انتخاب سکوی مناسب و شناخت ذائقه مخاطب، لازمه کنشگری دینی در رسانه‌های نوین است
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، نخستین جلسه از سلسله نشست‌های آموزشی با عنوان «توزیع‌گر در شبکه کنشگری دینی در رسانه‌های نوین؛ از انتخاب پیام تا سنجش نتیجه» با ارائه حجت‌الاسلام حمید واثق برگزار شد.
حجت‌الاسلام واثق در این نشست با تبیین اهمیت انتخاب بستر مناسب برای انتشار محتوای دینی، اظهار داشت: یکی از نکات مهم در فعالیت رسانه‌ای، شناخت پلتفرم‌ها و تناسب میان نوع محتوا و سکوی انتشار است؛ چراکه نمی‌توان هر محتوایی را بدون توجه به ویژگی‌های رسانه، در هر بستری منتشر کرد و انتظار داشت که به‌خوبی دیده شود.
وی با اشاره به تنوع قالب‌های تولید محتوا، از جمله سخنرانی، کلیپ تصویری، پوستر، اینفوگرافی و متن، افزود: برای انتشار نسخه‌های کامل سخنرانی‌ها و بسته‌های آموزشی، یوتیوب در عرصه بین‌المللی و آپارات در فضای داخلی می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند؛ درحالی‌که کلیپ‌های کوتاه ۳۰ تا ۹۰ ثانیه‌ای ظرفیت انتشار در اینستاگرام و روبینو را دارند.
حجت‌الاسلام واثق با بیان اینکه پیام‌رسان‌ها نیز متناسب با ماهیت محتوا ظرفیت‌های متفاوتی دارند، تصریح کرد: محتواهای متنی، خلاصه جلسات، مطالب روایی، مقالات و پژوهش‌ها را می‌توان در بسترهایی مانند تلگرام، ایتا، بله و روبیکا منتشر کرد. همچنین واتس‌اپ برای انتقال پیام‌های کوتاه و صمیمی و ارتباطات دوستانه و خانوادگی مناسب است.
وی ادامه داد: در زمینه انتشار محتواهای کوتاه و متن‌محور، مانند احادیث، روایات و جملات تأثیرگذار از سیره فاطمی، پلتفرم‌هایی مانند ایکس و ویراستی نیز ظرفیت مناسبی دارند و کنشگران دینی می‌توانند از این بسترها برای انتقال پیام‌های کوتاه استفاده کنند.
این فعال رسانه‌ای با تأکید بر ضرورت حضور در فضای عمومی رسانه‌های نوین، خاطرنشان کرد: با وجود تفاوت‌ها و ملاحظاتی که درباره برخی پلتفرم‌ها وجود دارد، حضور در این فضاها از این جهت اهمیت دارد که اگر شبهه‌ای مطرح شود یا مطلبی علیه باورهای دینی انتشار یابد، فعالان دینی بتوانند در جایگاه پاسخ‌گویی و تبیین قرار بگیرند.
ضرورت ارزیابی بازخوردها و شناخت ذائقه مخاطب
حجت‌الاسلام واثق در بخش دیگری از سخنان خود، تحلیل نتایج فعالیت رسانه‌ای را از مراحل ضروری کنشگری دینی دانست و گفت: پس از انتشار محتوا باید بررسی کنیم که این فعالیت تا چه اندازه موفق بوده و چه مفهومی به مخاطب منتقل کرده است؛ چراکه صرف انتشار محتوا به معنای اثرگذاری آن نیست.
وی با اشاره به چند پرسش اساسی برای ارزیابی عملکرد رسانه‌ای، اظهار داشت: نخست باید مشخص شود کدام محتوا بیشتر دیده شده است؛ زیرا بررسی ویژگی‌های محتوای پربازدید به ما کمک می‌کند ذائقه مخاطب را بهتر بشناسیم و در تولید و بازنشرهای بعدی از همان ویژگی‌های مؤثر استفاده کنیم.
حجت‌الاسلام واثق افزود: پرسش دیگر این است که در کدام سکو نتیجه بهتری گرفته‌ایم. فعالیت پراکنده در همه پلتفرم‌ها ممکن است موجب شود نتوانیم برای هیچ‌کدام به اندازه کافی وقت بگذاریم؛ بنابراین بهتر است یک بستر اصلی را متناسب با نوع مخاطبان و میزان تعامل آن‌ها انتخاب کنیم و تمرکز بیشتری بر آن داشته باشیم.
