نگرانی پیامبر اکرم از آلودگی امت به دنیاطلبی

به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام قاسم ترخان، استاد گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی، با اشاره به نگرانی‌های پیامبر اکرم(ص) نسبت به آینده امت اسلامی گفت: پیامبر(ص) در واپسین روزهای حیات مبارک خود، عمیقاً نگران انحراف امت از مسیر اصیل اسلام و گرفتار شدن جامعه اسلامی در دام دنیاطلبی بودند.

وی با اشاره به عبارت «اللهم الرفیق الاعلی» در واپسین لحظات حیات پیامبر(ص) اظهار داشت: این عبارت در منابع اهل سنت نقل شده و بر اساس روایت عایشه، پیامبر اکرم(ص) در لحظات پایانی عمر شریف خود پس از به هوش آمدن، چشمان مبارکشان را به سقف خانه دوختند و فرمودند «اللهم الرفیق الاعلی»؛ یعنی خدایا، همنشینی با والاترین دوست را نصیبم کن.

استاد گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی افزود: این نقل با همین عبارت در منابع شیعی یافت نشده است، هرچند تعبیر «رفیق اعلی» در برخی روایات شیعه به کار رفته و برای تبیین معنای آن می‌توان به آیه ۶۹ سوره نساء اشاره کرد که از پیامبران، صدیقان، شهیدان و صالحان به عنوان نیکوترین همنشینان یاد می‌کند.

وی ادامه داد: در برخی روایات شیعی نیز تعبیر «رفیق اعلی» درباره مقام والای امیرالمؤمنین علی(ع) به کار رفته است؛ بنابراین، اگرچه نمی‌توان نقل «اللهم الرفیق الاعلی» را در لحظات پایانی عمر پیامبر(ص) به منابع شیعی نسبت داد، اما محتوای آن می‌تواند ناظر به درخواست همنشینی با برترین دوستان خداوند باشد.

پیامبر(ص) نگران انحراف امت پس از رحلت بودند

حجت‌الاسلام ترخان در ادامه با اشاره به نگرانی پیامبر اکرم(ص) نسبت به آینده امت اسلامی گفت: پیامبر(ص) با وجود اشتیاق به لقای پروردگار، نسبت به آینده امت خود نگرانی جدی داشتند و برای جلوگیری از انحراف، بارها بر مسئله ولایت و جانشینی تأکید کردند.

وی تصریح کرد: آیات ابلاغ و ولایت و همچنین روایاتی همچون حدیث ثقلین و حدیث منزلت، نشان‌دهنده اهتمام پیامبر اکرم(ص) به استمرار مسیر صحیح اسلام پس از رحلت ایشان است؛ در واقعه غدیر نیز ولایت و جانشینی امیرالمؤمنین علی(ع) به صورت رسمی اعلام شد تا امت پس از رحلت پیامبر(ص) دچار انحراف نشود.

استاد گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی با اشاره به حوادث پس از رحلت پیامبر(ص) گفت: متأسفانه با وجود تأکیدات فراوان پیامبر اکرم(ص)، انحرافاتی در مسیر جامعه اسلامی پدید آمد و این انحرافات به تدریج گسترش یافت تا اینکه در حادثه عاشورا به اوج رسید.

وی افزود: امام حسین(ع) با قیام و شهادت خود، اسلام را از مسیر تحریف‌شده به اصل خویش بازگرداند و به همین دلیل گفته می‌شود «اسلام نبوی‌الحدوث و حسینی‌البقا»؛ یعنی اسلام در پیدایش، نبوی و در بقا، حسینی است.

دنیاطلبی؛ یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های پیامبر(ص) برای آینده امت

حجت‌الاسلام ترخان یکی دیگر از نگرانی‌های پیامبر اکرم(ص) را دنیاطلبی امت دانست و گفت: پیامبر(ص) بارها نسبت به گرفتار شدن امت در دام دنیا و درآمدهای حرام هشدار دادند و از فتنه رفاه و خوشی بیش از فقر بیمناک بودند، زیرا دنیاگرایی می‌تواند زمینه غفلت از خداوند و انحراف از مسیر حق را فراهم کند.

وی با اشاره به پیوند میان دنیاطلبی و واقعه عاشورا اظهار داشت: در روز عاشورا، امام حسین(ع) خطاب به مردمی که از شنیدن سخن حق خودداری می‌کردند، فرمودند «قد ملأت بطونکم من الحرام»؛ یعنی شکم‌هایتان از حرام پر شده است و همین مسئله مانع شنیدن سخن حق شده است.

استاد گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی ادامه داد: زیارت اربعین نیز هدف قیام امام حسین(ع) را نجات بندگان از جهالت و سرگردانی در گمراهی معرفی می‌کند؛ بنابراین، عاشورا هم با جهل و هم با دنیاطلبی مقابله کرد و توانست پرچم اسلام ناب را دوباره برافرازد.

وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی سیره نبوی در زندگی امروز گفت: تمسک به اهل‌بیت(ع) صرفاً یک اعتقاد نظری نیست، بلکه می‌تواند سبک زندگی انسان را متحول کند؛ زیرا اهل‌بیت(ع) تجسم فضائل اخلاقی هستند و ارتباط با آنان انسان را به سوی اخلاق و رفتار اهل‌بیتی سوق می‌دهد.

حجت‌الاسلام ترخان خاطرنشان کرد: مسئله دیگر، جایگاه صحیح دنیا در زندگی است؛ انسان به مال و امکانات دنیوی نیاز دارد، اما مشکل زمانی آغاز می‌شود که دنیا در درون انسان جای گیرد و او را از خداوند غافل کند.

دو آسیب جدایی از اهل‌بیت(ع) و دنیاگرایی در جهان اسلام

وی با اشاره به وضعیت امروز جهان اسلام گفت: دو آسیب جدایی از اهل‌بیت(ع) و دنیاگرایی می‌تواند در تحلیل بسیاری از مشکلات جهان اسلام مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا دور شدن از مسیر ولایت موجب تشتت و برداشت‌های گوناگون از دین می‌شود و دنیاطلبی نیز موجب می‌شود برخی دولت‌ها به دلیل حفظ منافع و موقعیت خود، در برابر ظلم و جنایت سکوت کنند.

استاد گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی در پایان تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به بازگشت به سیره نبوی و تمسک به اهل‌بیت(ع) نیاز داریم تا هم سبک زندگی فردی و هم سیاست‌های جمعی جهان اسلام اصلاح شود و امت اسلامی بتواند در برابر ظلم و ستم، وحدت و انسجام بیشتری پیدا کند.