در این نشست، چهار تن از اساتید حوزه علمیه به ارائه دیدگاههای خود درباره نقش معنویت، دعا، تبلیغ و ایمان در شکلگیری قدرت نرم تمدنی پرداختند.
دبیری علمی این نشست بر عهده حجتالاسلام سیدقوام صفوی بود.
در ابتدا حجت الاسلام محمدهادی هدایت استاد حوزه علمیه با اشاره به دعای چهاردهم صحیفه سجادیه آن را دعای هنگام چیرگی ظالمان بر امت اسلامی است، سخنان خود را با تأکید بر ظلمستیزی به عنوان جوهره دین اسلام آغاز کرد و سپس با استناد به آیه ۲۷۹ سوره بقره «لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ» گفت: ابتدای انقلاب از سوی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، تأکید شد که اسلام دینی است که هیچگاه با ظالم کنار نمیآید، نه ظلم میکند، نه زیر بار ظلم میرود و نه از مظلوم عالم دست برمیدارد. عدالت و قسط در نگاه انبیا یعنی نه ظلم کن و نه زیر بار ظلم برو.
این پژوهشگر علوم دینی در ادامه با تأکید بر تربیت جهادی اسلام، خاطرنشان کرد: از نظر اسلام، سکوت در برابر ظلم، جرم و جنایت محسوب میشود. در گام دوم سکوت در برابر ظلم جرم است و دستوری کلی برای همه انبیاء آمده که در برابر ظالم بایستند.
دعا؛ اولین گام جهاد و شرط نصرت الهی
حجتالاسلام هدایت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آیه ۷۷ سوره فرقان «قُلْ مَا یَعْبَأُ بِکُمْ رَبِّی لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ» تصریح کرد: اولین گام و نخستین حرکت یک مسلمان برای مبارزه با ظلم و دفاع از مظلوم، دعاست. در تفکر اسلامی، دعا اولین گام جهاد است؛ نه یک اقدام انفعالی یا گوشهنشینی. خداوند متعال هیچ نصرتی فرو نمیفرستد مگر آنکه دعا ابتدای کار باشد. «و ما نصر الا من عندالله العزیز الحکیم» که شعار جبهههای اسلام است، تنها از جانب خداوند و به واسطه دعا محقق میشود. دعا شرط لازم و جزئی از علت برای پیروزی است، نه یک عامل فرعی و تزیینی.
وی افزود: در دعای بیست و هشتم صحیفه سجادیه، امام سجاد(ع) عرض میکند «أَقْبَلْتُ عَلَیْکَ بِکُلِّیَّتِی» یعنی با همه وجود به درگاه خدا آمدهام و دست خود را از همه داشتهها، از جمله قدرت نظامی، خالی میبینم. این یعنی تسلیم مطلق در برابر خدا و تضرع حقیقی.
نقد نگاه سطحی به حج و جهاد
حجتالاسلام هدایت در ادامه به روایتی از امام سجاد(ع) اشاره کرد و افزود: در مسیر حج، شخصی به حضرت زین العابدین (ع) اعتراض کرد که چرا جهاد را ترک کرده و به حج رفتهاید؟ ایشان در پاسخ فرمودند: جهاد یک پازل کامل است. «الطَّائِعُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ الرَّاکِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ» همه اینها رتبهای از جهاد را تشکیل میدهند. من با این حج در حقیقت به جهاد خدمت میکنم و جبهه جهاد را برای مراحل بعدی تربیت مینمایم.
وی با تأکید بر ضرورت بازتعریف جهاد در منظومه تمدنی به انتقادات طرح شده در خصوص اعزام حجاج اشاره کرد و تصریح کرد: نباید تصور کرد حج رفتن به معنای بیتوجهی به جهاد است. امروز نیز حج گزاران ما باید با این رویکرد عازم سفر حج شوند که پس از بازگشت، جهادگرانی توانمندتر و عملیاتهای سنگینتری در جبهه مقاومت رقم بخورد.
صحیفه سجادیه؛ احیای اسلام ناب و کارزار جهاد نرم
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به نقش بیبدیل امام سجاد(ع) در احیای اسلام پس از واقعه عاشورا گفت: علامه جعفر مرتضی عاملی در کتاب خود تصریح کرده که امام سجاد(ع) اسلام را دوباره زنده کرد. و آنچه امروز به عنوان شاخص از آن حضرت میشناسیم، کتاب صحیفه سجادیه است. این کتاب، جهادی عظیم و «افضل الجهاد، کلمه حق عند سلطان جائر» است که از جهاد نظامی نیز برتر است.
