالا می‌آورد، همان خداست که فرمود: «زمین را بندگان شایسته‌اش به ارث خواهند برد.»

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا فَمَنْ یَأْتِیکُمْ بِمَاءٍ مَعِینٍ؛ بگو اگر صبح کردید و دیدید آب زمین فروکش کرده، پس چه کسی برای شما آب گوارا خواهد آورد.» احادیث متعددی ذیل این آیه آمده است: «قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ إِمَامُكُمْ غَائِبًا عَنْكُمْ فَمَنْ یَأْتِیکُمْ بِإِمَامٍ ظَاهِرٍ؛ بگو اگر روزی بیدار شدید و دیدید امام شما در غیبت است، چه کسی امامِ آشکار را برای شما خواهد آورد.» تعبیر این حدیث بسیار لطیف است! امام به آب تشبیه شده است. همان‌گونه که آب مایهٔ حیات است، امام زمان نیز مایهٔ حیات زمین‌هاست. همان‌طور که خداوند آب فروفته در زمین را به سطح زمین می‌آورد، امام غایب نیز روزی به ارادهٔ الهی ظاهر خواهد شد.

پس بیایید دل‌ها را گرم نگه داریم، ناامید نشویم، دعا کنیم و منتظر باشیم. کسی که دلش برای امام زمان می‌تپد و یاد او را زنده نگه می‌دارد، در حقیقت، در شمار یاران اوست؛ حتی اگر ظهور رخ نداده باشد. ان‌شاءالله آن روز نزدیک است و دنیا رنگ آرامش و عدالت به خود می‌گیرد.

وعدهٔ قطعی حکومت صالحان

در قرآن کریم وعده‌ای بزرگ داده شده است، وعده‌ای که دل همهٔ مؤمنان را گرم می‌کند؛ وعدهٔ حکومت صالحان. خداوند در آیات بسیاری می‌فرماید که زمین را بندگان صالح به ارث می‌برند. آیت‌الله مکارم شیرازی در تفسیر این آیات می‌فرماید که حکومت جهانی امام مهدی، تحقق این وعدهٔ الهی است. حتی در تفاسیر اهل‌سنت، از جمله «روح‌المعانی»، همین آیه ناظر به حکومت آخرالزمان دانسته شده و نوشته‌اند: «عالی‌ترین مصداق وراثت زمین، تشکیل حکومت قائم آل‌محمد است».

پیامبر اکرم نیز فرموده‌اند: «اگر از عمر دنیا تنها یک روز مانده باشد، خداوند آن روز را آن قدر طولانی می‌کند تا مردی از خاندان من قیام کند و زمین را که پر از ظلم شده، از عدل‌و‌داد پر سازد». و مگر نه اینکه امیرالمؤمنین علی به کمیل فرمودند: «اللَّهُمَّ بَلَی لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ... أُولَئِكَ أَقَلُّونَ عَدَدًا وَ أَعْظَمُونَ قَدْرًا، بِهِمْ یَحْفَظُ اللَّهُ حُجَجَهُ... أُولَئِكَ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ... آهْ آهْ شَوْقًا إِلَى رُؤْیَتِهِمْ؛ زمین از حجت خدا خالی نمی‌ماند، ... آنان جانشینان حق در زمین‌اند و آه، آه از شوق دیدارشان!». حتی مولایمان، امیرالمؤمنین علی، با آن مقام و عظمت، دلش برای دیدار آنان می‌تپید.

بنابراین، حکومت مطلوب از نگاه قرآن، حکومت صالحان است؛ حکومتی که وعدهٔ تحققش را به همهٔ ما داده‌اند؛ جهانی پر از عدل و امنیت، زیر سایهٔ اسلام. خداوند در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَ أَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَ الْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ؛ ما فرستادگان خود را با نشانه‌های روشن فرستادیم و با آنان کتاب و میزان را نازل کردیم تا مردم به عدالت برخیزند». خداوند متعال در قرآن وعده می‌دهد: «... لَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا...؛ و یقیناً ترس و بیمشان را تبدیل به امنیت کند». امنیت و آرامش واقعی ثمرهٔ همان حکومت عدل است و چنین کار بزرگی به یاران باایمان و کارگزاران درست‌کار نیاز دارد.

