عضو هیات علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) تشریح کرد؛
تبیین راهبردهای سهگانه قائد شهید برای تداوم پویای انقلاب در گامهای تمدنی
دکتر محمدیکیا تأکید کرد: رهبر شهید با تکیه بر مشارکت همه اقشار، نقشآفرینی نخبگان و اعتماد به نسل جوان، مسیر گذار از همزیستی فرهنگی به همآفرینی تمدنی و استمرار پویایی گفتمان انقلاب اسلامی را ترسیم کردند.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، دکتر محمد محمدیکیا، عضو هیات علمی پژوهشکده امام خمینی(ره)، در هم اندیشی علمی میراث اجتماعی و تمدنی رهبر شهید(ره) که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزاری شد، با موضوع «از تکثرگرایی فرهنگی تا بعثت مستمر اجتماعی در اندیشه امام شهید خامنهای(ره)؛ گذار از همزیستی به همآفرینی» به ارائه بحث خود پرداخت.
عضو هیات علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) در این نشست با تبیین پنج محور اساسی، مدل تعاملی و پویای جامعه اسلامی را در مواجهه با تنوعهای فرهنگی و ضرورت استمرار روح برانگیختگی جمعی تشریح کرد.
دکتر محمدیکیا با تبیین مفهوم پلورالیسم به عنوان به رسمیت شناختن تکثر ارزشها، سبکهای زندگی و تنوع قومی و مذهبی در جغرافیای ایران اسلامی اظهار داشت: سؤال اصلی این است که آیا این تکثر صرفاً یک واقعیت اجتماعی است یا میتواند به یک آسیب بدل شود؟ در منظومه فکری امام شهید و در امتداد مکتب حضرت امام خمینی(ره)، تکثر فرهنگی تا زمانی که در چارچوب نگاه توحیدی، وحدت ملی و هویت اسلامی-ایرانی قرار گیرد، نه یک آسیب بلکه یک سرمایه عظیم برای تمدنسازی است.
وی با هشدار نسبت به پلورالیسم بیحدومرز که همه ارزشها را به یک اندازه اصیل فرض میکند، افزود: این نگاه حداکثری و فلسفی غرب جامعه را به سمت فقدان معیار و سردرگمی معرفتی سوق میدهد؛ در حالی که تکثر فرهنگی تا زمانی که ذیل ابرگفتمان انقلاب اسلامی و منافع ملی هضم و مدیریت هوشمندانه شود، زمینهساز همافزایی و مشارکت گسترده خواهد بود؛ رویکردی که تبلور عینی آن در پویایی جامعه طی تحولات جنگ رمضان به وضوح مشاهده شد.
تجلی بعثت مستمر اجتماعی در ساحت عدالت و حیات طیبه
عضو هیات علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) در بخش دوم سخنان خود به کالبدشکافی مفهوم «بعثت اجتماعی» در فرهنگ قرآنی پرداخت و گفت: بعثت در نگاه آیتالله خامنهای(ره) دارای دو وجه فردی (کمال روحی) و اجتماعی است که بعد اجتماعی آن در باب عدالت و اقامه قسط بر اساس آیه شریفه «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» معنا مییابد. این بعثت، یک برانگیختگی جمعی برای تحقق حیات طیبه است که جریانی همیشگی دارد.
وی افزود: اضافه شدن قید «مستمر» به بعثت اجتماعی بیانگر این است که جامعه هیچگاه به نقطه اشباع و سکون نمیرسد و این برانگیختگی به برهه خاصی مانند صدر انقلاب یا دوران دفاع مقدس و جنگ رمضان محدود نیست. حیات طیبه یک مقصد ایستا نیست، بلکه راهی پویاست که در هر برشی از تاریخ با علم، عدالت، امنیت و معنویت جلوهای تازه پیدا میکند.
