نگاه قرآنی به حج در کتاب تفسیر آیات حج
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، کتاب تفسیر آیات حج(ویژه جوانان) به قلم محمدعلی رضاییاصفهانی به همت مؤسسه فرهنگی هنری مشعر در بهار 1393 چاپ و روانه بازار شده است.
اگر چه حج، در تعالیم پیامبران پیشین ریشه دارد، اما قرآن، حج را از انحرافات جاهلی عرب پیراست و به صورت یک عمل عبادی کامل به بشر عرضه کرد. آیات حج، نه تنها ما را با تاریخ کعبه و اعمال حج آشنا میکند، بلکه ضمن بیان احکام و مناسک، به حکمتها و آثار آن نیز اشاره دارد و روح حقیقی و معنوی آن را در دلها میدمد.
حج عبادتی انسانساز است که موجب پاکی و رشد معنوی انسانها میشود. از آنجا که مجموعه اعمال حج یکی از روشهای تربیتی دین مبین اسلام است، شایسته است که ابتدا از منظر قرآن بدان بنگریم؛ قرآنی که حج ابراهیمی را کامل به تصویر کشیده و بدون هیچگونه تحریف، بشر را به انجامدادن فرائض و مناسکش، دعوت کرده است.
این کتاب شامل چهار فصل کلیات، عمره، حج و اماکن و ایام مقدس مرتبط با حج میشود که هر فصل دربردارنده موضوعات مختلفی است؛ فصل کلیات شامل موضوعات «مفهومشناسی تفسیر و تاریخچه آن»، «روش ها و گرایش های تفسیری»، «منابع استنباط و استخراج اسرار حج»، «سیمای کلی آیات حج در قرآن»، «فضایل و سیمای سوره حج» و «رابطه قرائت قران و حج» است.
فضایل و سیمای سوره حج عنوان موضوعی در بخش کلیات این کتاب است که ذیل آن میخوانیم: «سوره حج دارای 78 آیه، 191 کلمه و 5070 حرف است. این سوره در مدینه بر پیامبر اسلام(صلیالله علیه و آله) نازل شده و صد و سومین سوره در ترتیب نزول است؛ یعنی بعد از سوره نور و قبل از سوره منافقون. البته در چینش کنونی قرآن، بیست و دومین سوره به شمار میآید.
تنها نام این سوره، حج است که در اصل به معنای(قصد و آهنگ) است. ولی در اصطلاح به یکی از عبادتهای اسلامی که جزء فروع دین است، گفته میشود. سبب نامگذاری این سوره، آیات 25 تا 37 است که از ساختن کعبه و فواید و آثار حج سخن گفته و اعلام عمومی حج را از زبان ابراهیم(علیهالسلام) حکایت کرده است».
فصل دیگر این کتاب با عنوان عمره نیز به تشریح موضوعاتی همچون «احکام عمره» و «آیات مرتبط با حج» پرداخته است و فصل سوم کتاب نیز مسائلی را درباره حج مطرح کرده که شامل موضوعاتی از قبیل «شرط استطاعت در وجوب حج»، «فراخوان جهانیان به حج»، «فواید و اهداف حج»، «اقسام حج»، «زمان حج»، «ماههای مخصوص حج»، «گاهشمار طبیعی حج»، «حج در ماههای حرام»، «اعمال حج»، «دعای حضرت ابراهیم» و «اعمال حج از نشانههای الهی» میشود.
«احرام و محرمات آن»، «چیزهای ممنوع در حال احرام»، «طواف»، «سعی بین صفا و مروه»، «وقوف در عرفات و مشعر و منا»، «اسرار و معارف توقف در عرفات»، «اسرار مشعر در آیینه قرآن و روایات»، «قربانی»، «اعمال حج همراه با اخلاص»، «یاد خدا هنگام قربانیکردن» و «قربانی از نشانههای الهی و تقسیمپذیر» از دیگر موضوعات مطرحشده در بخش حج این کتاب است.
فصل چهارم این کتاب نیز که با عنوان اماکن و ایام مقدس مرتبط با حج مزین شده، دربردارنده موضوعاتی همچون «مکه»، «مکه مادر شهرها(امالقری)»، «کعبه نخستین عبادتگاه بشر»، «مکه حرم امن الهی»، «مکه شهر با امنیت و پربرکت»، «مکه شهری که میتوان به آن قسم خورد»، «مکه شهر پرجاذبه و پربرکت و محل برپایی نماز»، «ماجرای حمله فیلسواران به مکه و دفاع الهی از آن»، «پرستش پروردگار کعبه و فلسفه آن»، «مسجدالحرام» و «مسجدالحرام پایگاه اول معراج» است.
«مسجدالحرام قبله مسلمانان»، «جنگ در مسجدالحرام ممنوع»، «پاسداشت مسجدالحرام»، «کیفر حرمتشکنان مسجدالحرام»، «کعبه»، «کعبه، نخستین عبادتگاه مردم»، «نشانههای الهی اطراف کعبه و امنیت آن»، «بازسازی کعبه»،«مقام ابراهیم محل نماز»، «کعبه، خانهای باستانی برای عبادت بشر»، «یاد خدا در ایام نورانی»، «مدینه(یثرب)»،«یثرب نام قدیمی مدینه»، «مدینه شهر احزاب و گروهها»، «مساجد خوب و بد در مدینه»، «مباهله»، «غدیر»، «برائت» و «ذکر و دعا در ایام حج» نیز برخی دیگر از موضوعات بخش اماکن و ایام مقدس مرتبط با حج است.
کتاب تفسیر آیات حج(ویژه جوانان) به قلم محمدعلی رضاییاصفهانی به همت مؤسسه فرهنگی هنری مشعر در بهار 1393 با شمارگان 3000 نسخه در 183 صفحه به قیمت 4500 تومان چاپ و روانه بازار شده است./907/ن601/ق