دکتر کبیری:
هفت لایه رسانهای در جنگ رمضان و نقش آن در مدیریت افکار عمومی
معاون ارتباطات و امور بینالملل شورای اسلامی شهر تهران گفت: بسیاری از تحلیلگران و فعالان رسانهای بر این باورند که بخش مهمی از موفقیت در این دوره ناشی از توانایی در خنثی سازی عملیات روانی و پیشبرد اقدامات رسانهای آفندی جمهوری اسلامی بوده است
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، محمودرضا کبیری یگانه، معاون ارتباطات و امور بینالملل شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه در جنگ رمضان شاهد مجموعهای از ساختارهای رسانهای بودیم که در جریان این نبرد نقش آفرینی کرده و سبد رسانهای جمهوری اسلامی ایران را شکل دادند، ابراز داشت: در این دوره با هفت بستر رسانهای مواجه بودیم که هر یک به تناسب کارکرد خود بخشی از عملیات آفندی و پدافندی در حوزه رسانه را بر عهده داشتند؛ نخستین نمونه، پدیده «موشک نوشتهها» بود که در جریان عملیات، تصاویر و ویدئوهای مربوط به پرتاب موشکها همراه با نوشتههایی از نام شهدا، یادبود شخصیتها یا پیامهای نمادین منتشر میشد و عملا به یک رسانه مستقل تبدیل شده بود. این تصاویر که گاهی با رنگها و نمادهای خاص همراه میشد، به سرعت در فضای مجازی بازتاب یافت و بخشی از عملیات روانی را شکل داد.
معاون ارتباطات و امور بینالملل شورای اسلامی شهر تهران تصریح کرد: سرودها و مداحیهای حماسی نیز در این دوره نقش مهمی ایفا کردند و با سرعتی قابل توجه در میان مردم گسترش یافتند؛ تا جایی که نسخههای ترجمه شده آنها در کشورهای مختلف منتشر شد و به عنوان شعارهای حماسی مورد استفاده قرار گرفت. در فضای مجازی اما ایران در محیطی فعالیت میکرد که کنترل آن عمدتا در اختیار طرف مقابل بود. محدودیتهای گسترده، تعلیق مکرر صفحات و حذف محتوا باعث شده بود فعالیت رسانهای در این فضا با دشواریهای جدی روبهرو شود. تجربههای گذشته نشان داده بود تکیه بر پلتفرمهایی که مدیریت آنها در دست بازیگران متخاصم است، خطرپذیری بالایی دارد؛ به همین دلیل تلاش شد بار اصلی اطلاع رسانی تنها بر دوش توئیتر و اینستاگرام قرار نگیرد و مسیرهای مکملی برای انتقال پیام ایجاد شود.
وی افزود: یکی از نقاط برجسته این دوره، حضور فعال سفارتخانههای ایران در فضای مجازی بود. در ابتدا قرار بود صرفا نشستهای خبری برگزار شود، اما با بررسی شرایط، سفارتخانهها وارد تولید محتوا در قالب دستنوشتهها، تصاویر و ویدئوهای کوتاه شدند. این اقدام با استقبال کاربران در کشورهای مختلف مواجه و به یک پایه مستقل در سبد رسانهای تبدیل شد. کاربران در نقاط مختلف جهان این محتواها را بازتاب میدادند و منتظر واکنشهای بعدی بودند. این سطح از فعالیت رسانهای سفارتخانهها پیش از این سابقه نداشت و به عنوان یک رویکرد تازه مورد توجه قرار گرفت.
کبیری خاطرنشان کرد: در ادامه این روند، حضور گسترده و مداوم مردم در خیابانها نیز به خودی خود به یک رسانه اثرگذار تبدیل شد. با وجود گذشت نزدیک به شصت روز از آغاز جنگ، این حضور همچنان پرشور ادامه دارد و میادین شهر عملا لحظهای خالی نمیماند. استمرار چنین حضوری پیام روشنی به همراه دارد و نشان میدهد که مردم به صورت خودجوش و پیوسته در صحنه حضور دارند. در این میان، برخی چهرهها نیز به دلیل نحوه حضور و ارتباط رسانهای خود به نماد تبدیل شدند. سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا از جمله این افراد بود که به واسطه شیوه بیان، زبان بدن و تاثیرگذاری بصری، به عنوان یک چهره رسانهای شناخته شد و در افکار عمومی جایگاه ویژهای پیدا کرد.
فعال رسانه با اشاره به اینکه در بخش دیگری از این جریان، تولیدات انیمیشن ایرانی توانستند جایگاه ویژهای در فضای رسانهای پیدا کنند، عنوان کرد: این آثار پس از انتشار، با سرعت قابل توجهی در شبکههای اجتماعی دست به دست میشدند و نکته قابل توجه این بود که بخش عمده بازنشر و فراگیری آنها توسط کاربران غیرایرانی انجام میگرفت. همین استقبال گسترده باعث شد این انیمیشنها در مدت کوتاهی توجه مخاطبان را جلب کرده و به عنوان بخشی تثبیت شده از سبد رسانهای مطرح شوند.
وی ادامه داد: مجموعه این تحرکات نشان داد برای نخستین بار در کنار عملیات میدانی، یک ساختار رسانهای چندلایه شکل گرفته که توانسته بخش مهمی از عملیات روانی و اطلاع رسانی را پوشش دهد. در شرایطی که رسانههای بزرگ جهان معمولا توسط شبکههای قدرتمند و سازمان یافته هدایت میشوند، این مجموعه توانست در برابر حجم گسترده عملیات رسانهای طرف مقابل نقش آفرینی کند. بسیاری از تحلیلگران و فعالان رسانهای بر این باورند که بخش مهمی از موفقیت در این دوره ناشی از توانایی در خنثی سازی عملیات روانی و پیشبرد اقدامات رسانهای آفندی جمهوری اسلامی بوده است؛ عاملی که در نهایت به تقویت انسجام رسانهای و افزایش اثرگذاری پیامها انجامید.