از تداوم حضورهای مردمی تا ظرفیتهای تمدنی تشییع میلیونی امام شهید
دکتر امیر سیاهپوش، عضو هیات علمی دانشگاه معارف قم در گفتوگو با خبرنگار گروه سیره امامین خبرگزاری رسا، در پاسخ به این پرسش که آیا با برگزاری آیین تشییع امام شهید، مأموریت حضورهای مردمی و تجمعات به پایان رسیده است، تأکید کرد: این برداشت با فلسفه شکلگیری این اجتماعات سازگار نیست و حضور مردم در صحنه همچنان دارای کارکردهای امنیتی، اجتماعی و سیاسی است.
وی با بیان اینکه تجمعات مردمی از ابتدا با هدف حمایت از نظام اسلامی و تقویت جبهه داخلی شکل گرفت، اظهار داشت: مردم در شرایطی به میدان آمدند که دشمنان جمهوری اسلامی و عوامل وابسته به آنان، چه در داخل و چه در خارج از کشور، درصدد ایجاد ناامنی، تجزیه کشور و تضعیف نظام اسلامی بودند. حضور گسترده مردم در خیابانها موجب شد این محاسبات با شکست مواجه شود و دشمن نتواند به اهداف خود دست یابد.
عضو هیات علمی دانشگاه معارف قم افزود: آیین تشییع امام شهید هرچند یک رویداد مهم و تاریخی است، اما پایانبخش مأموریت حضورهای مردمی نیست؛ زیرا نمیتوان ادعا کرد که تهدیدهای دشمن به طور کامل از میان رفته است. تا زمانی که امکان طراحی و اجرای اقدامات خصمانه از سوی دشمن و شبکههای وابسته وجود دارد، حضور مردم در صحنه همچنان یکی از عوامل مهم بازدارندگی و تثبیت امنیت کشور خواهد بود.
عضو هیات علمی دانشگاه معارف قم ادامه داد: حتی مسئولان امنیتی نیز نمیتوانند با قاطعیت اعلام کنند که تمامی تهدیدها پایان یافته است؛ ازاینرو حفظ حضور مردمی تا زمان تثبیت کامل شرایط، ضرورتی راهبردی به شمار میرود.
دکتر سیاهپوش با اشاره به کارکردهای جدید این اجتماعات خاطرنشان کرد: حضورهای مردمی امروز تنها به حوزه امنیت محدود نمیشود، بلکه میتواند به بستری برای مطالبهگری مسئولانه و بیان مطالبات عمومی نیز تبدیل شود. مردم همواره دغدغههایی مانند مبارزه با فساد، کنترل تورم، رفع مشکلات اقتصادی و اصلاح کاستیهای مدیریتی را داشتهاند و این اجتماعات میتواند زمینهای برای طرح منظم و قانونمند این مطالبات فراهم کند.
وی با اشاره به روند مذاکرات و تعاملات دیپلماتیک کشور تصریح کرد: برخلاف برخی تحلیلها، حضور مردم در خیابانها مانعی برای دیپلماسی نیست، بلکه پشتوانهای برای تیم مذاکرهکننده محسوب میشود. مسئولان میتوانند در مذاکرات با استناد به حمایت و حساسیت افکار عمومی، با اقتدار بیشتری از حقوق ملت ایران دفاع کنند و امتیازات بیشتری مطالبه نمایند.
عضو هیات علمی دانشگاه معارف قم اضافه کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که یکی از مشکلات کشور، نبود سازوکار مناسب برای ساماندهی اعتراضات و مطالبات مردمی بوده است. استمرار حضورهای مردمی میتواند به تدریج فرهنگ مطالبهگری مسئولانه، قانونمند و هدفمند را در جامعه تقویت کند و مانع سوءاستفاده جریانهای معاند از اعتراضات اجتماعی شود.
وی تأکید کرد: اگر این ظرفیت به درستی مدیریت شود، مردم ضمن حفظ حمایت از نظام اسلامی، خواهند توانست مطالبات اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی خود را نیز در چارچوبی منظم و سازنده دنبال کنند.
بدرقه میلیونی امام شهید؛ نماد ظرفیتهای تمدنی و انسجام اجتماعی
دکتر سیاهپوش در ادامه، در پاسخ به این پرسش که بدرقه میلیونی امام شهید چه ظرفیتهای تمدنی برای آینده انقلاب اسلامی ایجاد میکند، اظهار داشت: از منظر امام شهید، تمدن دارای دو بُعد سختافزاری و نرمافزاری است و مهمترین بخش نرمافزاری آن، سبک زندگی اسلامی و انسجام اجتماعی مبتنی بر ارزشهای دینی است.
وی با اشاره به رقابت تمدنی جمهوری اسلامی با تمدن غرب گفت: تمدن غرب طی چند قرن گذشته توانسته در حوزههای مختلف علمی، صنعتی، اقتصادی و سیاسی قدرت خود را تثبیت کند و همواره تلاش کرده است مانع تحقق آرمان تمدن نوین اسلامی شود. در چنین شرایطی، برخی نیز این تردید را مطرح میکنند که آیا جمهوری اسلامی اساساً توانایی ساخت یک تمدن جدید را دارد یا خیر.
عضو هیات علمی دانشگاه معارف قم، تشییع باشکوه امام شهید را پاسخی عملی به این تردیدها دانست و افزود: حضور گسترده مردم نشان میدهد جامعه ایرانی، علیرغم همه فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی، همچنان از انسجام و سرمایه اجتماعی لازم برخوردار است و همین سرمایه اجتماعی، مهمترین پیشنیاز شکلگیری یک تمدن است.
وی خاطرنشان کرد: هیچ تمدنی بر پایه جامعهای متلاشی و ازهمگسیخته شکل نمیگیرد. هنگامی که میلیونها نفر پس از تحمل سالها فشار و مشکلات، با انگیزهای مشترک در کنار یکدیگر قرار میگیرند، این ظرفیت را نیز خواهند داشت که در عرصههای مختلف علمی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی با همافزایی و خرد جمعی برای حل مسائل کشور تلاش کنند.
دکتر سیاهپوش با تأکید بر اینکه همدلی و وحدت، پایههای اصلی تمدنسازی هستند، اظهار داشت: چنین اجتماعاتی این باور را در جامعه تقویت میکند که با وجود همه دشواریها، دستیابی به آرمانهای بزرگ امکانپذیر است و ملت ایران همچنان اراده حرکت به سوی قلههای پیشرفت را حفظ کرده است.
وی افزود: تشییع میلیونی امام شهید، علاوه بر نمایش انسجام اجتماعی، پیام روشنی درباره پایداری ساختار اجتماعی کشور دارد و نشان میدهد جامعه ایران نهتنها از هم نپاشیده، بلکه همچنان از ظرفیت لازم برای بسیج اجتماعی، همفکری و حرکت جمعی در مسیر تحقق اهداف بلند انقلاب اسلامی برخوردار است.
عضو هیات علمی دانشگاه معارف قم در پایان تأکید کرد: اگر این سرمایه اجتماعی حفظ و به درستی مدیریت شود، میتواند به یکی از مهمترین پایههای تمدنسازی، افزایش اعتماد عمومی، تقویت همبستگی ملی و پیشبرد اهداف راهبردی جمهوری اسلامی در عرصههای مختلف تبدیل شود.