منافع و مضرات پیوستن ایران به کنوانسیون برن

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، بحث پیوستن به کنوانسیون برن (کپیرایت جهانی) چندی است که به یکی بحثهای مهم میان اصحاب فرهنگ تبدیل شده است؛ دولت یازدهم از مدتی قبل مأموریت تدوین پیشنویس لایحه حق مالکیت معنوی که عضویت جمهوری اسلامی ایران در کنوانسیون برن نیز شامل آن میشود را به معاونت حقوقی وزارت ارشاد سپرده است؛ نگارش این لایحه به پایان رسیده و قرار است پس از تصویب در هیأت دولت، برای تصویب نهایی راهی مجلس شورای اسلامی شود.
میزگرد «معاهده برن» با حضور لادن حیدری، مدیرکل دفتر حقوقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حسین شاهمرادی، مسؤول دفتر آموزش مجمع ناشران انقلاب اسلامی پنجشنبه شب در برنامه «گفتوگوی روز» رادیو گفتوگو بررسی شد.
شاهمرادی با بیان این که دیدگاههای مختلفی در پیوستن ایران به کنوانسیون برن وجود دارد، گفت: کنوانسیون برن برای حمایت از مالکیت معنوی اشخاص و پدیدآورندگان آثار مختلف وضع شده است و این قانون در حوزه تألیفات، سخنرانی، آثار نمایشی، موسیقی، آثار سینمایی، طراحی، نقاشی، عکاسی و معماری از پدیدآورندگان این آثار حمایت میکند.
حیدری به فعالیتهای وزارت ارشاد برای پیوستن ایران به کنوانسیون برن پرداخت و گفت: معاونت حقوقی و مالکیت معنوی وزارت ارشاد پیوستن جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون برن را در دستور کار قرار داده است و جلسات متعددی را با حضور وزیر ارشاد، معاونین وزیر و کارشناسان برگزار کرده و مزایا و معایب پیوستن ایران به این قانون بررسی شده است.
مدیرکل دفتر حقوقی وزارت ارشاد ابراز کرد: بیشتر سازمانها و افرادی که تولیدات و آثار بینالمللی دارند و محصولات خود را در سطح بینالملل عرضه میکنند از پیوستن ایران به کنوانسیون برن حمایت میکنند، ولی نهادهایی که تولیدات و آثار داخلی دارند مخالف پیوستن ایران به این قانون هستند.
حیدری با بیان این که ایران در سطح بینالملل نمیتواند از تولیدات علمی حمایت کند، گفت: ایران در جهت تولید علم دارای رتبه اول جهانی است و چون ایران عضو قانون کپی رایت جهانی نیست، نمیتواند از تولیدات علمی و اختراعاتش در سطح بینالمللی حمایت لازم را داشته باشد.
مدیرکل دفتر حقوقی وزارت ارشاد بیان کرد: در کشورهای چین و هند فرشهایی با نقشه فرش ایرانی تولید میکنند و به اسم فرشهای کاشان و اصفهان در سطح بینالمللی عرضه میکنند ولی ایران نمیتواند از مالکیت معنوی پدیدآورندگان این آثار حمایت کند.
شاه مرادی با بیان این که نقشههای فرش ایرانی ارتباطی به بحث کنوانسیون برن ندارد، گفت: کنوانسیون برن از صاحبان نقشه فرش حمایت میکند در حالی که کشورهای هند و چین فرشهایی به نام کاشان و اصفهان عرضه میکنند و بحث جغرافیایی در این قانون مطرح نیست.
مسؤول دفتر آموزش مجمع ناشران بیان کرد: قانون مالکیت معنوی دارای زمان خاصی حدود 30 الی 50 سال است، در حالی که نقشههای فرش کاشان و اصفهان به زمانی بیش از صد سال برمیگردد.
شاه مرادی با بیان این با پیوستن ایران به کنوانسیون برن هزینههای گزافی به دولت و مردم وارد خواهد شد، افزود: آمریکا که یکی از بزرگترین مدافعان مالکیت معنوی در جهان است، بعد از صد سال از ایجاد کنوانسیون برن به آن پیوست، آمریکا زمانی که به بزرگترین تولید کننده نرمافزار و صنعت در جهان تبدیل شد به کنوانسیون برن پیوست.
حیدری گفت: بسیاری از طراحان فرشها کاشان و اصفهان در قید حیات هستند و طرحهای آنها را کشورهای دیگر مانند هند و چین کپیبرداری کردهاند و چون ایران عضو کنوانسیون برن نیست نمیتواند از حقوق و مالکیت معنوی آنها حمایت کند.