وظایف منتظران

بنابراین ما زنانِ منتظر (به تعریفی که از انتظار واقعی شد) وظایفی داریم که در روایات به آن اشاره شده است. در اینجا به چند نمونهٔ مهم و کاربردی اشاره می‌کنیم.

الف) شناخت امام عصر

پیامبر اکرم به ما هشدار داده‌اند: «هرکس بمیرد و امام زمان خود را نشناخته باشد، به مرگ جاهلی مرده است». ببینید شناخت امام چقدر اهمیت دارد! ما که با افتخار می‌گوییم منتظر حکومت صالحان هستیم، واقعاً چقدر آن حضرت را می‌شناسیم؟! شناخت امام، یک فرمول پیچیدهٔ دانشگاهی نیست؛ یک مسیر تربیتی و خودسازی خانوادگی است که در قلب ما اتفاق می‌افتد. این مسیر چهار پله دارد که هرکس با قدم‌گذاشتن بر آن‌ها می‌تواند شایستگی‌اش را بالا ببرد و خود را در زمرهٔ همان بانوان آسمانی قرار دهد که افتخار همراهی با حضرت را خواهند داشت.

پلهٔ اول: عظمت خداوند، نقطهٔ شروع شناخت

اولین قدم برای شناخت امام، شناخت خداوند است. خدای متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ؛ خداوند نور آسمان‌ها و زمین است». شناخت خدا از شناخت خود آغاز می‌شود. پیامبر اکرم می‌فرمایند: «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ؛ هرکس خود را شناخت، به تحقیق پروردگارش را شناخته است». خانمی که هر روز به قدکشیدن و بزرگ‌شدن فرزندش، به شکوفایی یک گل و... نگاه می‌کند و در دلش این‌ها را از قدرت الهی می‌داند، در حقیقت، پایهٔ ایمانش را محکم می‌کند. این قدرت مطلق، همان قدرتی است که امام زمان از آن پیروی می‌کنند.

پلهٔ دوم: دستگیری عملی در سختی‌ها

قدم دوم در شناخت امام، یک حس عملی است. حضرت ولی عصر می‌فرمایند: «إِنَّا غَیْرُ مُهْمِلِینَ لِمُرَاعَاتِكُمْ وَ لَا نَاسِینَ لِذِكْرِكُمْ؛ ما از حال شما غافل نیستیم و یاد شما را از خاطر نمی‌بریم».

باور کنید! وقتی برای حل یک مشکل بزرگ خانوادگی یا سردرگمی فرزندانتان از ته دل می‌گویید: «یا غیاث المستغیثین؛ ای فریادرس فریادخواهان!» و ناگهان یک راه حل منطقی، آرامش غیرمنتظره و یا ایدهٔ درست به ذهن شما می‌رسد، در همان لحظه، دستگیری امام را احساس کرده‌اید. این درک عملی است که ایشان هم‌اکنون ناظر و مددکار ما هستند.

