بیانیه الازهر؛ رویکردی سیاسی، غیرمنصفانه و مغایر با اصول تقریب

حجت‌الاسلام والمسلمین سید جلال رضوی‌مهر در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، در واکنش به بیانیه اخیر الازهر که در آن از اقدامات جمهوری اسلامی ایران علیه امارات با عبارت «تجاوز» یاد شده بود، این رویکرد را نشانه‌ای از اعمال فشار بر نهادهای علمی و مذهبی دانست.

وی افزود: این بیانیه بیش از آنکه موضعی مستقل و علمی باشد، تحت تأثیر ملاحظات و منافع سیاسی دولت حاکم بر مصر و برخی بازیگران منطقه‌ای صادر شده است. در جهان اسلام امروز که شاهد رقابت‌های فزاینده میان محورهای مختلف هستیم، نهادهایی چون الازهر نیز ناگزیرند مواضعی اتخاذ کنند که گاهی از چارچوب صرفاً علمی فاصله می‌گیرد.

رئیس مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه با اشاره به نگاه یک‌سویه دانشگاه الازهر که سوابق خصمانه امارات از جمله پایگاه‌دهی به آمریکا برای حمله به ایران و همدستی با رژیم صهیونیستی را نادیده گرفته است، تصریح کرد: این نگاه یک‌سویه، جایگاه تقریبی الازهر را به چالش می‌کشد. علم تقریبی بر پایه انصاف و عدالت بنا شده است. وقتی الازهر از مسیر علمی فاصله می‌گیرد و به جانبداری سیاسی روی می‌آورد، اعتبار علمی و مصلحت‌اندیشی خود را زیر سوال می‌برد و بی‌اعتمادی علمای سایر فرق اسلامی را به دنبال خواهد داشت.

وی در نقد فقهی استفاده الازهر از واژه «بغی» برای توصیف اقدامات ایران خاطرنشان کرد: مبانی فقهی، دفاع از تمامیت ارضی و مقابله با تجاوز را مشروع و حتی واجب می‌داند و اقدامات دفاعی ایران در چارچوب دفاع مشروع صورت گرفته و اطلاق واژه بغی، بدون در نظر گرفتن زمینه تجاوز و دفاع، یک برداشت نادرست و غیرمستند فقهی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضوی‌مهر بر ضرورت «دیپلماسی علمی و حوزوی» برای تصحیح مسیر الازهر تأکید کرد و بیان داشت: علمای اعلام باید با برگزاری نشست‌های مشترک، تقویت کانال‌های ارتباطی و استفاده از رسانه‌ها، دیدگاه مستند و نقدهای سازنده خود را به الازهر منتقل کرده و بر اصول انصاف و عدالت تأکید کنند.

رئیس مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه ابراز کرد: این تحلیل که ملاحظات سیاسی و منافع ملی مصر و همسویی منطقه‌ای بر مباحث فقهی الازهر سایه افکنده است، کاملاً دقیق است و دعوت الازهر از ایران به رعایت حسن همجواری، درحالی که اقدامات خصمانه اسرائیل و برخی کشورهای عربی در منطقه نادیده گرفته می‌شود، گویای اولویت‌بندی نادرستی آنان است.

افزود: این رویکرد، به جای تقویت وحدت اسلامی، به شکاف‌های موجود دامن می‌زند و جایگاه تاریخی الازهر را به عنوان یک نهاد بی‌طرف و حامی عدالت، خدشه‌دار می‌کند. این نشان می‌دهد که منافع سیاسی بر اصول فقهی و دغدغه‌های جهان اسلام ارجحیت می‌یابد.