حجتالاسلام هدایت با بیان اینکه ۷۰ درصد جنگ امروز، جنگ شناختی و ۳۰ درصد جنگ نظامی است، افزود: ثمره جهاد امام سجاد(ع) این بود که امام باقر(ع) و امام صادق(ع) صاحب چهار هزار شاگرد متخصص شدند. امروز نیز ما روحانیون باید بدانیم که علمداری در این جبهه شناختی، رسالت سنگین ماست.
تفسیر تمدنی از آیات قرآن؛ الهام از مکتب اهلبیت(ع)
وی در ادامه با اشاره به آیه ۶۸ سوره نحل «وَأَوْحَى رَبُّکَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبَالِ بُیُوتًا» و تفسیر امام صادق(ع) از این آیه، گفت: امام صادق(ع) فرمودند ما همان زنبوران الهی هستیم که مأموریم در دل کوههای سنگیِ وجود انسانهای جاهلی، خانههایی بسازیم و آنها را به تمدن دعوت کنیم. عسلی که در شکم زنبور تولید میشود، نماد دانشی است که از جانب خداوند به ما میرسد. ما باید آیات قرآن را بچشیم، هضم کنیم و متناسب با درد امروز جامعه، فرآورده درمانبخشِ «شفا لِلصُّدُور» تولید کنیم.
این استاد حوزه با تفکیک بین حدیث و دعا بیان کرد: مخاطب حدیث مردم است و همانگونه که اهل بیت فرمودند اندازه عقول مردم با آنها سخن میگویند اما مخاطب دعا، خداست. وقتی مخاطب دعا خداست، ظرفیت معارف بینهایت میشود. سه کلمه از امام صادق(ع) گاهی هفت سال درس خارج میشود، اما سه کلمه دعا باید دهها سال درس خارج شود. متأسفانه امروز این نگاه تمدنی به دعا در حوزههای علمیه وجود ندارد.
صحیفه سجادیه سریعالاجابه است
حجتالاسلام هدایت در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب در ایام کرونا مبنی بر قرائت دعای هفتم صحیفه سجادیه، گفت: ایشان به درستی فرمودند این دعا را بخوانید. به اعتقاد بنده، واکسنها و درمانها به برکت همین دعای هفتم بود که صاحب اثر شد. در جبهه جنگ نیز دعای چهاردهم صحیفه سجادیه همان کارکرد را دارد؛ اسلحه و مهمات هرچه قدر پیشرفته باشند، آنچه آنها را هدفگذار و مؤثر میکند، این دعای شریف است.
وی به کشف نقل شده از علامه محمدتقی مجلسی در کتاب روضه المتقین، (ج۱۴، ص۴۱۹) اشاره کرد و افزود: ایشان تصریح میکند مردم اصفهان به برکت انس با صحیفه سجادیه، «مستجاب الدعوه» شدند. دعا میکردند و اجابت میگرفتند. صحیفه سجادیه مستجابالدعوه میآورد.
پیروزی نهایی در گرو احیای جایگاه دعا
حجتالاسلام هدایت در پایان با اشاره به شرایط امروز جبهه مقاومت و تأکید رهبر معظم انقلاب بر دوران تنفس یا توقف جنگ، خاطرنشان کرد: ما امروز از پیچ سنگی سخت جهاد عبور کردهایم، اما جهاد ادامه خواهد داشت. در این دوران، قدم اصلی، دعاست. اگر امام سجاد(ع) فرمودند اگر این یاران را داشتم با آنان جهاد میکردم، به دلیل همین ظرفیتسازی دعاست. دعای چهاردهم صحیفه سجادیه به دلیل سریعالاثر بودن، راهگشای امروز ماست. همانگونه که امام سجاد(ع) با صحیفه بزرگترین جهاد را رقم زد، ما نیز با انس با دعا میتوانیم آن جهاد را به سرانجام و پیروزی نهایی برسانیم.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی حسینی آملی، استاد حوزه علمیه با ارائه گفتاری ذیل عنوان «تضرع و استغاثه به اهل بیت(ع) به مثابه منبع الهام و بازتولید قدرت نرم معنوی در تمدن اسلامی» مباحث خود را ارائه داد.
