ضرورت تدوین اطلس اندیشهای و دیپلماسی فرهنگی در مواجهه با چالشهای بینالمللی
به گزارش سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، نشست علمی تحلیلی بررسی مواجهه اندیشهای جهان اسلام با جنگ رمضان، با حضور جمعی از اندیشمندان و مسئولان دانشگاهی و رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در حوزه جنوب آسیا و شبهقاره برگزار شد.
در این نشست حجتالاسلام سیداحسان رفیعی علوی با تمرکز بر مفهوم «ایران فرهنگی» و اطلس جریانشناسی جهان اسلام، ابعاد راهبردی دیپلماسی اندیشه و ضرورت صورتبندی معنایی مقاومت را مورد واکاوی قرار داد.
تدوین اطلس اندیشهای؛ از جهان اسلام تا افقهای جهانی
حجت الاسلام رفیعی علوی در ابتدای سخنان خود، ایده برگزاری این نشستها را پاسخی به ضرورت شناخت جریانهای فکری در جغرافیای فرهنگی دانست.
وی با اشاره به سلسله نشستهای پیشین که با مشارکت رایزنان فرهنگی ایران در کشورهای مصر، اندونزی و مالزی برگزار شده است، از حرکت به سمت تشکیل یک «اطلس اندیشهای» خبر داد. به گفته وی، این اطلس ابتدا در حوزه اندیشه اسلامی و سپس در سطح جهانی، بستری برای شناسایی چالشها، امیدها و ظرفیتهای نوظهور در قلمرو ایران فرهنگی فراهم خواهد کرد.
خلاء زبان بینالمللی در دیپلماسی فرهنگی
رئیس دانشگاه باقرالعلوم(ع) با تأکید بر اینکه «جهان اندیشه، پیشران جهان واقعیتهاست»، به نقد وضعیت موجود در استفاده از ظرفیتهای گفتمانی پرداخت. وی با استناد به دیدگاههای مطرحشده در محافل حقوق بینالملل، خاطرنشان کرد که علیرغم «نجابت ممتاز» ایران در دهههای اخیر، دو خلاء جدی در این مسیر وجود دارد: عدم بهرهگیری کامل از ادبیات و ظرفیتهای گفتگوی بومی. فقدان زبان فرهنگی مشترک برای تعامل با جامعه جهانی.
وی تأکید کرد که وظیفه اصلی رایزنان علمی و فرهنگی، پلزدن میان واقعیتهای موجود و ایجاد زبانی بینالمللی برای انتقال مفاهیم والای فرهنگی است.
انسجامبخشی قدسی و رویش تمدنی در شرق فرهنگی
بخش دیگری از این نشست به تحلیل تجربه اجتماعی ایران در مواجهه با جنگهای تحمیلی و فشارهای بینالمللی اختصاص داشت. دکتر رفیعی علوی با اشاره به تراکم و انسجام روح سلحشوری و فرهیختگی در زیر فشارهای خارجی، این پدیده را نه صرفاً مختص هویت ایرانی، بلکه متعلق به هر فکر عدالتخواه در جهان دانست.
وی با ارائه مفهوم «انسجامافزایی قدسی»، اظهار داشت: «ما شاهد رویش انسجامهایی هستیم که تولید معنا میکنند و با عدالت و مقاومت همسو میشوند. اگر بتوانیم ظرفیت معنوی ایستادگی در برابر تجاوزات را بهدرستی صورتبندی کنیم، حرکتی بزرگ در فراتر از مرزهای جغرافیایی رخ خواهد داد.»
در پایان، رئیس دانشگاه بر قرابتهای عمیق میان ایران و حوزه «شرق فرهنگی» تأکید کرد و خاطرنشان ساخت که در این جغرافیای مشترک، ظرفیتهای تمدنی نهفتهای وجود دارد که نه با قدرت نظامی از بین میروند و نه متوقف میشوند، بلکه در بسترهای بحرانی، شاهد رویش و شکوفایی بیشتر این پیوندهای تمدنی خواهیم بود.
شایان ذکر است سایر ارائه کنندگان این نشست دکتر محمدعلی ربانی، مدیرکل همکاریهای علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دکتر سیدهادی ساجدی، معاون بینالملل دانشگاه باقرالعلوم(ع)، و شماری از رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران از جمله دکتر سیدرضا میرمحمدی (بنگلادش)، دکتر علی کبریایی (سریلانکا)، دکتر فریدالدین فرید عصر (هند) و دکتر مجید مشکی (پاکستان) بودند که در اخبار آتی بدان پرداخته خواهد شد.