رسانه؛ میدان جدید جهاد و جنگ/ ضرورت تشکیل قرارگاههای رسانهای در کشور
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، همایش بزرگداشت روز خبرنگار امروز در سالن اجتماعات شهید آوینی قم برگزار شد و حجتالاسلام حسین دشتی، مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان قم، محمدرضا سوقندی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم و سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با تبیین جایگاه رسانه در تحولات امروز، بر نقش خبرنگاران در جهاد تبیین، جنگ روایتها و صیانت از حقیقت تأکید کردند.
رسانه امروز میدان جهاد و جنگ است
حجتالاسلام حسین دشتی، مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان قم، با گرامیداشت ایام اربعین حسینی و تسلیت فرارسیدن ایام شهادت امام حسن مجتبی(ع) و امام رضا(ع) و رحلت شهادتگونه پیامبر اعظم(ص)، اظهار داشت: نگاه مجموعههای انقلابی به حرفه خبرنگاری و رسانه، نگاهی خاص است و اگر بخواهیم فلسفه انقلاب اسلامی را در یک کلمه خلاصه کنیم، باید از «جهاد و مقاومت» سخن بگوییم.
وی افزود: انقلاب اسلامی در حقیقت منادی جهاد و مقاومت در جهان بود و استمرار این انقلاب نیز با مجاهدت، ایثار، جهاد و مقاومت خواهد بود.
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان قم با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر جهاد تبیین گفت: یکی از شاخههای جهاد ما، جهاد تبیین است و باید زینبوار پرچم جهاد تبیین را به دست بگیریم.
حجتالاسلام دشتی حضرت زینب(س) را الگوی تبیین و مجاهدت در مسیر روایت حقیقت دانست و خاطرنشان کرد: اگر تبیین حضرت زینب(س) نبود، انقلاب امام حسین(ع) به جهان صادر نمیشد و پرچم این نهضت به اهتزاز درنمیآمد.
وی با بیان اینکه یکی از عرصههای جهاد تبیین، تبیین پدیدههای انقلابی است، اظهار داشت: امروز رسانه در جهان حرف اول را در جنگ میزند و گاهی فشار رسانهای بیش از فشار موشک بر روحیه مردم اثر میگذارد.
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان قم تصریح کرد: میزان تأثیری که رسانههای شرق و غرب بر روحیه مردم میگذارند، گاهی از تأثیر بمبارانها و شهادتهایی که در میدان مشاهده میکنیم، بیشتر است و دشمن نیز اهمیت این عرصه را بهخوبی درک کرده است.
خبرنگاران؛ جنگاوران میدان جهاد تبیین
حجتالاسلام دشتی با اشاره به نقش رسانههای جریان استکبار در هدایت افکار عمومی گفت: دشمن با استفاده از ابزارهای مختلف رسانهای، دروغ و مطالبی را که با روانشناسی مردم ارتباط دارد، هدایت میکند و این نشان میدهد که رسانه امروز یک میدان جنگ و یک میدان جهاد است.
وی افزود: کسانی که در این میدان میرزَمند و میجنگند، اگر حق قلم را ادا کنند، واقعاً جنگاورانی قابل احترام هستند.
حجتالاسلام دشتی با اشاره به تحولات و جنگ اخیر خاطرنشان کرد: در این جنگ، جایگاه رسانه بیش از گذشته خودش را نشان داد و اهمیت این عرصه برای همگان روشنتر شد.
وی با بیان اینکه دشمن به اهمیت جایگاه رسانه در ساختار جبهه مقاومت و انقلاب اسلامی پی برده است، اظهار داشت: دشمن نهتنها فرماندهان جنگ را هدف قرار میدهد، بلکه فرماندهان رسانه را نیز هدف قرار میدهد و این موضوع نشاندهنده اهمیت و جایگاه رسانه در جنگ امروز است.
مطالبه جامعه؛ روایت اول، دقیق و بدون تحریف
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان قم با بیان اینکه امروز انتظار و مطالبه فراوانی در جامعه نسبت به عملکرد رسانهها وجود دارد، گفت: جامعه انتظار دارد روایت اول، دقیق و بدون تحریف از اخبار جنگ ارائه شود و ارتباطات موجود در سطح جهانی و موضعگیریهای نظام در برابر تحولات جهان نیز بهموقع و دقیق منعکس شود.
وی ادامه داد: گاهی اشکالاتی در تأخیر انتقال خبر و عملکرد رسانه وجود دارد و اینجاست که نیروهای اندیشمند و خردمند و اتاقهای فکر باید جهتگیری رسانه و خبر را هدایت کنند.