پلهٔ سوم: نور امید در تاریکی‌ها

قدم سوم در شناخت امام، احساس حضور نورانی ایشان در زندگی و امید در سختی‌هاست. ما زنان، گاهی در سختی‌های زندگی احساس غربت و تنهایی می‌کنیم؛ اما باید بدانیم که نور و انرژی مثبت امام زمان در جهان جاری است و به همین دلیل است که جهان هستی تا مرز نابودی کامل پیش نمی‌رود. هر پیشرفت کوچکی که در زمینهٔ اخلاق یا علم می‌بینیم و هر امیدی که در دلمان زنده می‌شود، پرتویی از وجود نورانی ایشان است. این نور، تضمین می‌کند که تلاش ما برای تربیت نسل صالح و زندگی نیکو، بی‌پاداش نخواهد ماند. پیامبر اکرم فرمودند: «مَهْدِيٌّ مِنْ وُلْدِي، یُؤَیِّدُهُ اللَّهُ بِنُورِهِ، یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطًا وَ عَدْلًا بَعْدَ مَا مُلِئَتْ ظُلْمًا وَ جَوْرًا؛ مهدی از فرزندان من است. خداوند او را با نور خویش تأیید و یاری می‌کند و او زمین را از داد و عدالت پر می‌سازد پس از آنکه از ظلم و ستم آکنده شده باشد.»

پلهٔ نهایی: نظارت در خلوت

بالاترین درجهٔ شناخت، این است که باور کنیم امام، هر لحظه شاهد اعمال ما هستند. این باور، رفتار ما را اصلاح می‌کند؛ زبان و نگاه‌مان کنترل می‌شود و حتی در تنهایی، از کار زشت دوری می‌کنیم. این احساس شرم از نگاه امام، نشانهٔ شناخت حقیقی اوست و ما را وادار می‌کند تا پاک باشیم و شایستهٔ دیدار ایشان شویم. خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَیَرَی اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ...؛ عمل کنید، یقیناً خدا و پیامبرش و مؤمنان اعمال شما را می‌بینند و به‌زودی به‌سوی دانای نهان و آشکار بازگردانده می‌شوید، پس شما را به آنچه همواره انجام می‌دادید، آگاه می‌کند». امام صادق می‌فرمایند: «تُعْرَضُ الْأَعْمَالُ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ أَعْمَالُ الْعِبَادِ كُلَّ صَبَاحٍ؛ در هر روز، اعمال شما بر امام زمانتان عرضه می‌شود».

خواهران من! باید خود را چنان آماده کنیم که اگر فردا ندای ظهور بلند شد، جزو آن پنجاه بانو باشیم که با افتخار در کنار امام می‌آیند. این آمادگی نیازمند آن است که خانه‌هایمان را با یاد خدا و اخلاق حسنه زینت دهیم، همان‌طور که اگر منتظر مهمان عزیزی بودیم، خانه را پاکیزه می‌کردیم. انتظار، عمل‌کردن با کیفیت است، نه نشستن و دعاکردن از روی عادت. بیایید با این شناخت عمیق، زندگی‌مان را به محضر امام زمان عرضه کنیم.

ب) محبت و ارتباط قلبی با امام زمان

حفظ و تقویت پیوند قلبی با امام عصر و تجدید دائمی عهد و پیمان با آن حضرت، یکی از وظایف مهمی است که هر شیعهٔ منتظر در عصر غیبت بر عهده دارد. انسان منتظر، پیوسته با امام زمان خود پیوند قلبی دارد و عاشق ایشان است. همان‌طور که شما مادران عاشق فرزندانتان هستید و اگر لحظه‌ای از شما دور باشند، هرگز از یادش غافل نمی‌شوید، این پیوند قلبی لحظه‌ای قطع نمی‌شود. خوشبختانه، ما زنان به‌خاطر روح لطیف و احساسات عمیقمان، این عشق و محبت را بهتر درک می‌کنیم و راحت‌تر می‌توانیم با امام‌مان حرف بزنیم و درد دل کنیم.

یکی دیگر از وظایف ما، دعا برای تعجیل در ظهور حضرت مهدی است. خود حضرت در پیامی فرموده‌اند: «برای تعجیل فرج بسیار دعا کنید که گشایش شما همان است». دعا نه‌تنها برای تعجیل در ظهور آقاست، بلکه وسیله‌ای برای حل مشکلات فردی و اجتماعی ما در زمان غیبت نیز خواهد بود. پس خواهران عزیز! هرگاه حاجتی داشتید، اول برای ظهور آقا دعا کنید؛ ان‌شاءالله دعاهایمان در حق امام زمان مستجاب شده، ناممان جزو دعاکنندگان ایشان ثبت شود و مشمول دعای خیر حضرت باشیم.

