فقدان فرماندهی واحد از چالشهای جدی عرصه تبلیغ است
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجتالاسلام سیدنواب موسوی، از مبلغان حوزوی و استاد حوزه علمیه، در نشست «مبلغ دینی؛ شایستگیها، مهارتها و الزامات نوین» از سلسله نشست های «بررسی مسائل اولویتدار تبلیغ در حوزههای علمیه» با تأکید بر ضرورت بازتعریف جایگاه تبلیغ در حوزههای علمیه، مهمترین آسیبها و موانع پیشروی این عرصه را تشریح کرد.
وی با بیان اینکه گاهی مشکلات عرصه تبلیغ را میتوان به دریایی خروشان تشبیه کرد، اظهار داشت: مهمترین مسئله امروز آن است که هنوز در نگاه رایج حوزه، تبلیغ در مرتبه دوم قرار دارد، در حالی که باید از این نگاه عبور کنیم. تبلیغ یک مسئله درجه دوم نیست، بلکه در جایگاه نخست مأموریتهای حوزه قرار دارد.
این استاد حوزه علمیه افزود: متأسفانه حوزههای علمیه هیچگاه مسئله تبلیغ را به عنوان مسئله اول خود مطرح نکرده و به اندازه لازم از آن دفاع نکردهاند، در حالی که اساساً دین برای هدایت و رساندن پیام الهی به جامعه آمده است و این رسالت بدون تبلیغ محقق نخواهد شد.
حجتالاسلام موسوی یکی از مهمترین مشکلات عرصه تبلیغ را فقدان متولی واحد و راهبری منسجم دانست و گفت: فضای تبلیغ کشور همچنان از نبود یک فرماندهی واحد رنج میبرد. موازیکاریها، پراکندگی فعالیتها و نبود نقشه جامع، نتیجه مستقیم همین خلأ مدیریتی است. عرصه تبلیغ گاهی به کودکی بیسرپرست شباهت پیدا میکند که نهادهای مختلف هر کدام بخشی از مسئولیت آن را بر عهده گرفتهاند، اما راهبری واحد و مؤثری بر آن حاکم نیست.
وی با اشاره به ضرورت ساماندهی ظرفیتهای تبلیغی کشور اظهار داشت: امروز در شرایطی قرار داریم که از یک سو به قلههای پیشرفت نزدیک شدهایم و از سوی دیگر درگیر جنگهای پیچیده شناختی و رسانهای هستیم؛ اما هنوز بانک جامع اطلاعاتی مبلغان را در اختیار نداریم و نظام ارزیابی و رصد اثربخشی فعالیتهای تبلیغی نیز به صورت دقیق شکل نگرفته است.
این مبلغ حوزوی، کمتوجهی برخی نهادهای بالادستی به عرصه تبلیغ را از دیگر چالشهای موجود برشمرد و تصریح کرد: یکی از مهمترین دغدغههای مبلغان، مسئله معیشت و مشکلات اقتصادی است. بسیاری از مبلغان ناچارند بخش قابل توجهی از توان و زمان خود را صرف تأمین هزینههای زندگی کنند و این مسئله بر کیفیت و استمرار فعالیتهای تبلیغی تأثیر منفی میگذارد.
وی شناخت مخاطب را از چالشهای جدی تبلیغ در عصر حاضر دانست و گفت: تفاوت سبک زندگی نسل جدید با نسلهای گذشته، ضرورت بازنگری در شیوههای تبلیغ را دوچندان کرده است. هنوز در بسیاری از موارد با ادبیات سنتی و زبان خاص خودمان سخن میگوییم، در حالی که باید زبان مخاطب و اقتضائات فکری و فرهنگی او را بشناسیم.
حجتالاسلام موسوی ضعف در مهارتهای ارتباطی را نیز از موانع اثرگذاری تبلیغ عنوان کرد و افزود: مخاطبان امروز انگیزه و ظرفیت دریافت پیامهای دینی را دارند، اما گاه آموزشهایی که به مبلغان ارائه میشود، پاسخگوی نیازهای واقعی میدان تبلیغ نیست و تأثیر لازم را بر جای نمیگذارد.
وی فضای مجازی و پدیده «عطش دیده شدن» را از چالشهای نوپدید عرصه تبلیغ برشمرد و اظهار داشت: تولید مستمر محتوا در فضای مجازی و رقابت گسترده رسانهای، شرایط جدیدی را ایجاد کرده است که نیازمند مهارتها و آمادگیهای متفاوتی است.
این استاد حوزه با اشاره به کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی در برخی عرصهها گفت: اعتماد اجتماعی یکی از ارکان اصلی تبلیغ دینی است. بخشی از آسیبهایی که امروز در این زمینه مشاهده میشود، به ضعف آموزشهای تبلیغی و عدم آمادگی کافی برخی مبلغان بازمیگردد. گاهی مبلغی برای مدت کوتاهی به منطقهای اعزام میشود، در حالی که با فرهنگ، ادبیات و حتی زبان آن منطقه آشنایی کافی ندارد و طبیعی است که در برقراری ارتباط مؤثر با مخاطبان با مشکل مواجه شود.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت بومیسازی فعالیتهای تبلیغی خاطرنشان کرد: در زمینه تبلیغ بومی هنوز به نقطه مطلوب نرسیدهایم. لازم است ظرفیتهای محلی شناسایی و تقویت شوند و حمایتها و پشتیبانیهای لازم در همان مناطق صورت گیرد تا فعالیتهای تبلیغی از پشتوانه اجتماعی و فرهنگی بیشتری برخوردار شوند.