حجتالاسلام دشتی با تأکید بر ضرورت فعال شدن ظرفیتهای رسانهای سپاه در سراسر کشور اظهار داشت: استانها و خبرگزاریهای وابسته به مجموعه سپاه دارای ظرفیت بزرگی در عرصه رسانه هستند و باید از این ظرفیت در مسیر جهاد تبیین و روایت صحیح حوادث استفاده شود.
وی با تأکید بر ضرورت ایجاد ساختارهای منسجم رسانهای گفت: انشاءالله قرارگاههای رسانهای باید در سطح کشور و استانها تشکیل شود تا با یکدیگر فکر کنیم، عملیات رسانهای داشته باشیم و خطوط خبری و رسانهای را ترسیم و دنبال کنیم.
مسئول دفتر نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان قم در پایان با اشاره به اهمیت نظام اسلامی و خون شهدا تأکید کرد: برای این نظام، انسانهای باعظمتی همچون امام راحل(ره) و شهیدان و بسیاری از انسانهای فرهیخته، خون خود را تقدیم کردند و رشد این نظام به برکت همین خونها بوده است.
رسانه یکی از مؤلفههای اصلی قدرت است
محمدرضا سوقندی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم، نیز در این همایش با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای کربلا و پیامرسانان عاشورا و شهدای عرصه رسانه، اظهار داشت: خبرنگاران و اصحاب رسانه در حوادث و مناسبتهای مختلف، از دوران دفاع مقدس ۱۲ روزه و حوادث دیماه گرفته تا جنگ رمضان، نبرد هرمز، مناسبتهای ویژه قم و بهویژه مراسم باشکوه تشییع امام شهید، با وجود همه محدودیتها، سختیها و مشکلات، تلاش و مجاهدت کردند.
وی با اشاره به مؤلفههای قدرت در جهان امروز بیان کرد: کارشناسان معتقدند زمام و مدار امور عالم بر سه مؤلفه اطلاعات، تسلیحات و تبلیغات استوار است که در این میان، تبلیغات جایگاه بسیار مهمی دارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم تصریح کرد: اگر کشوری دانش و قدرت نظامی داشته باشد، اما از قدرت تبلیغاتی برخوردار نباشد، ممکن است در میدان نبرد پیروز شود، ولی در جنگ روایتها و عرصه رسانه شکست بخورد.
وی افزود: از سوی دیگر، اگر کشوری در دانش یا قدرت تسلیحاتی و دفاعی با ضعفهایی مواجه باشد، اما قدرت تبلیغاتی داشته باشد، میتواند بخشی از این ضعفها را پوشش دهد؛ از همین رو قدرت نرم در جهان امروز اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
سوقندی خاطرنشان کرد: آنچه در گذشته با عنوان جنگ نرم شناخته میشد، امروز بخشی از جنگ ترکیبی و جنگ شناختی است و رسانه و روایتگری در این میدان نقش تعیینکننده دارند.
رسانه تراز انقلاب باید روایت صحیح را منتقل کند
وی با اشاره به جایگاه خبر در فرهنگ اسلامی اظهار داشت: در فرهنگ دینی ما مفاهیمی همچون نبی، انبیا و پیامبر جایگاه ویژهای دارند و در قرآن کریم نیز سورهای با عنوان «نبأ» وجود دارد که با آیه «عَمَّ یَتَسَاءَلُونَ * عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ» آغاز میشود.
سوقندی با اشاره به نقش حضرت امام سجاد(ع) و حضرت زینب کبری(س) در پیامرسانی عاشورا گفت: پیام آنان در شام توانست حقیقت عاشورا را برای افکار عمومی تبیین کند و امروز نیز باید رسانه تراز انقلاب اسلامی از این الگوی پیامرسانی الهام بگیرد و بتواند حقیقت را در برابر روایتهای تحریفشده و فریب رسانهای دشمن به جامعه منتقل کند.
وی تأکید کرد: در چنین شرایطی، ما نیازمند رسانهای در تراز انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی هستیم که بتواند در برابر روایتسازی دشمن ایستادگی کرده و روایت صحیح را به افکار عمومی منتقل کند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم با اشاره به الگوی شهید حاج قاسم سلیمانی در عرصه مقاومت تصریح کرد: اگر سردار شهید سلیمانی بهعنوان سیدالشهدای مقاومت، سربازان بدون مرز داشت و نگاه او جهانی و بینالمللی بود، خبرنگاران و اصحاب رسانه نیز باید افسران جنگ نرم و در عرصه رسانه، بدون مرز باشند.
وی افزود: امروز مخاطبان رسانههای ما فقط قم، ایران یا منطقه نیستند؛ جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی به برکت تحولاتی که در جهان رخ داده است، در نقاط مختلف دنیا گوش شنوا پیدا کرده و این گوش شنوا نیازمند پیام جهانی است.