وی در ابتدا با گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب اسلامی و یادآوری شهادت نائب امام زمان(عج)، این حادثه را در ردیف شهادت شخصیتهایی همچون حضرت مسلم بن عقیل(ع) دانست و اظهار داشت: در تاریخ اسلام پس از شهادت انبیا و ائمه طاهرین(ع)، حادثهای به این عظمت کم داشتیم. امیدواریم خداوند متعال از وادی غیرت الهی خود در دفاع از مظلوم، ثمره این خون پاک را به «بعث عمومی» و انقلاب جهانی امام زمان(عج) برساند.
استاد حسینی آملی ضمن تبریک دهه کرامت و میلاد حضرت فاطمه معصومه(س) و امام رضا(ع)، کرامت را تجلی «لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ» و تابش کرامت الهی بر عبد دانست و گفت: کرامت یعنی انسان به مقام عبداللهی خود توجه کند و برای غیر خدا حساب باز نکند.
قدرت روحیه؛ دو سوم توان رزمی است
وی با اشاره به مباحث نظامی و تاکید کارشناسان نظامی بر اینکه «دو سوم قوا، نیروی روحی و روانی است و یک سوم آن سلاح و مهمات»، خاطرنشان کرد: نیروی رزمی پیش از هر چیز به سرمایه معنوی و باطنی خود نیاز دارد. در دعای بیست و هفتم صحیفه سجادیه، امام سجاد(ع) از خدا میخواهد که دنیا را از یاد رزمندگان ببرد تا جز به او نیاندیشند.
این استاد حوزه با تبیین مراتب قرب الهی گفت: در قرب نوافل، انسان مستجابالدعوه میشود و در قرب فرائض، به مقام خلافت الهی میرسد. امر به معروف و نهی از منکر که وجوب فقهی بر همگان دارد، جلوهای از همین مقام خلافت است. سیر و سلوک الهی نیز وجوب فقهی دارد و همگان باید در این مسیر گام بردارند.
مظهر اسمای الهی شدن؛ راز پیروزی در میدان
حجتالاسلام والمسلمین حسینی آملی با طرح یک مثال تربیتی گفت: طلبهای از استاد اخلاق خود گلایه کرد که جلسات اخلاق او را چند روزی شارژ میکند اما قدرت درس خواندنش کاهش مییابد. استاد در پاسخ فرمود: این نشان میدهد که درس خواندن شما رویکرد الهی ندارد. اگر رویکرد الهی باشد، این جلسات اخلاق باید آن را تقویت کنند.
وی با بیان اینکه انسان در هر کنشی میتواند مظهر اسماء و صفات الهی باشد، ادامه داد: در میدان مبارزه با دشمن، انسان مظهر «یا قاسم الجبارین» یا مظهر غضب الهی میشود. همانگونه که حضرت زهرا(س) فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ لَیَغْضَبُ لِغَضَبِک». اگر انسان بفهمد غضبش مظهر غضب الهی است، هیچگاه کم نمیآورد.
روایت فرمانده شهید؛ رمز شکستن خط دشمن
حجت الاسلام والمسلمین حسینی آملی با نقل خاطرهای از حاج مهدی باکری، فرمانده شهید، گفت: در یکی از عملیاتها، گردانها زمینگیر شدند و خط دشمن نمیشکست. فرمانده گردان با بیسیم به حاج مهدی گفت: خط نمیشکند، چه کنیم؟ شهید باکری در پاسخ فرمود: «چون خودت پیش خدا نشکستی، خط دشمن نمیشکند.» فرمانده گردان صورتش را بر خاک نهاد و گریه کرد. همراهانش آمدند و گفتند: برخیز که خط شکست و پیشروی میکنیم.
وی همچنین به خاطرهای از دوران شکستن حصار آبادان اشاره کرد و گفت: فرمانده گردانی که رانندهای برای گرفتن بنزین دچار مشکل شده بود، با قاطعیت گفت: اگر ما بنا بود حرف ناحساب را بپذیریم، با آمریکا نمیجنگیدیم و با صدام نمیجنگیدیم. بنای ما بر تقوا و پذیرش کلام الهی است.
