حجت الاسلام غفاریفر:
بدون عدالت، کارآمدی حاصل نمیشود
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با اشاره به سهگانه «عدالت، کارآمدی و مشروعیت» به عنوان ارکان بنیادین حکمرانی تمدنی، به تبیین ضرورت تولید علم بومی، نقد علوم غربی، تبیین عدالت فراتر از اقتصاد، نقش مردم در نظام اسلامی و نمونههای عینی از کارآمدی نظام در جنگ تحمیلی سوم پرداخت.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام حسن غفاریفر، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «ساحت فقه سیاسی» که عصر سهشنبه یکم اردیبهشت ذیل سومین نشست از سلسلهنشستهای «تبیین شاخص های قدرت نرم تمدنی جمهوری اسلامی ایران در دوران رهبری سوم» در خبرگزاری رسا برگزار شد، با اشاره به سهگانه «عدالت، کارآمدی و مشروعیت» به عنوان ارکان بنیادین حکمرانی تمدنی، به تبیین ضرورت تولید علم بومی، نقد علوم غربی، تبیین عدالت فراتر از اقتصاد، نقش مردم در نظام اسلامی و نمونههای عینی از کارآمدی نظام در جنگ تحمیلی سوم پرداخت.
حجت الاسلام غفاریفر در ابتدای سخنان خود با اشاره به اظهارات حمیدرضا جلاییپور، جامعهشناس، درباره «قدرت پنهان مردم ایران» گفت: ما باید مراقب «رهزنیهای علمی» باشیم. اینکه چرا جامعهشناسان غربی نتوانستند خیزشهای مردمی ایران را پیشبینی کنند، سوال مهمی است. ما باید آخرین اطلاعات علمی جهان را داشته باشیم، که اگر دشمن است، لااقل بدانیم چه میخواهد بکند. اما وقتی میخواهیم خودمان تولید محتوا کنیم، باید بسیار مراقب باشیم که در دام واژگان و مفاهیم غربی نیفتیم.
فقه اجتماعی، نه فقه جمعی؛ ضریب هندسی جامعه
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با تمایز قائل شدن بین «فقه جمعی» و «فقه اجتماعی» گفت: فقه جمعی یعنی دو دو تا چهار تا، اما فقه اجتماعی یعنی ضریب هندسی؛ یعنی دو، دو، چهار، چهار، شانزده. جامعه اسلامی با این ضریب پیش میرود. ما باید به دنبال «فقه اجتماع» باشیم، نه صرفاً فقه جمعی. فقه اجتماعی به دنبال اداره جامعه با درک روابط پیچیده انسانی است.
سهگانه عدالت، کارآمدی و مشروعیت؛ ترتبی و ناگسستنی
حجت الاسلام غفاریفر سه واژه «عدالت، کارآمدی و مشروعیت» را دارای رابطه ترتبی دانست و تصریح کرد: بدون عدالت، هیچ جامعهای کارآمد نمیشود. و بدون کارآمدی، هیچ مشروعیتی -چه مشروعیت الهی و چه مشروعیت مردمی- به دست نمیآید. اگر خلاف حکم خدا عمل شود، مشروعیت الهی از دست میرود و اگر مردم ناراضی باشند، مشروعیت مردمی هم از بین میرود.
عدالت در جمهوری اسلامی؛ بینظیر در جهان
وی با دفاع از عملکرد نظام جمهوری اسلامی در عرصه عدالت اظهار داشت: اگر کسی میگوید در جمهوری اسلامی عدالت نشده، من میگویم اگر کشوری عادلانهتر از ایران پیدا کردید، من عبا و عمامه خود را با شما معاوضه میکنم. هیچ کشوری به اندازه ایران در توزیع امکانات و فرصتها عادلانه عمل نکرده است. عدالت تراز امیرالمؤمنین(ع) را ادعا نداریم، اما بالاتر از ما نیز کسی نیست.
عدالت به معنای اعتدال؛ نه میانهروی باطل
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به تفسیر علامه جوادی آملی از عدالت به معنای «اعتدال» گفت: اعتدال یعنی «آهسته ولی پیوسته». این با میانهروی سیاسی که برخی از آن دم میزنند، تفاوت دارد. عدالت در مدیریت یعنی در شرایط جنگ، نمیتوان مثل زمان صلح انباشت بنزین داشت. ما امروز در جنگ تمام عیار هستیم، پس عدالت در مدیریت یعنی توزیع هوشمندانه امکانات در سراسر کشور.