وی با اشاره به اهمیت بررسی میزان بازنشر و ذخیره محتواها، تصریح کرد: باید مشخص کنیم کدام محتوا بیشتر بازنشر شده، کدام مطلب بیشتر ذخیره شده و چه بخشی از محتوا، اعم از تصویر، کلیپ، پادکست یا حتی کپشن، مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است. همچنین باید با نظرسنجی و دریافت بازخورد، موضوعات مورد علاقه گروه‌های مختلف مخاطبان مانند نوجوانان، خانواده‌ها و فرهنگیان را شناسایی کنیم.
جذابیت بصری و اختصارگویی؛ دو مؤلفه مهم در جذب مخاطب
این فعال رسانه ای با تشریح راهکارهای ارتقای صفحات و محیط‌های رسانه‌ای، نخستین مؤلفه را توجه به جذابیت ظاهری محتوا دانست و بیان کرد: اگر محتوایی از منبع دیگری دریافت و بازنشر می‌شود، می‌توان با طراحی کاور مناسب، افزودن زیرنویس، اصلاح نمای بصری و استفاده از عناصر متناسب، آن را جذاب‌تر کرد؛ البته در این فرایند باید محتوای اصلی و معنای آن حفظ شود.
وی با اشاره به اهمیت استفاده از قلاب رسانه‌ای یا «هوک» در کلیپ‌های تصویری گفت: چند ثانیه ابتدایی یک کلیپ نقش مهمی در جلب توجه مخاطب دارد. می‌توان بخش جذابی از یک سخنرانی یا محتوای تصویری را استخراج و در ابتدای کلیپ قرار داد تا ذهن مخاطب درگیر شود و برای تماشای ادامه محتوا انگیزه پیدا کند. همچنین انتخاب کاوری مناسب با تصویر جذاب و تیتر کوتاه می‌تواند مخاطب را به مشاهده محتوا ترغیب کند.
حجت‌الاسلام واثق کپشن را از دیگر عناصر مؤثر در انتشار محتوا برشمرد و افزود: متنی کوتاه و چندجمله‌ای که مفهوم کلیپ یا تصویر را به‌خوبی منتقل کند، می‌تواند زمینه ارتباط بهتر مخاطب با محتوا و افزایش احتمال مشاهده آن را فراهم سازد.
وی اختصارگویی را از ضرورت‌های فعالیت در فضای مجازی دانست و اظهار داشت: محتواهای کوتاه و پرهیز از زیاده‌گویی معمولاً فرصت بیشتری برای دیده‌شدن دارند. مخاطب در زمان اسکرول‌کردن صفحات، فرصت محدودی برای تصمیم‌گیری درباره تماشای یک محتوا دارد؛ بنابراین اگر در همان لحظات ابتدایی با پیام جذاب و روشنی مواجه نشود، ممکن است از مشاهده ادامه آن صرف‌نظر کند.
این فعال رسانه‌ای همچنین پاسخ‌گویی به پیام‌های مستقیم مخاطبان، توجه به معرفی و تکمیل مشخصات صفحه و بیان توانمندی‌ها و زمینه فعالیت را از دیگر عوامل ارتقای محیط رسانه‌ای عنوان کرد و گفت: مخاطب باید بداند صاحب صفحه در چه زمینه‌ای فعالیت می‌کند و برای دریافت چه نوع خدمات، مشاوره یا پاسخ‌گویی می‌تواند به او مراجعه کند.
حجت‌الاسلام واثق در پایان، بر ضرورت تحلیل مستمر عملکرد صفحات و کانال‌های رسانه‌ای تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: کنشگر دینی باید به‌صورت هفتگی، دوهفته‌ای یا ماهانه میزان رشد و افت فعالیت خود را بررسی کند و شاخص‌هایی مانند نرخ کلیک، میزان تعامل، مدت‌زمان مشاهده محتوا و نوع درخواست‌های مخاطبان را مورد توجه قرار دهد تا بتواند با شناخت دقیق‌تر نقاط قوت و ضعف، مسیر فعالیت رسانه‌ای خود را اصلاح و تقویت کند.