شلیک به حسینیه به ضرر دشمن تمام میشود
عضو مجمع نمایندگان طلاب با اشاره به تلاش دشمن برای ترویج گناه و تضعیف اعتقادات در جامعه اسلامی، تصریح کرد: دشمن خیلی همت کرده تا با فضای مجازی، روحیه ایمان را تضعیف کند. اما یک خطای راهبردی هم دارد؛ عملاً به مراکز اعتقادی ما توهین میکند، مثلاً حسینیه زنجان را میزند. این به نفع دشمن نیست، بلکه به ضرر اوست؛ زیرا مردم برای بازسازی آن همت میکنند، دلهایشان جریحهدار میشود و علیه دشمن میشورند.
استاد حسینی آملی با اشاره به اینکه جامعه شیعی به دو بال سرخ عاشورایی و سبز مهدوی استوار است، هشدار داد: دشمن نمیتواند مردم را بیاعتقاد کند، اما میتواند اعتقاد به مهدویت را به خرافات آلوده کند و عاشورا را به هیجان سینهزنی خلاصه کند و شعور را از شور بگیرد.
وی با تاکید بر اینکه اکنون موقعیت مناسبی برای حضور روحانیون در جامعه است، گفت: همین شبها در خیابانها، مردم روشن هستند و میدانند انقلاب اسلامی و رهبر عزیزمان چه بر سر ما آورده است. گاهی باید شعارهایی بدهیم که مردم را به مسجد، جماعت، روحانیت، امامت و ولایت متصل کند.
مردم تشنه استغاثه به امام زمان(عج) هستند
حجتالاسلام والمسلمین حسینی آملی با نقل خاطرهای از حضور در خیابان با پرچمی در دست، گفت: ماشینی ترمز کرد که سرنشینانش دربدحجابی کامل بودند. یکی از آنها که شالی هم بر گردن داشت، از من خواست پرچم را به او بدهم. او از من انتظار ندارد که درباره چادر فاطمی(س) با او حرف بزنم. الان موقعیتی است که ما باید این رویکرد امت را دو چیز کنیم: یکی کار علمی آموزشی و دیگری حضور در کنار خیابان و نماز استغاثه.
وی افزود: همان شب، خانم محترم باحجابی پیش من آمد و گفت من دبیر بازنشسته هستم. گفت: نمیشود اعلام کنید مردم در اربعین برای استغاثه به امام زمان(عج) و ظهور خود حضرت بیایند؟ مردم خوبند، اهل آمدن به صحنهاند. ما را به محضر حجت خدا بکشانید، نه فقط برای یک حاجت که کارمان گره خورده باشد.
استاد حسینی آملی در ادامه به نقش توسل و تضرع در کشف حقایق علمی توسط بزرگان اشاره کرد و گفت: ابنسینا میگفت هر جا به مسئله علمی دشواری برمیخوردم، به مسجد جامع شهر میرفتم، دو رکعت نماز میخواندم و در بازگشت مسئله برایم حل میشد. ملاصدرا نیز پس از ماهها تفکر درباره حقیقت علم، از کهک پیاده به زیارت حضرت فاطمه معصومه(س) آمد و متوسل شد و نتیجه گرفت.
وی همچنین به حضور شبانه ملاصدرا در کنار مرقدی زینب معصومه در نزدیکی کهک اشاره کرد و گفت: این تضرعها و توسلات بود که آن عرفان و معرفت را برای این بزرگان به ارمغان آورد. در جبهههای جنگ نیز فرماندهان شبها با تضرع و گریه، از خدا یاری میخواستند.
دعای پیامبر پشت سر امیرالمؤمنین در خیبر؛ الگوی همیشگی
حجتالاسلام والمسلمین حسینی آملی در پایان با اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) در جنگ خیبر پشت سر امیرالمؤمنین(ع) دعا میکرد، تصریح کرد: این مسیر همچنان ادامه دارد. به تعبیر امام راحل(ره)، جهاد تمام شدنی نیست و تا ابد هستیم. ما مال خداییم و برای خودمان نیستیم. تا هستیم، رزمندهایم.
