مروری بر کتاب شاخص صداقت در بازار اسلامی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب شاخص صداقت در بازار اسلامی به کوشش سیدمحمدکاظم رجایی با همکاری مصطفی کاظمی و عباس شفیعی، از سوی مرکز بررسیهای راهبردی ریاست جمهوری با همکاری مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمةالله علیه تهیه و تنظیم شده است.
منظور از صداقت، یعنی صدق در نیت، رفتار و ساختار؛ صداقت بازار به این است که نوع برخورد هر یک از عوامل با دیگری، فضای فیزیکی، نورپردازی، چینش کالا و فضای حاکم بر بازار به طور پایدار واقعنما باشد، به گونهای که انحراف از حقیقت یا وارونهسازی به هر نوع ممکن در آن صورت نگیرد و در صورت وقوع، بازار انعطافپذیری لازم برای جبران آن را داشته باشد.
برنامهریزی و تجزیه و تحلیل اقتصادی مستلزم در اختیار داشتن شاخصهای مختلف، از جمله شاخصهای اقتصادی بوده و یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی با نگرش اسلامی، شاخصهای بازار اسلامی است؛ در اسلام تأکید زیادی بر تجارت و مبادله شده است.
از بازار میتوان به عنوان موتور محرک تولید در بخشهای مختلف یاد کرد، کسب اطلاعات معتبر، استاندارد و قابل اتکا از وضعیت بازار و روند تغییرات آن ضروری است؛ صداقت از جمله ویژگیهای مهمی است که بایستی برای آن شاخصسازی کرد و بازارهای موجود را با آن مورد سنجش قرار داد.
این مجموعه تلاشی است برای شاخصسازی صداقت به عنوان یکی از ویژگیهای بازار اسلامی؛ این کتاب مشتمل بر یک مقدمه و چهار فصل است. در مقدمه به اهمیت، ضرورت، تعریف اجتماعی از مفاهیم اصلی، روش و پیشینه اشاراتی شده است.
فصل اول به موضوع شفافیت در اقتصاد متعارف به عنوان یکی از ویژگیهای بازار رقابت کامل اختصاص یافته است. ویژگیهای بازار اسلامی و نمونههای کاربردی آن در تمدن اسلامی با بیانی ساده مطالب فصل دوم را تشکیل میدهند و فصل سوم مفهوم صداقت و مقایسه آن با شفافیت در بازار رقابت کامل را به بحث گذاشته و سرانجام در فصل چهارم شاخصها و نماگرهای صداقت استخراج و وزندهی شدهاند.
در چکیده این اثر میخوانیم: در اقتصاد متعارف از عدم پنهانکاری اطلاعات به شفافیت تعبیر میشود، با وجود بیان ویژگی شفافیت، یا اطلاعات کامل برای بازار رقابت کامل، اغلب اقتصاددانان اذعان دارند که تعادل والراس، خیالپردازانه است، بیشتر بازارها در شرایط رقابت ناقص بوده و از نقصان اطلاعات رنج میبرند.
این نوشتار میافزاید: آنان برای ترمیم نقصان اطلاعات در بازار، راهبردهایی چون علامتدهی عرضهکنندگان، طراحی نهادها و مدیریت و نظارت دولت را ارائه کردهاند. به نظر میرسد اقتصاد سرمایهداری ذاتا از نقصان و پنهانکاری اطلاعات رنج میبرد و با این مبانی، توان ترمیم این نقیصه را ندارد.
همچنین نویسنده اثر در مقدمه آن، صداقت را به یک فضیلت اخلاقی اکتسابی، دارای مراتب که در ارتباط فرد با خود، خدا، افراد دیگر جامعه و با محیط تجلی یافته، تعریف میکند و این فضیلت را در فرد به عنوان یک ملکه رسوخ یافته، پایدار میداند که در نتیجه میان ظاهر و باطن، گفتار با نوشتار و بیان کالبد و رفتار و همه اینها با یکدیگر تعادل برقرار میشود.
در این کتاب که در 196 صفحه وزیری، شمارگان 1000 نسخه منتشر شده است، محقق شاخص صداقت را در بازار اسلامی در چهار فصل شفافیت در اقتصاد متعارف، بازار اسلامی و ویژگیهای آن، مفهوم و جایگاه صداقت در اقتصاد اسلامی و شاخصهای صداقت در بازار اسلامی بررسی کرده و در پایان به جمعبندی و نتیجهگیری میرسد. /920/د101/ق