از سوی رضا کوهکن ترجمه شد؛
جلد دوم «اسلام در سرزمین ایران» اثر هانری کربن
خبرگزاری رسا - مجلد دوم مجموعه چهار جلدی کتاب «اسلام در سرزمین ایران» اثر هانری کربن منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از پایگاه خبری موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، مجلد دوم مجموعه چهار جلدی کتاب «اسلام در سرزمین ایران» (سهروردی و افلاطونیان ایران) اثر هانری کربن، با ترجمه دکتر رضا کوهکن منتشر شد.
بر اساس این گزارش٫ هانری کربن (1903-1978)، فیلسوف، دینپژوه و حکمتپژوه فرانسوی، در دهه آخر حیات خویش، آنگاه که پس از یک عمر طلب و کاوش عاشقانه در عرفان و حکمت اسلامی بیش از پیش به پختگی رسیده بود، عصارهای از مهمترین پژوهشهای خود را در مجموعهای چهار جلدی تحت عنوان En Islam iranien, aspects spirituels et philosophiques منتشر کرد.
هانری کربن در معرفی این مجموعه چهار جلدی گفته است: از مجموع هفت دفتر که در چهار مجلد این اثر گردآمده اند، دفتر اول (مجلد اول) حاوی وجوه معنایی امامیه، یعنی شیعه دوازده امامی است. در استخراج این مبانی به سرچشمه آنها ، یعنی احادیث صادر شده از خود امامان نظر داشتهایم و در عین حال بازتاب و بسط این احادیث را در بزرگترین شارحان سخنان ائمه در عصر صفوی نشان دادهایم. در این کتاب شاهد فصول مشترک میان هرمنوتیک معنوی (یعنی تأویل) به کار گرفته شده در تشیع و در مسیحیت و نیز مسائل مشترک در امام شناسی شیعی و مسیح شناسی خواهیم بود. دفتر دوم (دومین مجلد) تماما به کار عظیم احیاء توسط سهروردی (قرن ششم هجری)، یعنی احیای یک حکمت نوری اختصاص دارد که میبایست همچنان پژوهش های متعددی به بررسی تطبیقی و مقایسه آن با فلسفه نور قرون وسطایی غرب (فلسفه روبرت گروستست) اختصاص یابد. تمام دفتر سوم (در سومین مجلد) که به روزبهان بقلی شیرازی اختصاص یافته است، به طرح مسائلی منتهی میشود که در حلقه «خاصان محبت» گرد آمده پیرامون دانته و نیز دیگرانی قبل از وی، مطرح بوده است. دفتر چهارم (در سومین مجلد) به معرفی تنی چند از برجستهترین چهرههای مابعد الطبیعی تشیع و تصوف (سیدحیدر آملی، علاءالدوله سمنانی) اختصاص دارد. دفتر پنجم (در چهارمین مجلد)، از طریق شناساندن چند شخصیت شامخ، به معرفی مکتب اصفهان میپردازد. دفتر ششم (در چهارمین مجلد) معنای شیخیه را آشکار میسازد و سرانجام دفتر هفتم (در چهارمین مجلد) به طور کامل به امام دوازدهم علیهالسلام به مثابه قطب و نقطه تمرکز شور و اشتیاق شیعی که در اندیشه فتوت یا جوانمردی اوج میگیرد، اختصاص مییابد. در این جا ما خود بخود شاهد مقارناتی میان این سنت یا سنت های شهسواران (شوالیهها) در غرب و نیز با سنت یوآخیمیها خواهیم بود»
به گفته مترجم کتاب تلاش برای ترجمه این اثر به زبان فارسی از همان دوران چاپ در قبل از انقلاب اسلامی آغاز شد و تاکنون نیز متخصصین مختلف و نهادهای متعدد به کرّات سعی در ترجمه آن کردهاند، اما این تلاشها به دلائل مختلف ناموفق بوده است. مهمترین این دلائل برخاسته از خصوصیات ذاتی خود متن فرانسه است. سبک نگارش نسبتاً سنگین کربن، استعمال فراوان واژههای لاتین و یونانی، حتی گاه ساختِ واژههای جدید فرانسوی برای انتقال معانی حِکمی متون فارسی و عربی، و نیز ارجاعات متعدد ـ در یک دیدگاه تطبیقی ـ به متون حِکمی ایران باستان، یونان باستان، مسیحی و هرمسی از جمله دلائلی است که فهم آثار او را، و در نتیجه ترجمه آنها را، دشوار کرده است. دلائلی این چنین باعث شده است که با وجود رغبت فرانسهدانان ایرانی و نیز مؤسسات متعدد به ترجمه آثار کربن، به ندرت ترجمه خوبی از کتب و مقالات او به فارسی انجام پذیرد. امیدواریم که ترجمه فارسی این اثر، پاسخی، هر چند ناچیز، به آن همه شور و کاوش عالمانه کربن باشد؛ و همچنین برای ما روزنی بگشاید تا از نگاه دینپژوه پدیدارشناس فرانسوی، که افتخار خود میداند که به «مهمانی و میزبانی عالم معنوی ایرانی» نائل شده است، به ایران، تشیع و اشراق، حکمت و عرفان بنگریم. اینک، ترجمه مجلد دوم آن اثر، که در ایران بیشتر با برگردان لفظ به لفظ عنوان فرانسوی آن، با نام اندر اسلام ایرانی شناخته میشود، به علاقمندان کتاب عرضه میشود؛ این مجلّد تماماً به حکمت اشراق شهابالدین سهروردی اختصاص یافته است.
این ترجمه را رضا کوهکن، عضو هیأت علمی گروه ادیان و عرفان مؤسسه، در قالب یک طرح پژوهشی، به انجام رسانده است. وی مجلد اول این اثر را نیز، که تماماً در باب تشیع دوازدهامامی است، در دست ترجمه دارد؛ این مجلّد نیز، به فضل الهی، در سال جاری، توسط انتشارات مؤسسه به علاقمندان عرضه خواهد شد.
به گفته مترجم این اثر سعی نمودهایم ترجمهای دقیق، و در عین حال روان و قابل فهم عرضه کنیم. نقد اندیشه، و نیز تفسیر آن، وادی دیگری است که تعجیل در آن پسندیده نیست. وانگهی، مقدمه ضروری نقد، شناخت یک اندیشه به درستی و از راه مناسب است. و چون بهترین معرِّف کربن، آثار وی است، عرضه ترجمههای قابل اعتماد به شناخت بهتر وی در ایران یاری خواهد رساند. ما امیدواریم که سهمی هر چند اندک در این طریق ایفا کرده باشیم./9192/د101/ق
ارسال نظرات