همایش علمی بین المللی سیره مادران اهلبیت برگزار می شود
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، حجتالاسلام والمسلمین مهدی مقامی، مدیر مؤسسه تدبر در قرآن و سیره اهل بیت(ع)، در نشست خبری همایش بین المللی مادران اهلبیت(ع) از تاریخچه تاسیس موسسه و فعالیت های پژوهشی در زمینه قران و سیره اهل بیت سخن گفت که در بیست سال گذشته بیش از یکصد اثر علمی تولید و منتشر شده که زمینه و محتوای دوره های آموزشی موسسه نیز قرار گرفته است.
وی از پروژه های مختلف پژوهشی موسسه نام برد که ابتدا کاوش در سیره اهل بیت و سپس سیره انبیا و پس از آن به تحقیق در سیره امام زادگان نظیرحضرت ابوالفضل(ع) زینب کبری و معصومه(س) در طول چند سال رسیدند.
از سمیه تا سوده!
حجت الاسلام مقامی از کاوش در سیره مادران اهل بیت سخن گفت که بیش از سه سال با توجه به سختی کار به دلیل داده تاریخی کم ومستند تاریخی روایی و عموما وجود محتواهای سبک داستانی و رمان که به لحاظ پژوهشی قابل استناد نیست، زمان برده است.
وی از پیگیری سیره دختران اهل بیت در یکسال گذشته در کنار سیره همسران اهل بیت و نیز سیره همسران انبیا و زنان قرآنی خبر داد و به پروژه صحابیات اشاره کرد که پیرامون افرادی است که نسبت نداشتن اما خدمت کردن به اهل بیت مثل سمیه تا سوده همدانی!
رهبران و رهروان
مدیر مؤسسه تدبر در قرآن و سیره اهل بیت(ع) نمای کلی سیره پژوهی را به دو قسم رهبران و رهروان تقسیم کرد که با رویکرد سیاسی و اجتماعی دنبال شده و قسم دوم بخش بیشتری را به خود اختصاص داده است.
وی افزود: در رویکرد اخلاقی و معنوی سیره اهل بیت تاحدی از سوی دیگران پردازش شده و کارهایی تولید کردند اما نقشی که مادران اهل بیت(ع) در استمرار تمدن اسلامی و توحیدی داشتن در اینجا مورد توجه است هرچند که مورد ظلم و ستم قرار گرفته و به نوعی در محجوریت واقع شدند.
حجت الاسلام مقامی گفت: این مطالعات عمدتاً با تکیه بر آیات قرآن کریم و بخشی از منابع تاریخی انجام شد؛ چراکه از نظر دادههای تاریخی، اطلاعات چندانی مثلا درباره سیره انبیاء در اختیار نیست و بخش عمده مطالب موجود بر محور آیات قرآن و روایات قابل بررسی است.
وی افزود: مؤسسه علاقهمند است با همکاری و مشارکت مجموعههای علمی و فرهنگی، زمینه تولید آثار پژوهشی فاخر، مستند و ارزشمند را در ارتباط با بانوان فراهم کند و رویکرد اصلی ما در تمامی این مطالعات رهبران و رهروان، توجه به ابعاد اجتماعی و نقشآفرینی این شخصیتهاست.
وی در باب غفلت از نقش مادران اهلبیت (ع) در تداوم تمدن اسلامی گفت: اگرچه ابعاد سیاسی و اجتماعی زندگی برخی از این بزرگان تا حدودی مورد بررسی قرار گرفته، اما آنچه همچنان مغفول مانده، تبیین نقش اجتماعی بانوان وابسته به خاندان اهلبیت و جایگاه آنان در تحولات تاریخی و فرهنگی جامعه اسلامی است.
دغدغه تبیین نقش اجتماعی بانوان
مدیر مؤسسه تدبر در قرآن و سیره اهل بیت(ع) دغدغه اصلی موسسه را تبیین نقش اجتماعی این بانوان دانست که با تولید آثار علمی و پژوهشی، ابعاد مختلف فعالیتها و تأثیرگذاری آنان به جامعه معرفی شود.
وی افزود: از نگاه ما یکی از موضوعات مهم نقش مادران اهلبیت (ع) در شکلگیری، استمرار و تکامل تمدن اسلامی است چراکه در گذر تاریخ، در تربیت نسلهایی تأثیرگذار و استمرار مسیر اهلبیت نقش برجستهای در تداوم جریان تمدن اسلامی ایفا کردند.
حجت الاسلام مقامی پیرامون دشواری ها در مسیر تحقیق و پژوهش در این زمینه گفت: با وجود جایگاه مهم، شرایط خاص تاریخی، فضای اختناقآمیز حاکم بر دوران زندگی اهلبیت (ع) و مظلومیت این خاندان، گزارشهای تاریخی چندانی درباره زندگی و فعالیتهای اجتماعی آنان در دسترس نیست.
وی افزود: هرچند بسیاری از ایشان تمام وجود خویش را وقف امام و مسیر الهی کردند اما ابعاد مختلف زندگی و نقشآفرینی آنان کمتر در منابع تاریخی منعکس شده است.
