تاسیس جایزه جهانی ابنمقله؛ شیراز قطب هندسه و خط جهان اسلام میشود
به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مهدی پارسایی در گفتوگویی افزود: در تاریخ تمدنها، چهرههایی وجود دارند که فراتر از زمان ایستادهاند؛ مردانی که نه تنها هنر، بلکه زبان بصری یک تمدن را اختراع کردهاند.
وی ادامه داد: در میان این نامهای بلند، ابوعلی محمد بن علی بن مقله شیرازی (۲۷۲-۳۲۸ هـ.ق) ستارهای است که گرچه در جهان اسلام او را به عنوان معمار هندسه کلام میشناسند، اما در زادگاهش شیراز، حق او به شکل شایسته ادا نشده است.
ابنمقله؛ پیونددهنده شکوه ایرانی و ایمان اسلامی
معاون استاندار فارس اظهار کرد: بزرگترین شاهکار ابنمقله، ایجاد یک سنتز بصری میان دو تمدن بود؛ او با نبوغی بیهمتا، میان خط سخت و زاویهدار کوفی و خطوط مستدیر و منحنیدار بازمانده از دوران پهلوی ساسانی، آشتی برقرار کرد.
پارسایی گفت: این معمار خوشنویسی، خشکی خطوط پیشین را با لطافت ایرانی درآمیخت و الفبایی آفرید که هم صلابت کلام وحی و هم انحنای لطیف روح ایرانی را در خود داشت.
مهندسی کلمات و ابداع اقلام ششگانه
وی افزود: ابنمقله پیش از آنکه خوشنویس باشد، یک ریاضیدان بود؛ او با ابداع خط منسوب، برای نخستین بار حروف را بر اساس واحد نقطه و دایره استانداردسازی کرد.
معاون استاندار فارس اظهار کرد: او با این مهندسی دقیق، اقلام ششگانه (خطوط اصول) شامل نسخ (که با انتظام او، خواناترین خط برای کتابت وحی شد)، ثلث (امالخطوطی که زینتبخش کتیبههای جهان اسلام شد)، محقق و ریحان (که اوج شکوه و ظرافت در کتابت قرآن را به نمایش گذاشتند) و توقیع و رقاع (که برای مکاتبات دیوانی و نامهنگاریهای ظریف ابداع شدند) را تدوین و به جهان عرضه کرد.
پارسایی ادامه داد: ابنمقله به کلمات کالبدی هندسی بخشید که پس از ۱۱ قرن، هنوز هیچ فونت و نرمافزاری نتوانسته از معیارهای طلایی او (نظام دایره و نقطه) فراتر رود.
سیاستمداری که با قلم بر شمشیر پیروز شد
معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استاندار فارس، زیست سیاسی ابنمقله را به اندازه هنرش شگفتانگیز دانست و گفت: او که در دوران پرآشوب خلافت عباسی سه بار به مقام وزارت رسید، از قدرت سیاسی برای تثبیت قدرت فرهنگی استفاده کرد.
پارسایی افزود: ابنمقله میدانست که اقتدار یک تمدن، در نظاممند بودن بصری آن نهفته است و حکایت پایداری او در سیاست چنان است که حتی وقتی در میانه حسادتهای سیاسی، دست راستش را قطع کردند، قلم را به دست چپ بست و به کتابت ادامه داد.
تجلی نام ابنمقله در حافظه امت اسلام
وی ادامه داد: نام ابنمقله نه فقط در کتابهای هنری، بلکه در دواوین شعرا و حکایات متصوفه نیز جاری است؛ از اشعار شاعران بزرگ عرب که او را اعجوبه زمان خواندهاند تا تذکرههای فارسی که او را قبله کاتبان میدانند، همگی بر این نکته که ابنمقله هویت بصری مسلمانان را واحد کرد، اتفاق نظر دارند.
ضرورت یک بازگشت؛ جایزه جهانی ابنمقله شیرازی
معاون استاندار فارس گفت: امروز که کشورهای منطقه با هوشیاری، در حال برندسازی از مفاخر مشترک هستند، شیراز به عنوان زادگاه این نابغه تمدنساز، وظیفهای تاریخی بر عهده دارد.
پارسایی افزود: ما نباید بگذاریم غبار فراموشی بر نام شخصیتی بنشیند که هندسه کلامش، زینتبخش گنبدها و محرابهای جهان اسلام است.
وی ادامه داد: قطعا تاسیس جایزه جهانی ابنمقله شیرازی که تلاش میشود به شکل دوسالانه به میزبانی شیراز برگزار شود، نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه یک بازگشت به خویشتن و تثبیت دوباره مرجعیت هنری ایران در جهان اسلام خواهد بود.