انتشار کتاب کهربای عشق عرفان

به گزارش خبرگزاری رسا، ملا محسن فیض کاشانی، فقیه، محدث، مفسر، فیلسوف و عارف بزرگ امامیه در سده یازدهم هجری است.

وی به سبب جامعیت علمی‌اش، صاحب آثار گران‌بهایی در علوم مختلف اسلامی چون الکلمات المکنونه، رساله شرح صدر، المحاکمه، مشواق، اللئالی، الکلمات المخزونه است.

نگرش ملامحسن به تصوف و عرفان در کنار اهتمام او به فقه و حدیث، مسئله مهمی است که نیاز به بررسی گسترده و همه جانبه در تمام آثار وی دارد.

در قرن یازدهم از یک طرف تصوف به دلایل مختلف ارزش خود را از دست داده بود و صوفیان شأن و منزلت گذشته را نداشتند و از طرف دیگر، به سبب رواج اخباری­گری، بیشتر علما و فقهای عصر، با متهم کردن صوفیان به کفر و زندقه، درصدد نابودی این طیف بودند.

ملامحسن با انتقاد از علما و فقهای ظاهرنگر و صوفی‌نماهای عصر، راه خود را از آنها جدا کرده و ضمن اینکه از آداب و رسوم صوفیه در دوره خود به شدت انتقاد کرده و از آنها تبری جسته، به فقها و علمای ظاهرنگر نیز تاخته است.

در این کتاب ضمن پرداختن به شرح حال و معرفی آثار فیض در عرفان و تصوف و بررسی اوضاع سیاسی، تاریخی و اجتماعی روزگار وی، چگونگی رویکرد فیض به تصوف و عرفان به طور مبسوط بررسی شده و به نمونه‌هایی از آرای عرفانی وی در عرفان نظری و تأثیراتی که از دیگران پذیرفته اشاره شده است.

همچنین بین آرای صوفیانه و عرفانی فیض با ابوحامد غزای مقایسه‌ای براساس کتاب های احیاء علوم‌الدین و المحجه البیضاء مقایسه‌ای صورت گرفته است.

«کهربای عشق» در چهار بخش زیر نگاشته شده است:

بخش اول «زندگی‌نامه و آثار فیض» دارای دوفصل «زندگی‌نامه» و «آثار فیض» است.

بخش دوم «بررسی اوضاع سیاسی، تاریخی و اجتماعی روزگار ملا محسن» مشتمل بردو فصل «چگونگی برخورد شاهان صفوی با تصوف»، «رویارویی حکما و فقها با صوفیان» است.

بخش سوم‌«تصوف و عرفان در آثار فیض» از سه «مفهوم شناسی تصوف و عرفان»، «تصوف در آثار فیض» و «آراء و عقاید فیض در عرفان نظری» تشکیل شده است.

بخش چهارم«آداب و اخلاق صویانه از نظر فیض و غزالی» از سه فصل «بررسی انگیزه‌های غزالی و فیض در نگارش کتاب‌های احیاءعلوم‌الدین و المحجه البیضاء»، «شرایط و آداب سیر و سلوک و مجاهده نفس از دیدگاه غزالی و فیض» و «احوال و مقامات عرفانی» را آورده است. 

کتاب «کهربای عشق: عرفان و تصوف در آینه آثار فیض کاشانی» به قلم علی اکبر چناری در 352 صفحه است که از سوی بنیاد پژوهش‌ های اسلامی در مشهد منتشر شده است./998/د102/ی