گذار کیفی از همزیستی مسالمتآمیز به «همآفرینی متعامل»
دکتر محمدیکیا در بخش سوم به تبیین نسبت میان تکثرگرایی و بعثت مستمر پرداخت و تصریح کرد: بعثت اجتماعی یک مفهوم انتزاعی نیست، بلکه پروژهای عینی است و تحقق آن نیازمند ایجاد مناسبات جدید در عرصهی قدرت و نظام سیاسی است. حضرت امام خمینی(ره) با انقلاب اسلامی، این استعداد را در ملت ایران کشف و فعلیت بخشیدند و خط بعثت نبوی را به عرصه عملی ارتقا دادند.
وی در تبیین تمایز میان «همزیستی» و «همآفرینی» خاطرنشان ساخت: در تکثرگرایی صرف، ما با یک «همزیستی مسالمتآمیز» روبرو هستیم که جامعه را مانند باغی با گلهای رنگارنگ فرض میکند که هر کدام مستقل رشد کرده و به دیگری کاری ندارند؛ اما در الگو و بعثت مستمر مد نظر امامین انقلاب، جامعه یک «کارگاه پویا و محیط داینامیکِ متعامل» است که هر جریان فرهنگی تلاش میکند هم در ارتقای درونی خود و هم بر ارتقای دیگر گفتمانها برهمکنش مثبت داشته باشد.
عضو هیات علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) با اشاره به دوره ۴۷ ساله زیست انقلاب اسلامی ابراز داشت: در دوره زعامت امام شهید با تاکید بر مردمسازی حکمرانی و احیای بعثت مردمی، این پایههای گفتمانی تعمیق یافت. این مسیر توقفناپذیر با وجود فراز و فرودها ادامه دارد و هر نسل باید متناسب با تحولات عصری، بعثتی نو برای خود تعریف کند.
راهبردهای سهگانه رهبر شهید برای استمرار گفتمان انقلاب
دکتر محمدیکیا با اشاره به خطر سکون و بیهدفی در مسیر انقلاب اسلامی، آن را زمینهساز فساد گفتمانی دانست و گفت: رهبر شهید در طول ۳۷ سال زعامت خود، سه راهبرد اساسی را برای استمرار بعثت انقلاب و پویایی گفتمان آن دنبال کردند.
وی نخستین راهبرد را مشارکتپذیری تکثرها برشمرد و اظهار داشت: رهبر شهید همواره بر حضور همه اقوام، مذاهب و جریانهای معتقد به نظام در فرآیندهای تصمیمگیری تأکید داشتند و حتی در انتخابات، از همه مردم، از جمله کسانی که دیدگاه انتقادی نسبت به نظام داشتند، دعوت میکردند برای اعتلای ایران در انتخابات مشارکت کنند.
عضو هیات علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) دومین راهبرد را نظارت و نقشآفرینی نخبگان و اهل علم عنوان کرد و افزود: ایشان همواره از حضور صاحبنظران، اندیشمندان و کنشگران علمی در تحلیل و هدایت تحولات اجتماعی، فراتر از رقابتهای سیاسی و در چارچوب یک گفتمان تمدنی، حمایت میکردند.
وی اعتماد به نسل جوان و انتقال مسئولیت به آیندهسازان کشور را سومین راهبرد رهبر شهید دانست و تصریح کرد: یکی از مهمترین میراثهای مدیریتی ایشان، میدان دادن به نسلهای جدید و تقویت اعتمادبهنفس آنان برای پذیرش مسئولیتهای کلان و تداوم مسیر انقلاب اسلامی بود.
دکتر محمدیکیا در پایان با ارجاع به آخرین بیانات رهبر شهید مبنی بر اینکه در بحرانها این برانگیختگی و بعثت مردم است که کار را تمام خواهد کرد، خاطرنشان ساخت: میراث امام شهید برای ایران فردا، بازگرداندن اعتماد و تکیه بر مردم به عنوان فاعلان اصلی تحول اجتماعی است. این گذار، پروژه نسلهاست و ما برای جامعهپذیر کردن نگاه گفتمانی خود، نیازمند بازتعریف زبان گفتمان متناسب با تحولات عصری و بازآفرینی روح جمعی به عنوان ابزار قدرت هستیم.
ارسال نظرات