سوقندی با تأکید بر ضرورت توجه به زبان و فرهنگ مخاطبان مختلف گفت: همانگونه که پیامبران با زبان قوم خود سخن میگفتند، رسانه امروز نیز باید بتواند پیام خود را با زبان و ادبیات متناسب با مخاطبان مختلف در جهان منتقل کند.
وی با اشاره به ظرفیت رسانهای استان قم اظهار داشت: امروز سه خبرگزاری مستقل در استان قم فعالیت میکنند و حدود ۷۰۰ رسانه تخصصی و عمومی نیز مجوز فعالیت دارند و این ظرفیت میتواند در همه جبههها و بهویژه در جبههای که امروز در آن قرار داریم، مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
رسانه امروز جزئی از جنگ است
سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیز در این همایش با تأکید بر اینکه رسانه امروز صرفاً روایتگر حوادث نیست، اظهار داشت: رسانه در جنگهای جدید به جزئی از سازوکار جنگ تبدیل شده و با واقعیتسازی و ادراکسازی میتواند بر سرنوشت ملتها و دولتها اثر بگذارد
وی با اشاره به شرایط جنگی کشور گفت: امروز در حال جنگ با یکی از قدرتمندترین کشورهای دنیا به لحاظ عِدّه و عُدّه جنگی هستیم و این جنگ به دلیل ترکیبی بودن، عرصههای مختلفی دارد که یکی از مهمترین آنها عرصه رسانه است.
محبی تصریح کرد: اصحاب رسانه و خبرنگاران امروز فقط راوی جنگ نیستند، بلکه رسانه جزئی از جنگ، جزئی از سازوکار جنگ و ابزار جنگ است؛ رسانه میجنگد و افسران عرصه رسانه، جنگجویان میدان رسانه هستند، نه فقط روایتگران آن.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با بیان اینکه رسانه امروز قدرت واقعیتسازی و ادراکسازی دارد، خاطرنشان کرد: اگر رسانهها در گذشته بیشتر به روایت صحنهها و وقایع میپرداختند، امروز رسانهها واقعیت میسازند، ادراک ایجاد میکنند و حتی میتوانند واقعیتی تولید کنند که ممکن است با حقیقت منطبق نباشد.
وی ادامه داد: رسانه امروز قدرتآفرین، واقعیتساز و ادراکساز است و صرفاً واقعنما نیست.
جنگ اخیر؛ جنگ ادراکی با پشتوانه نظامی
محبی نخستین ویژگی جنگ اخیر را «جنگ ادراکی با پشتوانه اقدامات نظامی» دانست و گفت: این جنگ، جنگ نظامی با پشتوانه جنگ ادراکی نیست، بلکه جنگ ادراکی است که اقدامات نظامی از آن پشتیبانی میکنند.
وی جنگ ادراکی را جنگ دستکاری در قوه ادراک انسان و ایجاد اختلال در قدرت فهم، تشخیص و شناخت او دانست و افزود: اگر در دستگاه ادراکی انسان اختلال ایجاد شود، قدرت شناخت و درک واقعیت دچار لرزش میشود و انسان ممکن است دوست را دشمن و دشمن را دوست بپندارد.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به نقش شایعات در جنگ ادراکی گفت: اگر یک مطلب دروغ ساخته و بارها و بارها تکرار شود، ممکن است مخاطب آن را به عنوان واقعیت بپذیرد.
محبی با اشاره به تلاش دشمن برای هدف قرار دادن رهبر معظم انقلاب و فرماندهان نظامی اظهار داشت: دشمن تصور میکرد با هدف قرار دادن رهبر معظم انقلاب، نظام فرو میپاشد و با هدف قرار دادن فرماندهان، قوام دفاعی کشور از بین میرود؛ اما به لطف الهی این ادراک شکست خورد.
وی تأکید کرد: اصحاب رسانه باید این واقعیت را در تاریخ ماندگار کنند و برای آیندگان محفوظ بدارند و کسانی را که از ماهیت این نوع جنگ آگاهی ندارند، نسبت به واقعیت جنگ ادراکی آگاه کنند.
جنگ اخیر؛ جنگی فناورانه
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دومین ویژگی جنگ اخیر را «فناورانه بودن» آن دانست و اظهار داشت: این جنگ در عصر فناوریهای نوین و با استفاده همزمان از هوش مصنوعی، سامانههای نرمافزاری فرماندهی، دادههای باز و تجاری، پهپادها و سنسورهای متعدد و با فشردهسازی زمان تصمیمگیری انجام شد.