عدالت؛ فقط اقتصاد نیست
حجت الاسلام غفاریفر با استناد به فرمایش رهبر شهید انقلاب در دولت نهم، خاطرنشان کرد: رهبر معظم انقلاب فرمودند: «عدالت را غلط معنا نکنید. عدالت اجتماعی میخواهیم، عدالت سیاسی میخواهیم، عدالت فرهنگی میخواهیم.» متأسفانه برخی عدالت را فقط در اقتصاد خلاصه کردند و حتی آن را به «توزیع مساوی درآمد» تقلیل دادند. این برداشت غلط است. عدالت یعنی هر کسی به اندازه شایستگی و تلاش خود از امکانات بهرهمند شود. نه اینکه به برخی افراد مفتخور هم همان حقوق را بدهیم.
نمونههای عینی کارآمدی نظام در جنگ تحمیلی سوم
وی با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: در پنجاه روز اخیر و در چهل روز جنگ تحمیلی سوم، نه یک نانوایی تعطیل شد، نه یک پمپ بنزین، نه یک تعمیرگاه. این نتیجه توزیع عادلانه امکانات و مدیریت هوشمندانه است. در حوزه برق، دیگر نمیتوان گفت که فقط تهران برق دارد و فلان نقطه ایران ندارد. الان همه جای ایران یا امن است یا ناامن. پس امکانات باید عادلانه توزیع شود.
خودکفایی در گندم و قطع رابطه با آمریکا؛ تصمیمات راهبردی رهبر عادل
حجت الاسلام غفاریفر با اشاره به خاطرهای از آقای ولایتی در سال ۱۳۸۴ گفت: ایشان فرمودند در مجمع تشخیص مصلحت نظام، دو تصمیم چالشی گرفته شد: یکی خودکفایی در گندم و دیگری قطع رابطه با آمریکا. رهبر عادل به فکر مردم بود، نه فقط به فکر قدرت. فرمودند وقتی ما میخواهیم جهانی شویم و بر سر مبانی بایستیم، ممکن است دور تا دور کشور را محاصره کنند. حداقل چیزی که باید باشد این است که به مردم بگوییم «نان هست». این عین عدالت در توزیع فرصتها و خدمات است.
مردم، رهبر واقعی نظام اسلامی؛ تربیت سیاسی ملت توسط امام
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب که «مردم رهبر بودند»، گفت: امام خمینی(ره) و امام خامنهای(ره) آنچنان مردم را تربیت سیاسی کردند که امروز وزرای آگاهمند در جایگاه خود، کمتر از مردم کف خیابان نیستند. امام عادل فقط به فکر قدرت و بقای خود نبود، بلکه به فکر بقای فهم، اندیشه، بردباری و توانمندی مردم بود.
حجت الاسلام غفاریفر با اشاره به سیره عملی امام خمینی(ره) گفت: امام چهل روز در مراسم عمومی حاضر نمیشدند تا مردم به ایشان وابسته نشوند. ایشان به دنبال «شرطینکردن» مردم بودند. این مانند مقدمهسازی برای پذیرش غیبت امام زمان(عج) است که از زمان امام رضا(ع) تا امام عسکری(ع) آغاز شده بود. مردم باید تجربه میکردند که میتوانند بدون حضور فیزیکی امام، قائل به امامت باشند.
دو مؤلفه ملت ایران؛ شعور و توسل
وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به رمز ماندگاری ملت ایران گفت: ملت ایران دو کار را به برکت تربیت امامان خود انجام میدهد: اول «شعور» و دوم «توسل». ما واقعاً مستاصل به درگاه خدا بودیم و به حضرت حجت(عج) متوسل شدیم. این دو مؤلفه، ملت ایران را به نقطهای رسانده که در سختترین شرایط، پای نظام ایستاده است.
شایستهسالاری؛ مصداق عدالت در انتصابات
حجت الاسلام غفاریفر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به بحث انتصابات و شایستهسالاری گفت: عدالت در انتصابات یعنی شایستهسالاری؛ یعنی احترام به رأی و اعتماد مردم. ما نباید با انتصابات سلیقهای، سرمایه اجتماعی نظام را تخریب کنیم.
وی در پایان تأکید کرد: سهگانه عدالت، کارآمدی و مشروعیت، رمز تمدنسازی اسلامی است. نظام جمهوری اسلامی با تکیه بر این سه رکن، توانسته از همه بحرانها عبور کند و امروز در جنگ تحمیلی سوم نیز با اقتدار در حال مدیریت و پیروزی است. ان شاءالله با تداوم این مسیر، شاهد تمدن نوین اسلامی باشیم.
ارسال نظرات