دومین نشست علمی رابطه نفس و بدن برگزار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، بحث پیرامون ارتباط نفس و بدن پیش از میلاد مسیح وحتی قبل از ارسطو و افلاطون مطرح بوده است. در فلسفه اسلامی و همچنین در فلسفه غرب از دکارت به بعد این بحث پیگیری شده است. در فلسفه ذهن مساله نفس و بدن از مسایل عمده تلقی می شود.

 حجت الاسلام علی شیروانی، دبیر علمی نشست رابطه نفس و بدن در آغاز این نشست به تبیین خلاصه ای از جلسه قبل و اهداف نشست و همچنین معرفی کارشناسان آن پرداخت.

این نشست با حضور حجت الاسلام والمسلمین فیاضی، حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد غروی از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و استاد عبودیت برگزار شد.

ابتدا حجت الاسلام غروی ارتباط نفس و بدن را از لحاظ روان شناسی بررسی کرد و گفت: ادراک، فعل نفس می باشد و بدن به عنوان یک ابزار مادی در این مساله نقش دارد. امروزه روان شناسی و همه علوم مربوطه تکیه بر بدن و مغز انسان دارند یعنی تمام فعالیت های روحی، روانی و فکری را در هر سطحی که باشد با همین مغز توجیه می کنند با این دیدگاه دیگر نیازی به نفس ندارند.

استاد غروی در ادامه چنین عنوان کرد: امروزه از نظر علمی تمام آن چیزی که مربوط به ما می شود را مربوط به جنبه های فیزیکی و فیزیولوژی کرده اند اما آن دیدگاهی که می تواند کارکرد بدن و نفس را تبیین کند دیدگاه حکیم صدرالمتالهین است. صدر المتالهین می گوید انسان در آغاز مادی بودن خود، بعد کمالی خود را آغاز می کند و شروع به رشد می نماید و همه کمالات را طی می کند و به آخرین کمال که کمال تجردی است می رسد.

در ادامه بحث استاد عبودیت چنین عنوان داشت: طبق دیگاه ملاصدرا انسان حقیقت واحدی است که در ابتدای به وجود آمدن، یک موجود مجرد است و از ارتباط نزدیکی که با بدن دارد می توان از آن به اتحاد یاد کرد. به نظر ملاصدرا یک نوع مغایرتی بین قوا و نفس وجود دارد در عین حال که تباین هم ندارند به تعبیر دیگر نفس و قوا رابطه وحدت در عین کثرت و کثرت در عین وحدت دارند.

سپس حجت الاسلام والمسلمین فیاضی اشکال خود بر ملاصدرا را چنین تبیین کرد: طبق دیدگاه ملاصدرا انسان یک موجود مجرد و مادی است در حالی که ما نمی توانیم این نظر را بپذیریم چون تجرد و مادیت در مقابل یکدیگرند من معتقدم روح قبل از بدن خلق شده و ما قبلا وجود داشتیم پس نفس جسمانی الحدوث نیست بلکه روحانی الحدوث است و اولین روحی که خلق شد روح پیامبر مکرم اسلام (ص) بود سپس بقیه ارواح.

بنابر نظر استاد فیاضی رابطه نفس و بدن رابطه مولی و عبد تسخیر شده است. پس نفس و بدن وجود واحد ندارند بلکه دو تا هستند که اینها می توانند به یکدیگر وابستگی داشته باشند.

البته حجت الاسلام والمسلمین غروی و استاد عبودیت اشکال حجت الاسلام والمسلمین فیاضی را وارد نمی دانستند و اعتقاد داشتند تبیین صدر المتالهین از رابطه نفس و بدن غیر از برداشت استاد فیاضی است. حجت الاسلام والمسلمین غروی برای مطالعه بیشتر و اطلاع دقیق از نظر صدر المتالهین به علاقه مندان پیشنهاد داد به کتاب اسفار جلد8 صفحه 325 مراجعه کنند. /909/پ201/ع