مدیرکل دفتر حقوقی وزارت ارشاد ادامه داد: کشور آمریکا صد سال بعد از ایجاد کنوانسیون برن به این قانون پیوست، ولی قبل از آن مالکیت معنوی سایر کشورها در آمریکا رعایت میشد و این دلیل مناسبی برای عدم عضویت ایران در این قانون نیست.
حیدری بیان کرد: بندهای 1 الی 21 برنامه پنجم توسعه به الحاق ایران به کنوانسیون برن اشاره دارد و پیوستن ایران به این قانون بهگونهای زمانبندی شده است که شوک اقتصادی به صنعت و تولید ایران وارد نشود.
شاه مرادی نیز بیان کرد: در سالهایی که آمریکا عضویت کنوانسیون برن را نپذیرفته بود، آنها از آثار و تولیداتی حمایت میکردند که در هر دو کشور تولید و پخش شود.
وی با بیان این که پیوستن ایران به کنوانسیون برن سبب افزایش و رغبت سرمایهگذاران خارجی در ایران نخواهد شد، گفت: اسناد بالادستی و قانون برنامه پنجم توسعه به قانون خاصی مانند کنوانسیون برن اشاره ندارد ولی نکاتی برای حمایت از سرمایهگذاری خارجی در ایران دارد.
پیوستن به کنوانسیون برن هیچ نفع اقتصادی برای کشور ندارد
مسؤول دفتر آموزش مجمع ناشران با بیان این که پیوستن ایران به کنوانسیون برن هیچ نفع اقتصادی برای کشور ندارد، اظهار کرد: پیوستن ایران به قانون کپی رایت جهانی سبب خارج شدن مبالغ زیادی ارز از داخل کشور میشود، به طور مثال در ایران 500 هزار کتاب خارجی ترجمه شده و اگر حق کپیرایت هر کتاب 300 دلار باشد، حدود 135 هزار میلیارد تومان ارز از کشور ایران خارج میشود و هیچ جایگزین ارزی برای آن وجود ندارد.
شاه مرادی تصریح کرد: حداقل ده میلیون کامپیوتر در ایران وجود دارد که همه کامپیوترها یک سری نرم افرازهای معمولی نیاز دارند و فقط برای خرید نرم افرازها میلیاردها دلار ارز از کشور خارج میشود.
مسؤول دفتر آموزش مجمع ناشران بیان کرد: اگر دولت حق پخش تولیدات، آثار و نرمافزارها را بخرد و با قیمت کمی در اختیار مردم قرار دهد، ضربه اقتصادی بزرگی به دولت وارد خواهد شد؛ کشور استرالیا کنوانسیون برن را پذیرفته است و فقط در حوزه نشر و کتاب سالی دو میلیارد دلار ارز از این کشور خارج میشود و جایگزین ارزی برای آن ندارد.
حیدری ابراز کرد: وزارت صنعت و معدن برآیند قیمتها در ایران را بعد از پیوستن ایران به کنوانسیون برن بررسی کرده که بیشترین افزایش قیمت در حوزه نشر و کتاب است که 7 الی 8 درصد قیمت کتاب افزایش خواهد یافت.
مدیرکل دفتر حقوقی وزارت ارشاد در ادامه گفت: قانون کپیرایت جهانی استفاده آموزشی و شخصی تولیدات و نرمافزارها را آزاد گذشته است.
حیدری اظهار کرد: متأسفانه در ایران بازیهای رایانهای گروه سنی را شامل نمیشود و خشنترین بازیها با نازلترین قیمت برای تمام سنین عرضه میشود.
وی با بیان این که با بررسیهای انجام شده در وزارت ارشاد پیوستن ایران به کنوانسیون برن مثبت ارزیابی شده است، گفت: اگر دولت چتر حمایت خود را بر محصولات و تولیدات نرمافزارهای خارجی داشته باشد به مردم ضرر مالی وارد نمیشود.
شاه مرادی با بیان این که پیوستن به کنوانسیون برن به نفع ابرقدرتها و به ضرر جمهوری اسلامی ایران است، گفت: میزان صادرات محصولات فرهنگی با واردات آن به داخل کشور غیر قابل قیاس است و واردات تولیدات صنعتی و بستههای فرهنگی بیشتر از صادرات آنها میباشد.
