مروری بر کتاب 15 جلدی «الکافی»
به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از دارالحدیث، کتاب «الکافی»، در 15 جلد، برگزیده یازدهمین همایش کتاب سال حوزه، حاصل تلاش جمعی از محققان گروه احیا و تصحیح پژوهشکده علوم و معارف حدیث، از سوی سازمان چاپ و نشر دارالحدیث تجدید چاپ شده است.
جایگاه رفیع الکافی و محورىبودن احادیث این کتاب در استنباط احکام و فقدان متنى صحیح و استوار و فنى با رعایت جدیدترین شیوههاى تحقیق از یک سو و وجود زمینههاى فراوان براى تحقیق همهجانبه الکافی و رفع مشکلات سندى و متنى آن و نیاز مبرم حدیث پژوهان به نتیجه اینگونه تحقیقات از سوی دیگر، پژوهشکده علوم و معارف حدیث را بر آن داشت تا به بازنگرى، تصحیح و تحقیق دیگربارۀ این اثر گرانسنگ اقدام کند.
تصحیح جدید کتاب «الکافی» در یازدهمین همایش کتاب سال حوزه که 8 بهمنماه سال گذشته در مدرسه عالی دارالشفاء قم برگزار شد توانست در بخش علوم حدیث بهعنوان آثار برگزیده معرفی شود.
هدفهایی که در این تصحیح دنبال شده است عبارتند از: عرضه صحیحترین و مستندترین متن الکافی و نزدیکترین آن به «ما صدر عن قلم الکلینی»؛ تحقیق همهجانبه در اسناد الکافی و رفع اشکالات مربوط به تصحیف و تحریف در اسناد، و حل مشکلات ساختارى اسناد الکافی؛ مشابهیابى و جستوجوى احادیث الکافی در سایر مصادر مهم روایى و اشاره به چگونگى متن و سند آنها؛ رفع اجمال و ابهام از برخى از کلمات، جملات و احادیث الکافی.
این پژوهش مجموعا در ده مرحله شکل گرفته است: شناسایی نسخههای خطی و اولویتبندی آنها؛ مقابله با هشت تا دوازده نسخه خطی؛ تخریجات(مشابهیابی و جستوجوی احادیث الکافی در سایر مصادر روایی مهم شیعه و مقابله با آنها، تصحیح و تحقیق اَسناد الکافی؛ تصحیح و استوارسازی متن روایات الکافی؛ ترجمه لغات، شرحهای توضیحی و رفع اجمال از متن؛ تنزیل هامش(یکسانسازی پانوشتها)؛ اعرابگذاری کامل روایات الکافی؛ ویرایش و نشانهگذاری روایات الکافی؛ کنترل نهایی.
کتاب شریف «الکافی»، تألیف ثقةالاسلام محمد بن یعقوب کلینی، مهمترین و برترین اثر مکتوب شیعه بهشمار میرود. این کتاب که حاوی احادیث پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت در عرصههای مختلف دینی است به جهت ویژگیهای منحصر به فرد، محور شکلگیری و تولید بخش وسیعی از ادبیات مکتوب شیعه بوده و در طول تاریخ مورد اهتمام عالمان شیعه قرار گرفته و شرحها و تعلیقات و ترجمههای فراوان برای آن و درباره آن، عرضه شده است.
ثقةالاسلام کلینی مؤلف این کتاب ارزشمند، در عصر امام حسن عسکری علیه السلام متولد شد، و با چهار سفیر و نماینده خاص امام زمانعجل الله تعالی فرجه الشریف که در طول غیبت کوتاه آن حضرت، رابط بین شیعیان و امام زمان بودند هم عصر بود. با اینکه آن چهار تن، از فقها و محدثان بزرگ شیعه بودند و شیعیان آنها را به جلالت قدر میشناختند، ولی کلینی مشهورترین شخصیت عالی مقامی بود که در آن زمان، میان شیعه و سنی با احترام میزیست و بهصورت آشکار به ترویج مذهب حق و نشر معارف و فضایل اهل بیت علیه السلام همت میگماشت.
ثقةالاسلام کلینی این محدث عظیمالشأن پیشین که در دنیای آن روز چشم و چراغ شیعه و سند افتخار دانشمندان بغداد، اعم از خاصه و عامه بود پس از آن همه رنج و کوشش و تألیف و تصنیف و رواج و رونق مکتب خردپسند اهل بیت عصمت و طهارت علیه السلام، سرانجام در سال 328 یا 329 که مصادف با مبدأ غیبت کبرای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بود در همان شهر بغداد چشم از جهان فروبست و مرغ روح بلندپروازش به آشیان جنان پرواز کرد. آرامگاهش امروز در ناحیه شرقی نهر دجله، کنار جسر (پل) قدیم بغداد، معروف و زیارتگاه مسلمانان است. (تولد کلینی شناخته نشده است.)
گفتنی است، کتاب شریف «الکافی»، در 15 جلد با تیراژ 1000 دوره و بهای 130 هزار تومان، با تلاش جمعی از محققان گروه احیا و تصحیح پژوهشکده علوم و معارف حدیث با مدیریت حجتالاسلام محمدحسین درایتی به چاپ رسیده است./998/د102/ق