نگاهی به کارنامه دوره مدیریت حجت‌الاسلام والمسلمین روشن‌تن
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، حوزه کهن، ریشه‌دار و تمدن‌ساز آذربایجان شرقی که همواره مهد پرورش فقها، مراجع و علمای کم‌نظیر تاریخ تشیع بوده است، در سال‌های تصدی حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیل روشن‌تن بر مسند مدیریت استانی، یکی از پربارترین، منظم‌ترین و بالنده‌ترین دوران های سازمانی، علمی و هویتی خود را پشت سر گذاشت.
این دوره مدیریتی که در هر دو مقطع مسئولیت، با اعتماد، حمایت و هدایت‌های شهید محراب، آیت‌الله شهید سیدمحمدعلی آل‌هاشم(ره) شکل گرفت، بر مدار اخلاق‌مداری، انضباط کاری، شفافیت مالی و نگاه تحولی به کارکردهای نوین روحانیت در تراز انقلاب اسلامی سامان یافت.
مهم‌ترین ابعاد، محورها، شاخص‌های راهبردی و کارنامه جامع این دوره مدیریتی عبارتند از:
۱. مبنای رفتاری «سهل‌الحجاب بودن» و تلقی مراجعان به عنوان ولی‌نعمت
شاخصه متمایز و بنیادین حجت‌الاسلام والمسلمین روشن‌تن در مواجهه با بدنه حوزوی و مراجعان، نشئت‌گرفته از منظومه روایی اهل‌بیت(ع) به‌ویژه کلام نورانی حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بود که حوائج مردم را از نعمات الهی می‌دانستند.
مدیریت دسترس پذیر و نفی فاصله‌ها: خط‌مشی قاطع وی، عدم معطلی طلاب، اساتید و مراجعان پشت در اتاق مدیریت بود؛ به‌گونه‌ای که دسترسی به مدیر استان بدون موانع اداری و تشریفات زائد محقق شد.
تکریم کرامت انسانی و زیست طلبگی: تلقی اساتید، طلاب و عموم مراجعان به‌عنوان «ولی‌نعمتان» حوزه‌های علمیه، سنگ‌بنای رفتاری تمامی دوایر اداری و ستادی مرکز مدیریت استان قرار گرفت تا حل دغدغه‌های معیشتی، تحصیلی و شخصی آنان با نهایت احترام و سعه‌صدر صورت پذیرد.
۲. پیاده‌سازی الگوی سه‌گانه «سازماندهی، حمایت و نظارت» در مدیریت
در ساحت اداری و فرآیندی، رویکرد حاکم بر ستاد استانی و مدارس تابعه، گذر از مدیریت انفعالی به استقرار ارکان بنیادین حکمرانی حوزوی بود.
ارکان سه‌گانه مدیریتی: سازماندهی دقیق امور، حمایت همه‌جانبه از بدنه علمی و اجرایی و اعمال نظارت مستمر و ساختارمند، سه رکن اساسی بود که از معاونان مرکز مدیریت تا مدیران مدارس سطح استان به کار بسته شد و مبنای اصلی شاخص‌های ارزیابی عملکرد قرار گرفت.
انضباط اداری و پاسخ‌گویی سامانه‌ای: تسریع در رسیدگی به پرونده‌های تحصیلی و انتقالات، شفاف‌سازی سامانه‌ای سوابق تدریس و فعالیت‌های آموزشی و سرکشی‌های میدانی و مستقیم به مدارس سراسر استان به‌ویژه مناطق محروم و دورافتاده جهت پایش بی‌واسطه روندها.
۳. سلامت مالی، مناعت‌طبع حوزوی و تحفظ جدی بر بیت‌المال
از درخشان‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های کارنامه مدیریتی ایشان، انضباط سخت‌گیرانه در منابع و مصارف و صیانت از شأنیت حوزه‌های علمیه بود.
مواظبت بر ورودی‌های مالی و بیت‌المال: تحفظ جدی بر حفظ اموال عمومی و بیت‌المال و اعمال مراقبت و دقت حداکثری در دریافت‌ها و ثبت ورودی‌های مالی، چه در بخش وجوهات و هدایای خیّران و چه اعتبارات سازمانی.
سلامت و شفافیت در قراردادها و پروژه‌ها: نظارت دقیق و فسادستیزانه بر فرآیندهای مالی و پیمانکاری پروژه‌های عمرانی، با هدف حفظ استقلال، پاک‌دستی و صیانت از جایگاه رفیع و مناعت طبع تاریخی حوزه‌های علمیه.
۴. عبور از دوره‌های عمومی، جهش در آموزش‌های تخصصی و نخبگانی
در بعد دانشی و آموزشی، هدف‌گذاری کلان بر ارتقای کیفی و تخصصی‌سازی دروس تمرکز یافت.
توسعه رشته‌ها و دوره‌های تخصصی: با تحقق شعار راهبردی «عبور از دوره‌های عمومی تحصیل»، راه‌اندازی و گسترش دوره‌های تخصصی متناسب با نیازهای علمی، فقهی و اجتماعی استان کلید خورد؛ رویکردی که ثمره آن در آستانه فارغ‌التحصیلی طلاب متخصص در عرصه‌های مختلف مشهود است.
شناسایی استعدادها و درخشش در المپیادهای علمی: استعدادیابی نظام‌مند طلاب توانمند در مقاطع مختلف و هدایت آنان به سوی المپیادهای علمی حوزوی کشور با توفیقات چشمگیر و ایجاد روندی پایدار احیای سنت‌های اصیل حوزوی و دروس عقلی: تقویت سنت مباحثه و پیش‌مطالعه، توجه ویژه به علوم حدیث، تفسیر قرآن، کلام و فلسفه اسلامی در کنار صیانت از عمق فقه جواهری.