وی ابراز امیدواری کرد با بررسی دقیق منابع، بازخوانی مستندات تاریخی و بهرهگیری از رویکردهای علمی و پژوهشی با همکاری استادان و پژوهشگران گامهای مؤثری در این مسیر بردارند.
مخاطبان همایش
مدیر مؤسسه تدبر در قرآن و سیره اهل بیت(ع) مخاطبان همایش را جامعه نخبگانی و علمی اعم از استادان حوزه و دانشگاه، طلاب و دانشجویانی که بهنوعی با موضوع سیره اهلبیت (ع) ارتباط علمی و پژوهشی دارند معرفی کرد که دعوتنامههای اختصاصی برای آنان ارسال شده است.
وی افزود: با توجه به ارتباطات دانشگاه علوم اسلامی رضوی با برخی دانشگاههای عراق و همچنین ظرفیت علمی این دانشگاه، بهویژه در زمینه رشتهها و مطالعات مرتبط با تاریخ اسلام، تلاش کردیم از این ظرفیت علمی بهرهمند شویم.
وی دبیر علمی همایش را دکتر روحی، مدیر گروه علمی تاریخ دانشگاه رضوی معرفی کرد که زمینه مناسبی برای گسترش همکاریهای پژوهشی فراهم کرده و از سوی دیگر ارتباطاتی با برخی دانشگاههای دیگر خارج از کشور برقرار شده که تعدادی از صاحبنظران و پژوهشگران بهصورت مجازی در این برنامه حضور خواهند داشت.
اهداف پژوهش و همایش
حجت الاسلام مقامی در بیان اهداف این تحقیق و پژوهش و برگزاری همایش گفت: یکی از اهداف اصلی ما ساماندهی مجموعه دادهها و مستندات تاریخی و روایی درباره بانوانی است که در بستر تاریخ اسلام و در ارتباط با سیره اهلبیت (ع) نقشآفرینی کردهاند.
وی افزود: این شخصیتها باید به جامعه معرفی شوند تا از یکسو، ظرفیتهای تاریخی و پژوهشی موجود در این زمینه شناسایی شود و از سوی دیگر، الگوهای متنوع و ارزشمندی برای جامعه بانوان و خانوادهها ارائه شود.
وی ادامه داد: در معرفی الگوهای زن مسلمان، معمولاً تعداد محدودی از شخصیتها، مانند حضرت فاطمه زهرا (س) و حضرت خدیجه (س)، بیشتر مورد توجه قرار گرفتند درحالیکه شخصیتهای دیگری نیز در بین مادران اهلبیت وجود دارند که کمتر شناخته شدهاند و حتی در برخی موارد، جامعه علمی و عمومی شناخت کافی از جایگاه و نقش آنان ندارد.
مدیر مؤسسه تدبر در قرآن و سیره اهل بیت(ع) یکی دیگر از اهداف همایش را شناسایی ظرفیتهای علمی و پژوهشی و گردآوری محققان فعال در این حوزه دانست.
وی افزود: پیش از برگزاری همایش، نشستهایی با برخی پژوهشگران، از جمله پژوهشگران لبنانی برگزار شده و تعدادی از بانوان پژوهشگر آثار و مطالعات خود را در زمینه مادران اهلبیت ارائه کردند که در بررسیهای انجامشده، هنوز پژوهش جامع و قابلاتکایی که بتواند از نظر علمی پاسخگوی نیازهای این حوزه در سطح بینالمللی باشد، شناسایی نکردیم.
وی ادامه داد: ازاینرو، یکی از اهداف ما ایجاد شبکهای از پژوهشگران و صاحبنظران داخلی و خارجی است تا بتوانیم از ظرفیتهای علمی آنان در توسعه این موضوع بهرهمند شویم.
وی با بیان اینکه موضوع دیگری که برای ما اهمیت دارد، تبدیل دستاوردهای پژوهشی به محتوای آموزشی است، گفت: در حال حاضر، موضوعاتی همچون سیره اهلبیت (ع) و سیره امامزادگان در مؤسسه بهعنوان سرفصلهای آموزشی مورد استفاده قرار میگیرند و آثار مرتبط با آنها نیز تدوین و منتشر شده است. کتاب مربوط به سیره مادران اهلبیت نیز با همین رویکرد تهیه شده تا انشاءالله بتواند بهعنوان متن درسی و منبع آموزشی در دورههای آموزشی مؤسسه مورد استفاده قرار گیرد.
فعالیت رسانه ای
حجت الاسلام مقامی گفت: در نظر داریم بهتدریج وارد عرصه تولید آثار رسانهای و هنری نیز شویم یکی از برنامههای آینده مؤسسه، برگزاری جشنوارهای با محوریت مادران اهلبیت (ع) است تا زمینه تولید و عرضه آثار هنری و رسانهای در قالبهای مختلف فراهم شود.
وی در پایان با بیان اینکه موسسه تدبیر در قرآن و سیره اهل بیت(ع) مردمی و با نذورات و هدایای و خیرات آنان تا بحال فعالیت داشته است، مهمترین هدف از برگزاری این همایش را ایجاد حساسیت علمی و جلب توجه پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه نسبت به موضوع سیره مادران اهلبیت (ع) دانست که این با تحقیق و پژوهش و برگزاری همایش اتفاق می افتد.