نباید یک رخداد محدود را به کل معادلات جنگ تعمیم داد

حجت‌الاسلام مهدی بصیرتی در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری رسا در کاشان، با اشاره به اینکه یکی از خطا‌های جدی در زمان جنگ این است که یک رخداد محدود را جایگزین تصویر کامل میدان کنیم، گفت: ممکن است دشمن موضعی را تصرف کند یا تصویری از حضور نیرو‌های خود در یک نقطه منتشر کند، اما نمی‌توان بر اساس یک تصویر یا یک اتفاق محدود درباره سرنوشت یک جنگ قضاوت کرد.

وی افزود: در روز‌های اخیر شاهد هستیم که برخی تحولات یک ارتفاع یا یک موضع خاص با بزرگ‌نمایی در فضای مجازی همراه شده و بعضاً چنین القا می‌شود که گویی تمام معادلات جنگ در همان نقطه خلاصه شده است، این در حالی است که تحلیل واقعی میدان نیازمند نگاه به مجموعه‌ای از عوامل است.

حجت الاسلام بصیرتی با اشاره به ضرورت توجه به توان نظامی، عمق راهبردی، ظرفیت لجستیکی، خطوط پشتیبانی و امکان بازسازی نیرو‌ها تصریح کرد: مهم‌تر از همه این عوامل باید دید طرفین تا چه اندازه به اهداف خود دست یافته‌اند و چه میزان توان و اراده برای ادامه نبرد دارند.

وی با بیان اینکه مسئله اصلی در جنگ یک نقطه نیست بلکه روند کلی تحولات است، افزود: باید دید دشمن برای دستیابی به اهداف خود چه هزینه‌ای پرداخت کرده و در برابر آن چه دستاوردی به دست آورده است، آیا توانسته ساختار مقاومت را از کار بیندازد؟ آیا توانسته عمق دفاعی خود را تثبیت کند؟ آیا هزینه ادامه جنگ برایش قابل تحمل است؟ این پرسش‌ها بسیار مهم‌تر از یک تصویر چندثانیه‌ای در فضای مجازی است.

این فعال فرهنگی و رسانه‌ای با اشاره به تجربه دفاع مقدس گفت: در طول هشت سال دفاع مقدس نیز مناطق مختلفی در مقاطع گوناگون دست‌به‌دست شد و حتی برخی مواضع مهم تخلیه شد، اما هیچ‌کس امروز نتیجه آن جنگ را بر اساس وضعیت یک شهر یا یک ارتفاع در یک روز مشخص ارزیابی نمی‌کند، نتیجه جنگ محصول مجموعه‌ای از عوامل و روند‌های بلندمدت بود.

حجت الاسلام بصیرتی همچنین با تأکید بر ضرورت نگاه همزمان به میدان و دیپلماسی اظهار داشت: نباید میان میدان و دیپلماسی یک تقابل مصنوعی ایجاد کرد، در یک نبرد پیچیده، قدرت نظامی می‌تواند پشتوانه دیپلماسی باشد و ابتکار دیپلماتیک نیز می‌تواند در مقاطع مختلف برای میدان فرصت ایجاد کند.

حجت الاسلام بصیرتی با اشاره به ابعاد جنگ شناختی افزود: دشمن فقط در میدان نظامی فعالیت نمی‌کند بلکه تلاش دارد ذهن افکار عمومی را نیز تحت تأثیر قرار دهد، برجسته‌سازی یک موفقیت محدود و تبدیل آن به نشانه شکست طرف مقابل بخشی از همین عملیات روانی است.

وی ادامه داد: اگر هر عقب‌نشینی تاکتیکی را شکست نهایی معرفی کنیم یا هر موفقیت محدود دشمن را پیروزی تاریخی بدانیم، ممکن است ناخواسته در مسیر روایت‌سازی دشمن حرکت کنیم، البته این به معنای نادیده گرفتن ضعف‌ها نیست. نقد مسئولانه ضروری است، اما نباید با تضعیف روحیه عمومی اشتباه گرفته شود.

این فعال فرهنگی و رسانه‌ای با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد پنهان تصمیمات نظامی و سیاسی اظهار داشت: رهبر شهید بر شناخت ابعاد پنهان محاسبات تأکید داشتند، بنابراین نمی‌توان تنها با مشاهده یک تصویر یا شنیدن یک خبر کوتاه درباره مجموعه تصمیمات فرماندهان نظامی و مسئولان دیپلماسی قضاوت نهایی کرد، بسیاری از محاسبات میدان برای افکار عمومی قابل مشاهده نیست.

حجت الاسلام بصیرتی خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به تقوای تحلیلی، آرامش و بصیرت نیاز داریم، نه باید با مشاهده موفقیت‌های محدود دشمن دچار هراس شویم و نه باید با هیجان رسانه‌ای تصور کنیم هر حرکت خودی به معنای پایان کار دشمن است.

وی افزود: جمهوری اسلامی برای عبور از این شرایط به انسجام داخلی، محاسبه دقیق و اعتماد به ظرفیت‌های خود نیاز دارد، دشمن تلاش می‌کند هر تصویر را به یک روایت و هر روایت را به یک نتیجه قطعی تبدیل کند، اما واقعیت میدان بسیار پیچیده‌تر از روایت‌های کوتاه شبکه‌های اجتماعی است.

حجت‌الاسلام بصیرتی گفت: سرنوشت جنگ را آخرین تصویر منتشرشده در فضای مجازی تعیین نمی‌کند، ممکن است ارتفاعی در مقطعی از دست برود و دوباره بازپس گرفته شود و ممکن است دشمن تصویری پیروزمندانه منتشر کند، اما هزینه‌های واقعی آن در قاب دوربین دیده نشود.

وی تأکید کرد: جنگ را باید از ارتفاع راهبرد دید نه از قاب دوربین، حفظ اراده، انسجام، صبر و قدرت تشخیص واقعیت از عملیات روانی دشمن، بخشی از الزامات پیروزی است. /۱۳۰۷/

خبرنگار: محمد ملک آبادی