مرحوم آیت‌الله مجتهدی تهرانی که از علمای تهران بودند، چنین نقل کرده‌اند:

شبی در نجف، بعد از اتمام نماز جماعت، پشت سر آیت‌الله شهید مدنی و پس از خلوت شدن مسجد، ناگهان دیدم ایشان شروع به گریستن کردند. چون به من اظهار لطف داشتند، به خودم جرئت دادم و علت گریهٔ ناگهانی ایشان را پرسیدم. فرمودند: «بعد از اتمام نماز، شخصی گفت که امام زمان را دیده است و حضرت به او فرموده‌اند: ببینید این شیعیان، بلافاصله بعد از نماز به سراغ کارهای خود رفتند و هیچ‌کدام برای فرج من دعا نکردند. من نیز تا این را شنیدم، متأثر شدم و گریستم». مرحوم آیت‌الله مجتهدی فرمودند: «بعدها فهمیدم امام زمان این گلایه را به خود ایشان (شهید مدنی) گفته بودند».

حداقل کاری که می‌توانیم برای امام انجام دهیم، خواندن دعای عهد در هر صبح است. امام صادق در مورد این دعا فرموده‌اند: «هرکس چهل روز این دعا را بخواند، از یاوران حضرت مهدی خواهد بود».

البته به دعا نباید اکتفا کنیم. هرکسی می‌تواند در حد امکانات خود و لااقل در محیط خانه و خانواده‌اش، نام و یاد آن بزرگوار را زنده نگه دارد. یکی از کارهایی که هم‌اکنون بسیاری از خانم‌ها و عاشقان آقا انجام می‌دهند، پخت غذا به نیت ظهور آقا، جمع‌آوری پول و انجام قربانی به نیت تعجیل در ظهور و پخش گوشت آن قربانی میان اهداکنندگان یا بین فقراست.

د) استقامت در برابر دشمنان و فتنه‌های آخرالزمان

مقاومت و تسلیم‌ناپذیری در دوران غیبت، فقط یک شعار نیست، بلکه یک وظیفهٔ الهی است؛ برنامه‌ای که دین اسلام برای زن و مرد مؤمن تدوین کرده تا اسلام را بر کفر جهانی پیروز گرداند و پایه‌های حکومت جهانی موعود را بسازد. این مسیر بدون اطاعت از ولایت فقیه و حمایت از انقلاب اسلامی به مقصد نمی‌رسد.

ما زنان منتظر باید همانند بانوی بزرگ، حضرت فاطمه زهرا، برای دفاع از ولایت بایستیم. یادمان نرود که فاطمه سدی محکم ساخت. امروز نیز ما باید پیرو همان فاطمه باشیم، با همان غیرت، بصیرت و شجاعت. دشمن، امروز با توپ و تانک وارد نمی‌شود، بلکه با ظاهر فریبنده به خانه‌های دلمان می‌آید. سنگر زن منتظر، سنگر خانواده است! اگر مادرِ خانه از تربیت فرزند غافل شود، اگر حیا و عفاف را سبک بشمارد، کم‌کم دیوار ایمان خانواده ترک برمی‌دارد و جامعه به‌سوی گمراهی می‌رود؛ دقیقاً همان هدفی که دشمن برای خراب‌کردن ارزش‌های ما دنبال می‌کند.

خواهر من! مقاومت امروز تو یعنی حفظ حجاب در زمانه‌ای که بی‌حجابی ترویج می‌شود، تربیت پسری که سرباز امام زمان باشد و دختری که عزت خود را از ایمانش بگیرد. مقاومت یعنی وقتی فضای مجازی ایمان را سست می‌کند، فرزندت را با کلام و رفتار خود به ولایت و انتظار پیوند دهی. هر خانه‌ای که مادری مؤمن در آن ایستاده باشد، خودش یک پایگاه مقاومت است.

