مباحث تربیتی در کرسیهای آزاد اندیشی پخته و عملیاتی شود
به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا به نقل از ایسنا، حجتالاسلام داوود رجبینیا، با اشاره به چند نکته حائز اهمیت در بحث تربیت و به ویژه تربیت اسلامی گفت: متاسفانه اتفاقاتی که در سالهای اخیر در حوزه تربیت اسلامی افتاد این بود که بعضی از گذارههای این حوزه هماهنگی خوبی با آموزههای اسلامی دارد و برخی از گذارههای مربوط به امور تربیتی که در ارگانها و نهادهای علمی و آموزشی لحاظ شده، آن هماهنگی لازم را ندارد.
وی خاطرنشان کرد: نهادها و مراکز علمی و آموزشی فعالیتهایی انجام میدهند و دغدغههای گوناگونی نیز تاکنون در عرصههای مختلف سازمانی و غیرسازمانی دارند اما این امور گاهی هماهنگی لازم و خوبی با آموزههای اسلامی ندارد و این مطلب را از بروندادها و خروجیهای این فعالیتهای امور تربیتی مشاهده میکنیم.
برخی دستورالعملهای اخلاقی در حد آییننامهها باقی مانده است
مدیرکل امور پژوهشی حوزههای علمیه خواهران با بیان این که متاسفانه برخی از دستورالعملها در حد و سطح آییننامهها باقی مانده و با اینکه موضوعات خوب و جالبی هستند هنوز به عرصه ظهور نرسیدهاند، تصریح کرد: عوامل متعددی در اجرایی نشدن دستورالعملها دخیل است که شاید یکی از آنها نوع رفتار سازمانی در سازمانها و نهادها است و دوم عدم حمایت جدی مدیران و مسئولان مربوط از این حوزههای تربیتی است که در گروههای صف به اجرا در میآید و سوم متولیان اجرای این امور تربیتی هستند.
حجتالاسلام رجبی نیا افزود: مثلا اگر دایره مسائل تربیتی را گسترده ببینیم و مساله حجاب را افزون بر مسائل حوزه تربیتی دانشگاه و آموزش و پرورش در نظر بگیریم، میبینیم در این مساله هماهنگسازی بین گفتار و رفتار وجود ندارد که نمونه آن نوع پوشش و رفتاری است که در برخی از ادارات دیده میشود.
این استاد حوزه علمیه یادآور شد: برخی از آموزههای تربیتی برگرفته از مبانی و آموزههای اسلامی را در تبلیغات صداوسیما، فیلمها و سریالها به مردم منتقل میکنیم اما فردی که این ارزشها را دریافت میکند دچار دوگانگی شده و نمیتواند خوب آنها را در رفتار و عمل خود ظاهر کند. البته ممکن است عوامل مختلفی در این زمینه دخیل باشد.
وی افزود: به عنوان مثال در بحث پوشش و استفاده از مد بومی، شاید افراد زیادی دوست داشته باشند لباس ایرانی تهیه کنند و بپوشند اما وقتی در بازار استقبال لازم از مدهای ایرانی صورت نمیگیرد یا در حد کافی وجود ندارد و از سوی دیگر نمیتوانند آن کالای مورد نظر خود را پیدا کنند، مجبور میشوند لباسی که مدنظرشان نبوده و تولید داخل نیست را تهیه کنند.
نگاهها در حوزه گسترش مسائل تربیتی و تربیت اسلامی باید تفکیک شود
حجتالاسلام رجبینیا با اشاره به این که حوزه دیگر مهم در مباحث تربیتی موضوعی است که در عرصه عملیات مردم و گروه صف وارد میشود اما با آن چیزی که در عرصه ستاد، تهیه و تدوین شده هماهنگی ندارد، افزود: باید نگاههایی که در حوزه گسترش مسائل تربیتی و تربیت اسلامی وجود دارد تفکیک شود یعنی هر حرف تربیتی را تا وقتی که کاملا در حوزه ستاد و نظریهپردازی پخته نشده را نباید به حوزه عملیاتی تزریق کنیم زیرا با چالش مواجه خواهد شد، بنابراین آن مسائلی که به صورت سلیقهای در سطح نظریهپردازی باقی مانده و جا دارد پیرامون آن گفتوگو شود نباید بین مردم کشیده شود و تبلیغ و ترویج پیرامون آنها صورت گیرد.