چون صاحبان اثر برای پیگیری تخلف باید در کشور دیگر اقامه دعوی کنند، بسیاری از ایشان به خاطر هزینه های آن صرف نظر می کنند
مسؤول دفتر آموزش مجمع ناشران بیان کرد: صاحبان اثر برای پیگیری کسانی که تخلف از قانون کپی رایت جهانی کردهاند باید در کشور دیگر اقامه دعوی کنند تا به حقوق خود برسند و این هزینهای بیش از تولید اثر را در پی دارد، در بسیاری از کشورهایی که عضو کنوانسیون برن هستند تخلفات بسیاری میگیرد ولی صاحبان اثر پیگیری برای مالکیت معنوی آثارشان انجام نمیدهند.
وی با بیان این که در سال 92 شش میلیون پرونده وارد قوه قضاییه شده و هنوز بررسی بسیاری از پروندهها صورت نگرفته است، گفت: زمانی که ایران به کنوانسیون برن بپیوندد و شرکتها و کشورهای خارجی برای پیگیری حقوق مالکیت معنوی در ایران اقامه دعوی کنند، حجم پروندهها چند برابر خواهد شد و در قوه قضاییه گنجایش و ظرفیت بررسی همه پروندهها وجود ندارد.
شاه مرادی با بیان این که کشورهای غربی برای افزایش تهاجم فرهنگی فیلمها و بازیهای رایانهایشان را وارد ایران میکنند، گفت: اگر ایران به کنوانسیون برن بپیوندد کشورهای غربی با صرف هزینههای بیشتر بازهم فیلمها و بازیهایشان را وارد ایران میکنند بهگونهای تمام جوانان میتوانند از آن بهره ببرند.
پیوستن ایران به کنوانسیون برن سبب کند شدن رشد علمی ایران می شود
مسؤول دفتر آموزش مجمع ناشران پیوستن ایران به کنوانسیون برن را سبب کند شدن رشد علمی ایران دانست و گفت: کشورهای آنگولا، مصر، کنگو، استرالیا، هند و چین عضو کنوانسیون برن هستند ولی هیچ رشد علمی در این کشورها انجام نشده است و با پیوستن ایران به قانون کپیرایت جهانی به فرار مغزها از ایران کمک میشود.
حیدری با بیان این که حق نظارت بر قوانین کنوانسیون برن بر عهده نظامهای حاکم کشورها است، گفت: بعد از پیوستن ایران به قانون حق کپیرایت جهانی به راحتی جلوی تکثیر غیرمجاز نرمافزارها و فیلمها و بازیهای غیر اخلاقی گرفته میشود.
مدیرکل دفتر حقوقی وزارت ارشاد در ادامه اظهار کرد: بعد از پیوستن ایران به کنوانسیون برن سازمانهایی از سوی دولت در ایران و کشورهای خارجی تأسیس میشود که حمایت از حقوق و مالکیت معنوی ناشران و صاحبان آثار ایرانی را در کشورهای مختلف جهان را بر عهده دارند.
حیدری بیان کرد: بیست میلیون نفر در ایران از بازیهای رایانهای استفاده میکنند و اگر از شرکتهای تولیدی بازیهای رایانهای خارجی بخواهیم مطابق فرهنگ ایران بازی تولید کنند، مانند این که پوشش و حجاب اسلامی در تولید بازیها رعایت شود، این سازمانها چنین اقدامی را انجام میدهند، زیرا نفع اقتصادی برای آنها وجود دارد.
مدیرکل دفتر حقوقی وزارت ارشاد گفت: بسیاری از ناشران داخلی حق کپیرایت کتابهای خارجی را خریدهاند و کتاب را ترجمه و در سطح کشور پخش کردهاند، ولی متأسفانه بقیه ناشران بدون مجوز از آثار آنان کپیبرداری کرده و آن را عرضه کردهاند و به خاطر عدم وجود حق مالکیت معنوی و کپیرایت در ایران ضرر مالی بسیاری به ناشر اصلی وارد شده است.
شاه مرادی در پایان سخنانش گفت: ایران خود را متعهد به قوانین ان پی تی کرده است و در زمینه انرژی هستهای باید پاسخگوی سازمانهای بینالمللی باشد، در حالی که کشور پاکستان خود را متعهد به این قانون نکرده و پاسخگوی سازمانهای بینالمللی نیست؛ بنابراین وقتی ایران به کنوانسیون برن بپیوندد باید پاسخگوی قوانین سازمانهای بینالمللی باشد./998/ت301/ق