وی توصیه کرد: در تعقیبات نماز، لعن بر بنیامیه و دشمنان در هر عصری را داشته باشیم و با استغاثه به حضرت ولیعصر(عج) بگوییم: «یَا حُجَّةَ اللَّهِ فِی بِلَادِهِ» ما را برو حساب کنید و در دفاع از حریم شما تا آنجا که میتوانیم در میدان خواهیم بود.
ایمان؛ بنیادیترین هستی ارادی انسان
حجتالاسلام والمسلمین سعید بهمنی عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن به ارائه یافتههای خود با عنوان «نقش راهبردی ایمان در شکلگیری اراده و غلبه تمدنی» پرداخت و در سخنانی مفصل، ایمان را به عنوان «هستی بنیادین قدرت» در منظومه فکری قرآن معرفی کرد.
حجتالاسلام والمسلمین بهمنی با اشاره به نظریه «هستیهای بنیادین» که بیش از دو دهه روی آن کار کرده، اظهار داشت: در این نظریه، ایمان و کفر به عنوان دو هستی بنیادین انسانی تبیین میشوند که همه کنشهای ارادی انسان از این دوگانه سرچشمه میگیرد.
وی با استناد به آیات شریفه «وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا»، «وَإِنْ کُلٌّ لَمَّا جَمِیعٌ لَدَیْنَا مُحْضَرُونَ» و «لَا تَهِنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» تصریح کرد: خداوند متعال برتری را بر ایمان تعلیق زده است. «إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» یعنی «اگر مؤمن باشید»؛ این نشان میدهد که برتری، عزت و قدرت در نظام قرآنی، معلول ایمان است و ایمان نه یک امر تزیینی، بلکه هستی بنیادین قدرت در اسلام به شمار میرود.
وی با بیان سه معیار برای بنیادین بودن یک مفهوم، افزود: نخست، بالاترین سطح انتزاع؛ ایمان به گونهای انتزاعی و کلی است که بر همه مصادیق کنش انسانی سایه افکنده است. دوم، تقدم عِلّی؛ بدون ایمان، عبودیت معنا ندارد زیرا تمام اعمال تعبدی شرطشان ایمان است. سوم، منحصراً ارادی بودن؛ برخلاف علم که بسیاری از اوقات غیرارادی به دست میآید، ایمان همواره و تا ابد وابسته به اراده انسان است و با خواست او باقی میماند یا از دست میرود.
استاد بهمنی با اشاره به دیدگاه مرحوم علامه طباطبایی مبنی بر تفکیک «ایمان حقیقی» و «ایمان غیرحقیقی» در تفسیر آیه «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمِنُوا»، این نظر را غیرقابل پذیرش دانست و گفت: تکرار «آمنوا» در آیه به معنای ایمان اجمالی و تفصیلی است، و متعلقات ایمان را برمیشمارد. این تفسیر برای مرحوم علامه در جاهای دیگر نیز مشکلآفرین شده است؛ ادامه آیه برای بیان تفصیل این ایمان است.
قانون اساسی؛ نگاهی پیشینی به ایمان، غفلت از وظیفه حکمرانی
حجتالاسلام والمسلمین بهمنی در بخش مهمی از سخنان خود به نقد رویکرد قانون اساسی جمهوری اسلامی نسبت به ایمان پرداخت و گفت: در قانون اساسی، ده بار ماده «ایمان» (پنج بار ایمان و پنج بار مومن) به کار رفته است. اما نگاه قانون اساسی به ایمان، نگاهی پیشینی است؛ یعنی انقلاب اسلامی را برآمده از ایمان مردم میداند، اما هیچجا تکلیف حکمرانی را نسبت به خود ایمان روشن نکرده است. قانون اساسی نمیگوید حکومت موظف است ایمان را تولید، تثبیت و یا ازدیاد بخشد.
وی تأکید کرد: این خلأ قانونی باعث شده که تبلیغ در ساختار حکمرانی ما جایگاه راهبردی پیدا نکند. اگر وظیفه گسترش ایمان و کاهش کفر به عنوان یک رسالت اصلی در قانون دیده میشد، امروز سازمان تبلیغات اسلامی جایگاهی در هیأت دولت داشت، منابع کافی به آن اختصاص مییافت و نهادهای متولی تبلیغ روزبهروز تضعیف نمیشدند.
عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن در بخش دیگری از سخنان خود به رواج برخی مفاهیم سطحی در میان طلاب و حتی برخی بزرگان انتقاد کرد و گفت: اینکه میگویند «حضرت صادق(ع) رئیس مذهب شیعه است» حرفی کاملاً سطحی و ناتراشیده است. رئیس مذهب ما پیامبر اکرم(ص) است، نه امام صادق(ع) و نه حتی امیرالمؤمنین(ع). اهل سنت هستند که رئیس مذهب دارند؛ حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی. ما شیعه، پیرو مستقیم پیامبریم. اینکه دیگران به ما «جعفری» میگویند به خاطر کثرت روایت امام صادق(ع) است، ولی این به معنای انتساب مذهب به ایشان نیست.
وی هشدار داد: این قبیل حرفهای عامیانه و نپخته، توالی فاسدی به دنبال دارد و باعث میشود جایگاه حقیقی ولایت و امامت در اذهان مخدوش شود.
رسالت اصلی حکمرانی اسلامی؛ تولید ایمان در سراسر جهان
حجتالاسلام والمسلمین بهمنی با اشاره به اینکه قرآن کریم پس از آفرینش انسان، اولین تقسیم را به «کافر» و «مؤمن» انجام داده است («فَمِنْکُمْ کَافِرٌ وَمِنْکُمْ مُؤْمِنٌ»)، خاطرنشان کرد: رویکرد کل قرآن، تولید ایمان و کاهش کفر است و رسالت همه پیامبران نیز همین بوده است. بنابراین حکمرانی مبتنی بر قرآن نیز باید چنین رسالتی را بر دوش بگیرد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به یکی از اظهارات محقق داماد گفت: در سخنی بیان شده که دوران تقسیم انسان به مؤمن و کافر گذشته است و امروز باید انسان را جنگجو و صلح طلب تقسیم کنیم. این جمله اگر از سر غفلت نباشد کفر است و خلاف قرآن و نگرش قرآنی گفته شده است.
وی با تأکید دوباره بر اینکه حکمرانی مبتنی بر قرآن لازم است برای تولید ایمان و کاهش کفر استوار شود تصریح کرد: اگر این مبنا پذیرفته شود، تبلیغ به یکی از شئون اصلی و راهبردی حکمرانی تبدیل میشود. ما موظفیم در عرصه جهانی نیز برای همگان از جمله یهودیان و حتی صهیونیستها تبلیغ کنیم و ایمان را گسترش دهیم. اما متأسفانه امروز نه در قانون اساسی، نه در قوانین عادی و نه در ساختارهای اجرایی، چنین نگاهی دیده نمیشود. حتی در وزارت خارجه به رایزنان فرهنگی گفته میشود که «حرف نزنید، مشکل درست نکنید!»
بحران تبلیغ؛ کشت دیم به جای کشت صنعتی
حجتالاسلام والمسلمین بهمنی در پایان با یادآوری تأکید رهبر شهید انقلاب بر «بحران تبلیغ» در سالهای گذشته، گفت: سرچشمه این بحران به فقدان نگاه راهبردی به ایمان در نظام تقنینی بازمیگردد. امروز تبلیغ در دستگاههای ما امری درجه چندم است؛ هر کس از هر جا ماند، میرود تبلیغ. در حالی که قرآن حداقل یازده بار رسالت پیامبر را منحصراً «تبلیغ» معرفی کرده است: «وَمَا عَلَیْکَ إِلَّا الْبَلَاغُ».
وی افزود: ما باید با تکیه بر نظریه هستیهای بنیادین و بازتعریف جایگاه ایمان، قانون اساسی و قوانین مدنی را بازبینی کنیم. هر قانونی باید به نحوی طراحی شود که به گسترش ایمان و کاهش کفر بینجامد. همچنین باید منابع، نهادها و نیروی انسانی لازم برای یک «کشت صنعتی تبلیغ» در داخل و خارج از کشور فراهم شود.
استاد بهمنی در خاتمه با تأکید بر اینکه ایمان، یک قدرت نرمِ بدون اتکا به ابزار سخت است، اظهار داشت: قدرت ما از ایمان ماست. نه از تانک، نه از توپ و نه از موشکهای هایپرسونیک. تا ایمان نباشد، هیچ یک از اینها به کار نمیآید و تا این حقیقت در رأس حکمرانی ما قرار نگیرد، از غلبه تمدنی مطلوب فاصله خواهیم داشت.
