دوران پست سکولاریسم آغاز شده است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر رشاد، امروز 29 آذرماه در نخستین همایش ملی اسلام و سکولاریسم که در دانشکده حقوق دانشگاه تهران برگزار شد با اشاره به پیشینه تاریخی سکولاریسم، ابراز داشت: این واژه در پی مصادره مالکیت املاک کلیسا به وجود آمد.

وی افزود: با توجه به پیشینه تاریخی و کاربردهای متنوعی که این واژه در ادبیات معاصر پیدا کرده، فهم این اصطلاح را باید به مراتب کاربرد یا ابعاد این عنوان که در زمینه‌های مختلف به کار می‌رود ارجاع داد و آن را در بازه زمانی که هر از چندی با ظهور یک متفکر و وقوع یک رخداد بزرگ معنای جدید یافته بررسی کرد.

رییس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از سکولاریسم به عنوان یک مقوله ذات‌الابعاد یاد کرد و گفت: اصطلاح سکولاریسم در ابعاد گوناگون معنادار و با یک نگاه هستی شناختی به کار می‌رود و در ادبیات فکری ایرانی این‌گونه رایج شده است که آن را به ملحدین سکولار نیز اتلاق می‌کنند که چندان بی‌سابقه نیست.

وی با این توضیح که اصطلاح سکولار در حوزه معرفت‌شناسی نیز کاربرد پیدا کرده است و این کاربرد پیشینه تاریخی و معرفتی دارد، تصریح کرد: بنیاد انگاری عقل یا خردبسندگی بر انکار نقش و سهم وحی و شعور در تکون معرفت در حقیقت یک نوع نفی دین و نهی از ورود دین به عرصه معرفت قلمداد می‌شود.

حجت‌الاسلام رشاد ادامه داد: سکولاریزاسیون می‌تواند با نگاه رفتارشناختی و معطوف به مناسبات که در حوزه حقوق و سیاست وارد شده معنی شود یا نفی شریعت از ادیان، اما فاقد شریعت و یا نفی شرع‌مدار بودن اخلاق به طوری که دین باشد، اخلاق هم باشد اما بین دین و اخلاق پیوندی وجود نداشته باشد.

وی با بیان این‌که سکولاریسم به دوره رونق حکمت یونانی برمی‌گردد و به یک پیشینه بسیار طولانی پیوند می‌خورد، گفت: مسیحیت گزارش شده از عصر حضرت مسیح‌(ع) مسیحیت بی‌شریعت و دنیاگریز است و از دیدگاه فیلسوفان اجتماعی مسیحیت خود ابزار و سرمایه و امکان پدید آمدن سکولاریسم قلمداد شده است که این طرز نگاه چندان بی‌راه نیست.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ابراز داشت: براساس انجیل‌هایی که اکنون با عنوان عهد جدید شناخته می‌شود، حضرت مسیح‌(ع) اعتنایی به امر دنیا نداشت و به آخرت بسنده کرد، دین او مانند اسلام دنیاگرا بود بر این اساس که دنیا را باید در مسیر آخرت آباد کرد.

وی با بیان این‌که واژه سکولاریسم اکنون به مرحله جدیدی رسیده است که از آن به عنوان پست سکولاریسم تعبیر می‌شود و این یک حقیقت است که تنها معرفت نیست و مقام اثبات دارد، گفت: اتفاق و دوره جدیدی در حال بروز است که از آن می‌توان به عنوان بازگشت غرب‌زدگان فرهنگ‌ها که دامنه غرب قلمداد می‌شوند به گذشته نام برد.

حجت‌الاسلام رشاد با اشاره به سخنان یورگن هابرماس مبنی بر این‌که «مدرنیته معرکه شد برای موضع‌گیری‌ها در عصر ما و حال مشخص شده است که تصویر بازی همه یا هیچ میان دین و روشنگری با وضعیت کنونی یعنی جوامع پست مدرن یا غرب قرابتی ندارد»، این تلقی را براساس دنیای پست سکولار غرب باطل دانست.

وی با بیان این‌که سکولاریسم در معنای دیگر فقدان دردناک پیوندهای سنتی و یقینیات است که از آن به شکست سکولاریسم یا نوعی تصحیح سکولاریسم و ترمیم آن و ندامت از آن عنوان می‌شود، از نهادهای دینی خواست تا در مسایل دینی این عرصه وارد شوند و آرای خود را اعمال کنند. /920/پ202/ع