انتشار چهارمین شماره فصلنامه سیاست متعالیه
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، چهارمین شماره فصلنامه سیاست متعالیه دارای مقالههای زیر است:
«اصول راهبردی صلح در اسلام»
«سیاست متعالی و تعالی سیاسی؛ برترین گزینه جایگزین سیاست سکولاریسم»
«امام خمینی رحمةاللهعلیه و حق تعیین سرنوشت»
«چیستی و چرایی مدیریت تحول سیاسی در حوزه علمیه»
«فقه فردی و فقه حکومتی بایستهها و کاستیها»
«فقه و حقوق شهروندی»
«تأثیر علمای دیوبند بر سلفیت»
اصول راهبردی صلح در اسلام
علی خلجی
محمدعلی مهدویراد
نفیسه فقیهی مقدس
چکیده: صلح و امنیت از دغدغههای همیشگی بشر بوده و انسان همت خویش را در مسیر دستیابی به این آرمان به کار گرفته است؛ هر چند در نیل به این مهم همواره توفیق چندانی نیافته و جنگ و ستیز در همیشه تاریخ بشر روزافزون بوده است. صلح در اسلام به خاطر مبانی مبتنی بر وحی از ویژگیهایی برخوردار است که نظیر آن در هیچ مکتب فلسفی یافت نمیشود. توجه به نظریهپردازی صلح از این جهت ضرورت دارد که عدم درک صحیح آن و بی توجهی به ابعاد صلح در اسلام موجب هجمهها و شبهاتی از سوی غرب شده که دین خاتم را آیین خشونت و شمشیر معرفی نمایند. این مقاله به این پرسش اساسی پاسخ میدهد که چه راهبردهای کلانی در آموزههای اسلام تبیین شده است که بر اساس آن بتوان به صلح و آرامش دست یافت. این نوشتار میکوشد جامعیت و جهانشمولی اسلام و توانمندی آن در ارائه بهترین نظریه مبتنی بر صلح را بررسی نماید.
سیاست متعالی و تعالی سیاسی؛ برترین گزینه جایگزین سیاست سکولاریسم
علیرضا صدرا
چکیده: سیاست طبیعی، سکولاریستی و متدانی مدرنیسم اعم از سوسیالیسم و لیبرالیسم تا نیهیلیسم پست مدرنیسم است. این نگاه، نظریه و نظام و سیاست امروزه و به صورت فزایندهای اشکالات نارسایی و ناسازواری مشکلآفرین را بروز داده و میدهد. دوآلیسم؛ دوگانگی سیاست از دیانت و جدایی مظاهر دانشی، کنشی و روشی سیاسی از مبانی ماهوی ارزشی، بینشی و منشی خویش است. این آسیب از آغاز از نگاه خداوندان اندیشه سیاسی خود غرب دور نمانده بود. لکن نارسایی و ناسازواری سیاسی مسیحیت کلیسایی، مانع راهبرد درست بوده است. تجربه سلطه قرون وسطایی کشیشان نیز مزید بر علت شده است. چنانکه در این مقاله ملاحظه خواهیم کرد، از ماکیاولی در بنیاد و آغاز تا روسو در میانه راه و رنسانس ما شاهد جدایی سیاست از مسیحیت هستیم. این در حالی بوده که اینها قائل به جدایی ذاتی سیاست از دیانت نبودهاند. دیانت توحیدی اسلام، رهیافت راهبردی امامت و به ویژه گفتمان سیاسی امام خمینی رحمةاللهعلیه، دیانت را عین سیاست دانسته و به تعبیر ملاصدرا روح جسم سیاست میداند. موضوعی که برگرفته از پژوهش چشمانداز اندیشه سیاسی جمهوری اسلامی در دانشگاه تهران اثر نگارنده است. موردی که کارآمدی؛ بهرهوری و اثربخش عجیب تا اعجازآمیز بودن آن از نظر فیلسوفانه و تاریخنگرانه معاصر و فرامدرن میشل فوکو نیز دور نمانده است. این سیاست متعالی بوده که برترین جایگزین سیاست نامتعالی است.
امام خمینی رحمةاللهعلیه و حق تعیین سرنوشت
سیدجواد ورعی
چکیده: امام خمینی از فقیهانی است که در دوران نهضت اسلامی و پس از پیروزی انقلاب و تأسیس نظام جمهوری اسلامی بارها از حق تعیین سرنوشت برای هر ملتی سخن گفته است. ایشان این حق را که به نظرشان هم جنبه درونی و داخلی دارد و هم جنبه بیرونی و خارجی، در قالب دو اصل اسلامی در عرصه حکومت مطرح کردهاند که در آغاز سلطنت پهلوی زیر پانهاده شد؛ اصل «آزادی مسلمانان در تعیین سرنوشت خود» و اصل «استقلال ملت از دخالت بیگانگان». دیدگاه ایشان در این زمینه در میان فقیهان نظریهای بدیع و تازه به شمار میرود. این مقاله به تبیین دیدگاه امام در مقایسه اجمالی با نظریات دیگر، و حدود و ثغور و محدودیتهای آن در مقایسه با حق تعیین سرنوشت در اسناد بینالمللی میپردازد.