وی افزود: میداندار اصلی چنین عملیاتی هوش مصنوعی است؛ اما هوش مصنوعی با وجود توانایی شناسایی اهداف، نمیتواند توان نهادینگی یک جامعه را شناسایی و هدف قرار دهد.
محبی توان نهادینگی جمهوری اسلامی را شامل همافزایی، همدلی و همراهی مردم، وحدت و انسجام، پشتیبانی مردم از نیروهای مسلح، پشتیبانی مردم از دولت، پشتیبانی دولت از نیروهای مسلح و روابط میان مردم، دولت و رهبری دانست و گفت: مجموعه این عوامل قدرتی ایجاد کرد که توانست هوش مصنوعی دشمن را ناکارآمد کند.
آمریکا در وضعیت آسیبپذیری راهبردی قرار گرفت
محبی سومین ویژگی جنگ را قرار گرفتن آمریکا در وضعیت «آسیبپذیری راهبردی» عنوان کرد و گفت: آمریکا در جنگهای گذشته تلاش میکرد هزینه جنگ را خارج از خاک خود تعریف کند، اما در این جنگ برای نخستین بار آسیبها و هزینههای جنگ به خود آمریکا بازگشت.
وی افزود: جمهوری اسلامی، نیروهای مسلح و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توانستند هزینه جنگ را به خود آمریکا و زیرساختهای آن و همپیمانانش بازگردانند.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به فرسایش تسلیحات راهبردی آمریکا گفت: آمریکا تصور میکرد توان تسلیحاتی ایران به مرور کاهش پیدا میکند، اما امروز خود آمریکا با کاهش و فرسایش جدی سلاحهای راهبردی مواجه شده است؛ تسلیحاتی که به این زودی قابل جایگزینی نیستند.
وی تأکید کرد: این قدرت جمهوری اسلامی است و اصحاب رسانه باید این قدرت را روایت و ماندگار کنند و آن را به نسلهای آینده انتقال دهند.
جنگ اخیر و تأثیر بر زنجیره تأمین جهانی
محبی چهارمین ویژگی جنگ را تأثیرگذاری گسترده بر زنجیره تأمین جهانی دانست و گفت: این جنگ یکی از پراثرترین جنگها بر زنجیره تأمین جهانی بود و حوزههای مختلفی از جمله نفت، کود شیمیایی، سوخت، مواد غذایی، قطعات الکترونیکی و بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار داد.
وی با اشاره به وضعیت تردد کشتیها در خلیج فارس و تنگه هرمز اظهار داشت: پیش از جنگ روزانه بین ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از دهانه خلیج فارس خارج میشدند، اما در زمان جنگ این تعداد به حدود ۶ یا ۷ کشتی کاهش یافت.
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی افزود: حدود ۱۳۰۰ کشتی بارگیریشده در داخل تنگه هرمز متوقف شدند و این موضوع آثار گستردهای بر اقتصاد جهانی داشت.
وی پنجمین ویژگی جنگ را «بازگشت جغرافیا به معادلات جنگ و قدرت» دانست و گفت: در گذشته جغرافیا یکی از مؤلفههای اصلی قدرت بود، اما با تغییر نوع تسلیحات و جنگافزارها، نقش آن کاهش یافت؛ با این حال در این جنگ، تنگه هرمز بار دیگر به عنوان یک مؤلفه مهم قدرت مطرح شد.
محبی تأکید کرد: تنگه هرمز صرفاً یک آبراه اقتصادی نیست، بلکه امروز یک مؤلفه قدرت است و جغرافیا بار دیگر به معادلات جنگ و قدرت بازگشته است.
شکلگیری شکاف میان آمریکا و غرب
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ششمین ویژگی جنگ را ایجاد شکاف میان آمریکا و غرب دانست و گفت: پس از جنگ جهانی دوم، اروپا عمدتاً در جنگها و موضعگیریهای سیاسی همراه آمریکا بود، اما در این جنگ، همراهی اروپا با آمریکا و حتی تهدیدها و دعوتهای آمریکا تأثیر گذشته را نداشت.
وی خاطرنشان کرد: این شکاف حتی به روابط میان ناتو و آمریکا نیز کشیده شده و نشانههایی از فاصله گرفتن آنها در مسائل مختلف مشاهده شده است.
سردار محبی در پایان بر ضرورت ثبت و روایت دقیق تحولات جنگ تأکید کرد و گفت: اصحاب رسانه در شرایط جدید علاوه بر روایت وقایع، مسئولیت واقعیتسازی و ادراکسازی صحیح، تبیین قدرت جمهوری اسلامی و انتقال این واقعیتها به نسلهای آینده را بر عهده دارند.