ما زنان این زمان، سنگرشینان پنهان انقلابیم؛ اگر حیا و ایمانمان را حفظ کنیم و نسل آینده را با روحیهٔ ولایی تربیت کنیم، در تحقق وعدهٔ الهی شریک خواهیم بود؛ همان وعدهٔ جاودانه که می‌فرماید: «وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ؛ و همانا ما پس از تورات، در زبور نوشتیم که زمین را بندگان شایستهٔ ما به میراث می‌برند». پس استقامت زنِ مؤمن در این روزگار، همان پلی است که این انقلاب را تا ظهور صاحب‌الزمان خواهد رساند.

تربیت نسل منتظر

یکی از مهم‌ترین وظایف ما در دوران غیبت، تربیت نسلی منتظر و مهدوی است؛ نسلی که دلش برای ظهور می‌تپد، علم و عملش در مسیر ولایت است و جسم و جانش آمادهٔ یاری حضرت صاحب‌الزمان می‌باشد. هر مادری که توانست چنین فرزندی تربیت کند، منتظر حقیقی است.

در این مسیر، راه‌های زیبایی پیش‌روی ماست. نگاهی به سیرهٔ امیرالمؤمنین بیندازیم. آن بزرگوار وقتی با فرزندانش سخن می‌گفت، با لحنی سرشار از عشق می‌فرمود: «یا بُنَیَّ؛ ای فرزندم». او با مهربانی، دلِ فرزند را به حقیقت جذب می‌کرد. ما نیز باید چنین باشیم؛ مادر منتظر باید با دل‌سوزی و زبان محبت با فرزندش سخن بگوید؛ نه با تندی و سخت‌گیری، بلکه با تربیتی الهی و آگاهانه.

از سوی دیگر، الگو‌بودن مادر از هر سخن و توصیه‌ای اثرگذارتر است. فرزندان رفتار ما را می‌بینند و از آن درس می‌گیرند. قرآن کریم فرمود: «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛ یقینًا برای شما در (روش و رفتار) پیامبر خدا الگوی نیکویی است». یعنی از انسان کامل سرمشق بگیرید. بنابراین، مادر مؤمنه باید خودش الگوی ایمان و حیا باشد تا فرزندش هم با الگوگیری از او و سیرهٔ اهل‌بیت و شهدا، در مسیر مهدوی رشد کند.

دعای مادر در حق فرزند، تأثیری شگفت دارد! آن‌گاه که مادر در دوران بارداری، شیر‌دادن یا پس از نمازهایش، با نیت اینکه فرزندش از یاران امام زمان باشد، دعا کند، می‌تواند با دعای «خدایا! فرزندم را از یاران حضرت مهدی قرار بده»)، امید داشته باشد که فرزندش در مسیر مهدویت حرکت کند و دست در دست امام زمان باشد. این دعا بی‌جواب نمی‌ماند. همان نیت‌های مادرانه و اشک‌های آرام، نسل مهدوی را می‌سازد. مجالس مهدوی را نیز نباید فراموش کرد. وقتی مادر دست فرزندش را می‌گیرد و با هم به مجالس مربوط به امام زمان (دعای ندبه یا جشن‌های ولادت امام) می‌روند یا مسئولیتی در این مجالس به او سپرده می‌شود، روح انتظار در قلب کودک کاشته می‌شود. خواهرم! همین تربیت عاشقانه و آگاهانه، جهاد تو در عصر غیبت است؛ جهادی بی‌صدا اما پُربار، که ان‌شاءالله زمینه‌ساز ظهور خواهد بود.