چیستی و چرایی مدیریت تحول سیاسی در حوزه علمیه
سیدموسی میرمدرس
چکیده: مدیریت تحول سیاسی در حوزه علمیه به مثابه هر مقوله بنیادی یا راهبردی دیگر با سه سؤال اساسی چیستی، چرایی و چگونگی تحقق، مواجه است. این مقاله در صدد است به دو سؤال نخست پاسخ در خور دهد و با تبیین مفهوم، مبانی و قلمرو مدیریت تحول سیاسی در حوزه علمیه، چیستی و ماهیت آن را نمایان سازد و با توضیح اهداف و مقاصد و اهمیت و ضرورت آن، چرایی و فلسفه مدیریت تحول سیاسی در حوزه علمیه را تحلیل و بیان کند. محتوا و مفاد مباحث چیستی و چرایی مدیریت تحول سیاسی در حوزه علمیه با بهرهگیری از دانشهای بومی مقبول چون فلسفه، کلام و معارف اسلامی و دانشهای غیربومی، به عنوان اصول موضوعی، مانند جامعهشناسی، مدیریت استراتژیک و دانش سیاست سامان یافته است.
فقه فردی و فقه حکومتی بایستهها و کاستیها
نجفعلی غلامی
منصور میراحمدی
چکیده: پرسش اصلی این مقاله پیرامون فردیبودن یا حکومتیبودن فقه شیعه است. واقعیت این است که فقه شیعه در بستر زمانی خود ماهیت فردی به خود گرفته و رویکرد فردگرایانه بر آن غالب گردیده است. این مشی فردمحوری فقه شیعه معلول عوامل تاریخی و اندیشهای است که در این پژوهش با پرداختن به آن، تلاش میکنیم به ضرورت تغییر آن بپردازیم. از آنجا که مطالعه دقیق سابقه فقه شیعه نمایانگر این واقعیت است که این فقه دارای رویکردی حکومتی است، مقاله حاضر به تبیین بایستههای رویکرد مذکور میپردازد. نوشتار حاضر با تبیین این رویکرد تلاش میکند برای تحقق این مهم به مبانی، شیوه و ابزار اجتهاد با رویکرد حکومتی اشاره نماید.
فقه و حقوق شهروندی
رضا عیسینیا
چکیده:نظام اجتماعی ـ سیاسی اگر بر اساس فقه اسلامی استقرار یابد در آن جامعه شاهد احقاق حقوق شهروندان خوهیم بود. نگارنده برای اثبات این ادعا در حوزه حقوق مدنی و حقوق سیاسی شهروندان به استدلال در گستره برخی از قواعد فقهی تمسک جسته است، چون فقه، انسان را یک موجود مکلف (مسؤول، موظف) دانسته و تکالیف را نیز راه استیفای حقوق برای شهروندان میداند؛ از این رو رسالت شهروندی را در ادای تکالیف خلاصه میکند. برای تبیین جایگاه حقوق مدنی و حقوق سیاسی شهروندان در این مقاله به بررسی این حقوق در منابع فقهی، قواعد فقهی و آرای فقها پرداختهایم.
تأثیر علمای دیوبند بر سلفیت
حسین جهانتیغ
چکیده: پرسش اصلی مقاله این است که چگونه در دوران معاصر، علمای دیوبند بر سلفیها تأثیر گذاشتهاند؟ فرضیه اصلی این است که در دوران استعمار بریتانیا و بعد از شکست انقلاب مسلمانان هند در سال 1857 م ارتباط علمای بزرگ دیوبندی شبه قاره با علمای حرمین شریفین ـ مکه مکرمه و مدینه منوره ـ باعث شد تا تأثیراتی را از قبیل بهره عملی در مراکز دانشگاهی، فرو کاستن افراط عقیدتی و غرور علمی سلفیها، ترویج تصوف و عرفان در دو اماکن مقدس، اجازه فعالیت به گروههای جماعت تبلیغ و موارد دیگری را مانند حفظ و تجوید قرآن، پذیرش استاد در دانشگاهها و مراکز دینی مانند نمازهای جمعه و جماعت، مساجد، اسکان رایگان علمای دیوبندی، سهمیه حج رایگان و تعامل درستی از روحیات علمای دیوبندی را در زندگی دینی خود به کار ببندند.
قابل ذکر است، چهارمین شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی سیاست متعالیه، سال دوم ویژه بهار 1393 به صاحبامتیازی انجمن مطالعات سیاسی حوزه و مدیرمسؤولی غلامرضا بهروزی لک در 152 صفحه با قیمت 5000 تومان از چاپ خارج شده است./992/ن601/ق