۵. درخشش کشوری در عرصه پژوهش و ارتقای توان علمی اساتید و طلاب؛ تحول در نظام دانشی با جهش ملموس شاخص‌های پژوهشی استان آذربایجان شرقی همراه بود.
موفقیت‌های چشمگیر در جشنواره علامه حلی(ره): ارتقای سطح توانمندی‌های مهارتی، مقاله‌نویسی و پژوهشی طلاب و اساتید استان سبب شد تا حوزه‌های علمیه آذربایجان شرقی در دوره‌های مختلف جشنواره علامه حلی(ره) حائز رتبه‌ها و درخشش‌های شاخص در سطح ملی شوند.
تجهیز زیرساخت‌های پژوهشی: راه‌اندازی و تقویت سالن‌های مطالعه و کتابخانه‌های تخصصی و دسترسی طلاب به نرم‌افزارها و سامانه‌های جامع پژوهشی نور و منابع نوین.
۶. کادرسازی هدفمند برای نظام اسلامی و اشتغال سازنده طلاب
برخلاف نگاه‌های متوقف به مباحث صرفاً نظری، یکی از جهت‌گیری‌های راهبردی این دوره، خروجی‌محور کردن تحصیلات حوزوی بود.
تحقق شعار «خروجی هدفدار و ماندگاری هدفدار»: ایجاد بسترهای کارآمد برای کادرسازی جهت تأمین نیازهای نظام مقدس اسلامی از مسیر پیگیری و معرفی شایسته طلاب مستعد و مهذب به دستگاه‌های مختلف، به‌ویژه دستگاه قضایی و ساختار آموزش و پرورش.
تثبیت هویت اجتماعی روحانیت: فراهم‌سازی امکان اشتغال مؤثر و استمرار خدمت طلاب فارغ‌التحصیل در سنگرهای علمی، تربیتی و مدیریتی کشور با حفظ زیست طلبگی.
۷. صیانت حقوقی از موقوفات و احیای رقبات مسلوب‌المنفعه
ورود شجاعانه و پیگیرانه به دعاوی ملکی و احیای موقوفات مدارس علمیه از دیگر سرفصل‌های ماندگار این دوره است:
تثبیت مالکیت و اخذ اسناد رسمی: تشکیل کارگروه‌های تخصصی حقوقی و ثبتی، رفع تعارضات قدیمی و اخذ اسناد رسمی مالکیت برای مدارسی که سال‌ها بدون سند قطعی باقی مانده بودند.
استیفای حقوق موقوفات و درآمدهای پایدار: پیگیری پرونده‌های راکد و بازگرداندن بخش مهمی از رقبات وقفی مسلوب‌المنفعه به چرخه خدمت و حمایت مالی از حوزه‌ها در مسیر خودکفایی و کاهش وابستگی.
۸. نهضت مقاوم‌سازی، بازسازی و عمران کالبدی ابنیه کهن
احیای مدارس کهن تاریخی: ساماندهی، تثبیت ساختاری و بازسازی مدارس تاریخی تبریز نظیر مدارس علمیه طالبیه، صادقیه و مجتمع‌های شهرستانی با رعایت استانداردهای میراث فرهنگی به‌ثمر نشستن طرح‌های نیمه‌تمام عمرانی: تکمیل زیرساخت‌های رفاهی، فضاهای خوابگاهی، نوسازی تأسیسات و بهره‌برداری از پروژه‌های ساختمانی راکد در سطح استان.
۹. پیشگامی در جهاد تبیین و امدادرسانی مؤمنانه در بحران‌ها
حضور میدانی در حوادث غیرمترقبه: تشکیل قرارگاه‌های جهادی و حضور بی‌واسطه طلاب و کادر مدیریت در حوادث سیل و زلزله جهت امدادرسانی به مناطق محروم استان مقابله با جنگ شناختی: فعال‌سازی اساتید و نخبگان حوزوی در روشنگری افکار عمومی، پاسخ به شبهات فکری و دینی و تعامل مستمر با جامعه دانشگاهی.
۱۰. تهذیب نفس، پاسداشت زیست سنتی و تعامل وثیق با ائمه جمعه و علمای بلاد
ارتقای برنامه‌های تربیتی و اخلاقی: بهره‌گیری از اساتید صاحب‌نفس اخلاق، ساماندهی امر مشاوره تهذیبی، انسجام در آموزش‌های پیش از تلبس و برگزاری منظم آیین‌های عمامه‌گذاری.
هماهنگی با دفتر ولی‌فقیه و ائمه جمعه: استمرار پیوند کاری و هماهنگی با دفتر نماینده ولی‌فقیه در آذربایجان شرقی در دوره حیات شهید آیت‌الله آل‌هاشم و پس از آن، تکریم شأنیت علمای بلاد و بهره‌گیری از مشورت‌ها و ظرفیت‌های ائمه جمعه سراسر استان در اداره امور مدارس شهرستان‌ها.
برآیند سال‌ها مدیریت مخلصانه، ساختاریافته و جهادی حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیل روشن‌تن در مسند مدیریت حوزه‌های علمیه آذربایجان شرقی، ریل‌گذاری اصولی به سوی تحقق آرمان «حوزه پیش‌رو» و تحویل تشکیلاتی پویا، منضبط، بدون حاشیه و با بنیان‌های مستحکم دانشی و حقوقی به مدیریت جدید است.