مباحث تربیتی پرچالش را باید در کرسیهای نظریهپردازی و آزاد اندیشی پخته و عملیاتی کنیم
مدیرکل امور پژوهشی حوزههای علمیه خواهران تاکید کرد: به جای اینکه امور تربیتی پرچالش را در بین مردم رواج دهیم باید کرسیهای نظریهپردازی و آزاداندیشی را در مراکز علمی و پژوهشی دایر کنیم تا در آنجا این مباحث و نظریات، پخته و برای عملیاتی شدن و انتقال مفاهیم و آرا به جامعه آماده شود.
وی در عین حال تصریح کرد: برخی نکات غیر چالشبرانگیز و صریحی که دین، عقل و نظرات کارشناسی حوزه ستادی در آن تاکید دارند باید بدون تعارف به عرصه عمومی آورده شود و حتی توصیههای آموزشی و تربیتی برای آن اعمال شود و از آن حمایت صورت گیرد.
رییس کمیسیون حوزه و دانشگاه مجمع طلاب فضلا گفت: وزارتخانهها، نهادها و حتی سمنهای مردمی نباید تنها به حیطه سازمانی و گروهی خود نگاه کنند، بلکه باید از فعالیتهای صحیح تربیتی که مبتنی بر آموزههای اسلامی است، پشتیبانی کنند.
اجرای مقطعی برخی امور تربیتی باعث دلزدگی مردم میشود
وی گفت: درست نیست که برخی از امور تربیتی در یک دولت یا یک سازمانی در مقطعی انجام شود و بعد به فراموشی سپرده شود زیرا این موجب دلزدگی مردم شده و باعث میشود امور تربیتی به سرانجام نرسد و سایر درخواستها و توصیهها روی زمین بماند.
حجتالاسلام رجبینیا همچنین یکی از مباحثی که در گروه صف باید به صورت جدی پیگیری شود را تشویق و ترغیب در کنار برخورد عنوان کرد و افزود: باید ببینیم چگونه یک نکته تربیتی که مورد وفاق حکومت، مردم و تشکلهای سیاسی و اجتماعی است مورد غفلت قرار میگیرد. اگر یک امر تربیتی در جامعه ما نهادینه شود و گروهی آن را به عرصه ظهور برسانند باید مورد تشویق و ترغیب قرار گیرد.
وی توضیح داد: به عنوان مثال در رفتارهای راهنمایی و رانندگی شاهد هستیم به همان میزان که برگههای جریمه صادر میشود به آن میزان برگههای تشویقی برای رانندگانی که قوانین را رعایت میکنند صادر نمیشود در حالی که ما باید نسبت به رفتارهای رانندگی افراد در جاهایی که کار خوبی انجام میشود تشویق را اعمال کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در بحث پوشش و حجاب و سایر مباحث تربیتی باید به افرادی که نسبت به این موارد حساس هستند و سعی میکنند پوشش مناسبی داشته باشند و آنها را رعایت می کنند تشویق انجام دهیم. اما متاسفانه میزان تشویقها در امور تربیتی به نسبت برخوردها اندک و ناچیز است.
یکی از مسائل تربیتی مهم امر به معروف و نهی از منکر است
مدیرکل امور پژوهشی حوزههای علمیه خواهران در ادامه با اشاره به این که یکی از مسائل تربیتی که میتواند شاخصه ویژهای در برخوردها و روابط اجتماعی رقم بزند بحث"امر به معروف و نهی از منکر" است، گفت: نباید نگاه به این فروع دینی،که چه بسا در برخی جهات از سایر فروع مهمتر و پراثرتر است، فقط سازمانی و حکومتی باشد بلکه باید یک امر عادی و مهم بین مردم محسوب شود.
وی ادامه داد: از سوی دیگر نباید امر به معروف و نهی از منکر فقط در حوزه مسائلی که به حوزههای دینی لطمه میزند، محدود باشد چراکه حوزه تربیت بسیار گسترده است و میتواند همه مسائل سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را شامل شود.
تشویق و حمایت از امر به معروف و نهی از منکر موجب حساسیتهای اجتماعی از سوی مردم میشود
حجتالاسلام رجبینیا افزود: اگر این آموزه تربیتی را با فرهنگ ارتباطات مردم عجین کنیم میتواند بسیار اثرگذار باشد یعنی وقتی دیدیم کسی که امر به معروف و نهی از منکر میکند و آن را به عرصه ظهور میرساند باید از او تشویق و حمایت کنیم که این خود به خود باعث ترویج فرهنگ امر به معروف شده و موجب حساسیتهای اجتماعی از سوی خود مردم به مسایل خواهد شد.