تقویت عزم و اراده

تمام وظایف یک منتظر، به عزم و ارادهٔ او بستگی دارد. اراده یعنی تصمیم محکم برای انجام کارهای سخت در راه خدا. یکی از بیماری‌های جامعهٔ امروز، ضعف اراده و تصمیم‌گیری است. گاهی می‌گوییم نمی‌توانیم اخلاقمان را اصلاح کنیم یا از وابستگی و عادت بدی جدا شویم درحالی‌که حقیقت این است که خداوند در درون ما نیروی بزرگی قرار داده است که در سختی‌ها خود را نشان می‌دهد. همان‌طور که روزه‌دار با وجود گرسنگی و تشنگی، بر نفسش غلبه می‌کند و نشان می‌دهد که می‌تواند در برابر خواهش دل ایستادگی کند، ما نیز می‌توانیم بر ضعف‌های اخلاقی و عادت‌های ناپسند خود فائق آییم.

ماه رمضان، بهترین فرصت برای تمرین اراده و خودسازی است. این تمرین به ما می‌آموزد که نه‌تنها بر خوردن و آشامیدن، بلکه بر زبان و رفتارمان نیز کنترل داشته باشیم. زبان‌آدمی نشانهٔ عقل اوست. امیرالمؤمنین فرمودند: «اللِّسَانُ سَبُعٌ؛ اگر رهایش کنی، به خودت آسیب می‌رساند». باید در خانه و زندگی مراقب زبانمان باشیم؛ مبادا یک عصبانیت کوچک، حرمت‌ها را بشکند و دل‌ها را بیازارد. باید همان‌طور که از طلا و جواهر خود محافظت می‌کنیم، از زبانمان نیز پاسداری کنیم.

همسران ما نیز ممکن است لغزش زبانی داشته باشند. در اینجا، صبر و گذشت ما می‌تواند آنان را اصلاح کند. اگر هر خطایی را با تندی پاسخ دهیم، زندگی تلخ می‌شود؛ اما اگر محکم اما مهربان باشیم، به خانواده کمک کرده‌ایم که در مسیر درست بماند.

با کنترل نفس و تقویت اراده، می‌توانیم جامعه‌ای قوی، مستقل و پایدار در برابر هجمه‌های فرهنگی دشمن بسازیم. همان‌طور که روزه به ما می‌آموزد برای رضای خدا از حلال خود بگذریم، می‌توانیم برای حفظ کشور و ارزش‌های دینی، در برابر حرام‌ها و تهاجم فرهنگی دشمن نیز بایستیم. می‌توانیم به فرزندانمان نه بگوییم که از برخی مدها و بازی‌های مضر دوری کنند و این «نه» گفتن، تمرین اراده و مقاومت است.

مادران می‌توانند با رفتار خود، اراده را در فرزندان نهادینه کنند. وقتی کودک درخواست نامعقولی دارد، مادر با قاطعیت و محبت پاسخ منفی می‌دهد. این پاسخ، اولین تمرین اراده برای کودک است. صبر در تربیت، تمرین اراده است. کودک با این پاسخ می‌آموزد که هر خواسته‌ای نباید بلافاصله برآورده شود و باید برای رسیدن به هدف، تلاش کند.

ما زنان این سرزمین، در سال‌های دفاع مقدس و پس از آن، نشان داده‌ایم که اراده‌ای فولادین داریم. مادرانی که فرزندان خود را به جبهه فرستادند، همسرانی که سال‌ها چشم انتظاری کشیدند و دخترانی که در سنگر علم و ایمان ماندند، همه نشان از اراده‌ای پولادین داشتند. ما وارثان آنانیم و باید این میراث را حفظ کنیم. با کنترل زبان، صبر بر سختی‌ها، تربیت صحیح فرزندان و پایبندی به ارزش‌ها، می‌توانیم جامعه‌ای مقاوم و نیرومند بنا کنیم. روزه‌داری و کنترل نفس، تمرین همین استقلال روحی است؛ تمرینی برای ساختن زنانی مقاوم و باایمان که در صف منتظران واقعی، پیشگام عدالت و حقیقت باشند.

اللهم عجل لولیک الفرج