کلام اسلامی؛ توحید، صفات و افعال الهی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، علم کلام اسلامی، دانشی است که درباره آنچه از نظر اسلام باید به آنها معتقد بود بحث میکند. روشن است که بحث و بررسی درباره عقاید اسلامی دامنه وسیعی دارد و شامل تشخیص اعتقادات اسلامی در متون دینی، توضیح و اثبات آنها، پاسخ بر اشکالات وارد بر آنها، شناخت عقاید انحرافی و بدعتهای اعتقادی و برطرف ساختن آنها و ... میگردد.
در میان مسلمانان، گروهی که به اهل حدیث معروفاند بر این عقیدهاند که بحث و بررسی عقلی در موضوعات اعتقادی نارواست و از این رو با علم کلام مخالفت کردهاند. در مقابل اینان، اهل کلام بر آناند که بحث و بررسی درباره عقاید دینی جایز و ضروری است. دعوت قرآن به تفکر و تعقل، طرح عقاید دینی به نحو استدلالی در متون دینی، مناظرات پیشوایان دین با دانشمندان ادیان و فرقههای مختلف، پاسخگویی به شبهات و اشکالات مخالفین و ... از جمله دلایل اهل کلام است.
اهل کلام خود به گروههای مختلفی تقسیم شدند. مهمترین مذاهب کلامی در جهان اسلام عبارتاند از کلام اشاعره، معتزله (هردو از اهل سنت) و شیعه. در کلام شیعه، توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد پنج اصل اعتقادی معرفی شده است. از این پنج اصل، سه اصل توحید، نبوت و معاد در میان همه مسلمانان مشترک است و دو اصل عدل و امامت معرّف مکتب تشیع است.
بخش نخست مباحث کلامی ناظر به مباحث خداشناسی است. از جمله مهمترین مباحث این بخش «اثبات خدا»، «صفات خدا» و «افعال الهی» است.
سیر مباحث این کتاب مبتنی بر کتاب تجرید الاعتقاد اثر گرانسنگ خواجه نصیرالدین طوسی است که همچنان از مهمترین متون درسی کلامی بهشمار میآید. در آغاز هر بخش نیز گزیدهای از متن عربی تجرید الاعتقاد (با ترجمه) برای آشنایی خوانندگان با میراث علمی گذشتگان ذکر شده است.
کتاب حاضر مشتمل بر پانزده بخش است که به ترتیب عبارتاند از درباره علم کلام؛ اثبات وجود خدای متعال؛ خدای قادر و مختار؛ خدای عالم و دانا؛ خدای زنده، مرید، مدرِک، متکلم و باقی؛ صفات سلبی خداوند؛ ادامه صفات سلبی خداوند؛ رؤیت خداوند؛ دیگر صفات ثبوتی و صفات خبری خداوند؛ حسن و قبح افعال؛ حکمت و عدل الهی؛ جبر و اختیار؛ قضا و قدر؛ تکلیف الهی؛ لطف، آلام و اعواض.
این کتاب در 252 صفحه و مبلغ 26500 ریال در اختیار دانشجویان و علاقهمندان قرار گرفته است./916/ن602/ع