ابعاد قرآنی «مرابطه»/دکترین امنیت، بازدارندگی و انسجام اجتماعی در اسلام

به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت الاسلام والمسلمین محمدی قائنی در نخستین نشست مدرسه فقهی پژوهشی فقه مرزبانی، با اشاره به ریشه‌های لغوی این واژه از ماده "ربط" و به معنای بستن و محکم کردن، تصریح کرد که «مرابطه» در اصطلاح قرآن و روایات، مفهومی فراتر از حفاظت فیزیکی از مرزها دارد و تمامی شئون حیاتی یک جامعه دینی را در بر می‌گیرد. ایشان افزود: واژه رباط در قرآن پنج بار و در شرایط مختلفی به معانی چون ملازمت و مواظبت بر یک کار به کار رفته است و مرابطه یعنی تحقق ارتباط پایدار بین مردم، به گونه‌ای که افراد جامعه به یکدیگر وابسته و پیوسته باشند و در برابر ناملایمات، بی تفاوت عمل نکنند.

عضو شورای فقهی فقه راهبردی گفت: مرابطه دارای مصادیق متنوع است؛ مانند مرابطه نظامی به معنای محافظت و حراست از مرزهای جغرافیایی و آمادگی در برابر دشمن؛ مرابطه اجتماعی به معنای ایجاد شبکه ارتباطی مستحکم میان اعضای جامعه و دوری از تفرقه؛ مرابطه سیاسی یعنی تعامل و همراهی مستقیم میان ملت و حاکمیت برای پیشبرد اهداف امت اسلامی؛ و مرابطه فرهنگی و عبادی که به معنای استمرار در عبادت و پیوند قلبی با اولیای دین و معارف الهی به عنوان دژهای فکری جامعه است.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدی قائنی گفت: براساس آیه ۶۰ سوره انفال یعنی «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَیلِ»، تشکیل نیروی نظامی مقتدر، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای نظام اسلامی است. «قوت» در این آیه دارای سه لایه اصلی است: اول؛ قوت در ابزار که یعنی دستیابی به سلاح‌ها و تجهیزات پیشرفته و به‌روز. دوم: قوت در فناوری که یعنی پیشرفت علمی و دستیابی به دانش‌های نوین برای غلبه بر رادارهای دشمن و شکستن سد فناوری‌های تحمیلی؛ و سوم: قوت در اطلاعات و استخبار که به معنای شناخت دقیق دشمن، شناسایی نقاط ضعف و پیش‌بینی تحرکات جبهه مقابل است. 

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدی قائنی با اشاره به اینکه دنیا منطق قدرت را بهتر از منطق کلام می‌فهمد، گفت: اگر ما نیروی مقتدری داشته باشیم، نه‌تنها تجاوز دشمن قطع می‌شود، بلکه طمع ورزی او نیز از بین می‌رود و حتی اندیشه حمله به مخیله‌اش هم خطور نخواهد کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدی قائنی در بخش دوم این نشست ارعاب تبلیغاتی و اقناع امت را دو رکن مهم قدرت سیاسی برشمرد و گفت: نباید در مجامع بین‌المللی ضعیف و منفعل ظاهر شد. اگر دشمن احساس کند که جامعه یا حاکمیت ضعیف است یا دچار تفرقه شده، جرئت حمله پیدا می‌کند. باید با زبان قدرت، عزت ملی را به رخ کشید، همان‌گونه که در سیره پیشوایان دینی و نهضت‌های اصیل اسلامی مشاهده شده است. 

وی با تأکید بر اینکه در اسلام، مرابطه وظیفه‌ای همگانی است نه صرفاً حکومتی، تصریح کرد: اینکه در قرآن خطاب «یا ایها الذین آمنوا» آمده، نشان می‌دهد که مسئولیت حفظ امنیت و کیان کشور بر عهده عموم مردم است. با توجه به حماسه‌های ملی همچون تشییع امام راحل (ره) و ایستادگی مردم در برابر رژیم‌های استبدادی، مردم زمانی در صحنه حاضر می‌شوند که یقین کنند حاکمیت صادق است و برای آرمان‌ها می‌جنگد. این همبستگی ملی، بزرگترین سد در برابر دشمنان است و تا زمانی که امت اسلامی در صحنه باشد، هیچ قدرتی توان نفوذ و تجزیه کشور را نخواهد داشت.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدی قائنی در پایان این نشست، با انتقاد از تفکرات انفعالی که گفت‌وگو را جایگزین قدرت بازدارنده می‌دانند، گفت: گفت‌وگو با دشمنِ عاقل کارساز است، نه دشمنی که سرشت او با طمع و خوی استکباری گره خورده است. برای رسیدن به فلاح، باید صبر، مشاوره و مرابطه در سایه تقوای الهی شکل بگیرد تا ثمره آن حفظ عزت اسلامی باشد.