وی با بیان این که اگر میخواهیم عرصه امور تربیتی را گسترش داده و تربیت اسلامی را در بین مردم ترویج کنیم، باید بدانیم که حساسیت اجتماعی مردم از برترین مسائل است، تصریح کرد: متاسفانه این نوع حساسیت اجتماعی در برخی جاها عملی نشده است و اگر اینگونه پیش برویم به یقین با مشکلات فراوانی در عرصه تربیت روبرو خواهیم شد.
نهادها و مراکز امور تربیتی برای تدوین نظام تربیتی اسلامی مدون اقدام عملی داشته باشند
این استاد علوم تربیتی حوزه علمیه با اشاره به این که عرصه دیگری که باید مورد تعامل نهادها و مراکز امور تربیتی و تربیت اسلامی قرار گیرد این است که تلاش برخی از مراکز و نهادها، مقطعی و به تناسب مناسبتها یا وظایفی است که آن نهاد دارد، خاطرنشان کرد: نباید نهادها و مراکز ما تمام هم و غم خود را در اتاقها، مباحث و جلسات بگذارند، بلکه باید برای تدوین نظام تربیتی اسلامی مدون، که ناظر به حوزه عمل باشد، اقدام عملی داشته باشند.
وی تاکید کرد: اگرچه لازم است در این حوزه اندیشمندان و مراکز تربیتی کار کنند اما نمیتوانیم جامعه اسلامی را به خاطر تدوین این نظامنامه و بررسی کردن بازخوردهای آن و ارائه راهکار اجرایی معطل کنیم.
حجتالاسلام رجبینیا گفت: متاسفانه در برخی از شهرها فضای تربیتی و نوع گفتمانهایی که در بین مردم وجود دارد متفاوت است. بعضی از مراکز متولی علوم تربیتی بیش از حد مشغول مفاد و بندها شدهاند در حالی که باید ببینند چگونه میتوانند رفتارهای مردم را با حوزه تربیت اسلامی هماهنگ کنند.
وی گفت: یکی از تلاشهایی که مراکز تربیتی و متولیان امر تربیت اسلامی باید داشته باشند این است که در بخش کرسیهای نظریهپردازی، آزاداندیشی و اتاقهای فکر، بحث و بررسی کرده و بازخورد آن را در بین مردم ارزیابی کنند.
به ساحت انگیزشی و عاطفی افراد در حوزه تربیت اسلامی توجه شود
وی تاکید کرد: باید سه عرصه را در حوزه امور تربیتی و تربیت اسلامی مدنظر داشته باشیم که اگر هر کدام از آنها مورد غفلت قرار گیرند و ناهماهنگ با ساحتهای دیگر باشد سبب میشود که حوزه تربیت اسلامی لنگ یا کمرنگ باشد که این سه ساحت شامل « شناخت و آگاهی به ساحت معرفتی، انگیزشی و رفتاری افراد» است.
مدیرکل امور پژوهشی حوزههای علمیه خواهران افزود: یعنی اگر بتوانیم همچنان که به حوزه معرفتی و ذهنی مردم توجه داریم به همان میزان به ساحت انگیزشی و عاطفی او توجه کرده و سپس در مرتبه پایین به رفتار آنها توجه کنیم، در این صورت آموزهای که در حوزه معرفت تشویق و ترویج میکنیم خود به خود سبب ایجاد انگیزه در فرد شده و انجام اموری که از لحاظ معرفتی و ذهنی به او انتقال یافته در عرصه رفتار او ظهور پیدا میکند.
حجتالاسلام رجبی نیا تاکید کرد: اگر گذارههای تربیتی و آموزههای اسلامی را به شکل مناسبی که عقل و دین بر آن تاکید میکنند به اذهان و حوزه معرفتی و شناختی افراد خوب انتقال دهیم، در عرصه انگیزشی، امیال و عاطفه هم خوب رقم خواهد خورد و در عرصه عمل نیز با رفتار خوب ظاهر خواهد شد.
این استاد حوزه علمیه در پایان یادآور شد: اگر برخی از رفتارها، ناهمگون و ناهماهنگ با حوزه تربیت اسلامی است به خاطر این است که حوزه ذهن و ساحت معرفتی افراد برایشان خوب روشن نشده است. /901/د102/ع