نگاهی به جلد سی و سوم تفسیر «تسنیم»
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، جلد سی و سوم تفسیر «تسنیم» به موضوعاتی نظیر «انحصار کفایت در خدا»، «یگانه کفایتکننده انسان»، «تفاوت عنوان نبی و رسول»، «وجوب جهاد»، «دو عامل اساسی پیروزی»، «راز شهادتطلبی مؤمنان و مقاومت مشرکان»، «پرتوانی در پرتو صبر و فقاهت»، «تأثیر فضای نزول بر معارف سوره»، «کمی یاران امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «گونههای معیت الهی»، «ویژگیهای مؤمن و کافر جنگجو»، «پیراستگی پیامبر صلیاللهعلیهوآله از نکوهش»، «اعلان برائت از مشرکان»، «راز کاربرد عزت و حکمت» و «چیستی و چرایی عذاب بزرگ» پرداخته است.
در این کتاب در رابطه با «ویژگیهای مؤمن و کافر جنگجو» آمده است: «نبرد مؤمنان با کافران از دیدههای گوناگونی متفاوت است و همین تفاوتها سبب پیروزی اهل ایمان میگردند: 1ـ هدفگرایی 2ـ وسیلهگزینی 3ـ انگیزهمداری. قلب مؤمن از نور ایمان و اعتقاد به خدا و معاد سرشار است و تنها عاملی که پای او را به جبهه باز میکند، امتثال فرمان خدا و احیای دین اوست، از اینرو همه داراییها را در طبق اخلاص میگذارد و به درگاه دوست پیشکش میکند.»
نویسنده در این کتاب عناوینی همچون «فدیهگیری در برابر اسیران»، «چگونگی و چندگونگی علمی الهی»، «رفتار کارشناسانه در موضوع خیانت»، «جهاد با مال و جان»، «گونههای ولایت»، «اثر اسلام در ایجاد تحول باطنی مسلمانان»، «مرزبندی مهاجران وانصار با دیگر مؤمنان»، «ممنوعیت برقراری پیوند ولایی با کافران»، «راستقامتان میدان ایمان»، «برتری مهاجران بر انصار»، «ارثبری انحصاری بستگان در کتاب الهی»، «سلسله مراتب رحامت در حوزه امامت»، «بالندگی دین اسلام»، «وجوهی درباره نیامدن بسمالله در آغاز سوره توبه»، «اعلان برائت از مشرکان» و «رحمت الهی در پوشش امهال» را مورد بررسی قرار داده است.
گونههای ولایت در این کتاب به اینگونه بیان شده است: «پس از بیان دستههای سهگانه مؤمنان، آنان را ولی یکدیگر میشمارد: اولئک بعضهم اولیاء بعض یعنی میان مهاجران با هم، انصار با هم و هر دو گروه با یکدیگر، باید پیوند ولایی باشد که این پیوند سهگونه است: 1ـ ولای ارث 2ـ ولای نصرت 3ـ ولای امن و پناهندگی یا رعایت عهد.»
از دیگر مباحث این کتاب تفسیر میتوان به «چرایی ننوشتن گناه حاجی در چهار ماه»، «اعلان برائت نشان آزادگی مسلمانان»، »عناصر چهارگانه درباره نقص و مظاهرت مشرکان»، «اقامه نماز و پرداخت زکات، شرطهای کمال توبه»، «گستره وجوب پذیرش پناهندگی مشرکان»، «نهادینهبودن عهد و ذمه در انسانها»، «اندکبودن دنیا در برابر آخرت»، «دشمنان اساسی مشرکان با اسلام»، »برادری دینی مسلمانان با مشرکان تائب»، »جنگ در حد ضرورت نه ضراوت»، «توحید در خشیت»، «پیامدهای پنجگانه مبارزه با مشرکان»، «امتحان با ابزار جهاد و ترک رابطه سری با دشمنان» و «دلیل سلب حق تعمیر و عمارت مساجد از مشرکان» اشاره کرد.
نگارنده در بخش «اقامه نماز و پرداخت زکات، شرطهای کمال توبه» نوشته است: «فخر رازی از شافعی نقل میکند که وی با استناد به آیه مورد بحث، استدلال کرده که تارک نماز، مهدور الدم، و کشتن او جایز است، زیرا خدا کشتن کافران را مطلقا از هر راه ممکن مباح دانسته است، مگر آنکه در کافری سه شرط توبه از کفر، برپایی نماز و پرداخت زکات گرد آیند، که در اینصورت قتل او حرام است.»
مؤلف در این کتاب در باب «ضرورت خشیت موحدانه عامران مساجد»، «تقوای سیاسی در رعایت عهد»، «بحثهای قرآنی، فلسفی، عرفانی و روایی»، «ضرورت ممانعت از هرگونه تخریب ظاهری و باطنی مسجد»، «سنجش سقایت و عمارت با ایمان و جهاد در راه خدا»، «مقام عنداللهی»، «اختلاف درجات مؤمنان»، «خلود نعمت و متنعم»، «ظالمبودن پیروی کنندگان از ولایت پدر و برادر کافر»، «برتریدادن اعتقادی و عملی محبت خدا و رسول»، «نشان ایمان کامل» و «مراد از تنگشدن زمین» مطالبی را نگاشته است.
در رابطه با تنگشدن زمین در آیه 25 سوره توبه در مبحث «مراد از تنگشدن زمین» میخوانیم: «امینالاسلام، طبرسی رحمهالله درباره مراد از (و ضاقت علیکم الارض بما رحبت) مینویسد که جایی از زمین را برای فرار کردن نیافتند. علامه طباطبایی رحمهالله این وجه را سدید نمیداند، به دلیل پایان آیه: ثم ولیتم مدبرین؛ پس سخن از رعب نظامی است، نه محدودیت مکان. آنها مکان داشتند و جهتی پیدا کردند که به آنسو گریختند، در نتیجه رهنمود آیه این است که آنان به شدت از دشمن ترسیدند و از این ترس در تنگنا بودند و نمیرهیدند و سرانجام، پشت کردند و از میدان نبرد گریختند.»
نگارنده در این کتاب به موضوعاتی مانند «خاستگاه و خطر تکیه بر غیرخدا»، «رحمت گستره الهی»، «سکینت یا ناآرامی نفس هنگام توفان هوس و خودخواهی»، «حکیمانهبودن احکام»، «علت حکم قتال با اهل کتاب»، «هدف نهایی ارسال رسول خاتم صلیاللهعلیهوآله با دین حق»، «انحراف فکری و تبهکاری احبار و رهبان»، «برخی مصادیق اکل مال به باطل»، «حکم کنز در عصر ظهور حضرت حجت عجلاللهتعالی فرجه»، «تعذیب مالاندوزان»، «کیفیت داغزدن در قیامت»، «معیت خاص خدا با مجاهدان متقی» و «عدم هدایت تکوینی کافران» پرداخته است.
علاقه مندان جهت تهیه کتاب با مرکز نشر اسراء به شماره تلفن 7-37765356 - 025 تماس حاصل فرمایند.
لازم به ذکر است، جلد سی و سوم کتاب تفسیر «تسنیم» تألیف حضرت آیتالله جوادی آملی در 668 صفحه با شمارگان 3000 نسخه و قیمت 21000 تومان به تازگی از سوی انتشارات اسراء منتشر شده است./992/پ202/ق