نود و پنجمین شماره فصلنامه رسانه در پیشخوان مطبوعات
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نود و پنجمین فصلنامه علمی ـ ترویجی وسایل ارتباط جمعی رسانه ویژه تابستان 1393 به صاحب امتیازی معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزات قرهنگ و ارشاد اسلامی از سوی دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها منتشر شد.
عناوین مقالات این شماره فصلنامه رسانه عبارتاند از: «معرفی و ارزیابی مدل اقناعی احتمال موشکافی»، «آسیبشناسی اطلاعرسانی خدمات دولت در رسانهها از منظر خبرنگاران و مسئولان روابط عمومی»، «دیپلماسی رسانهای؛ چالشها و تعاملات رسانهها و دستگاههای دیپلماتیک»، «خشونت در مطبوعات»، «نقش رسانهها در نهادینهسازی اقتصاد مقاومتی»، «رسانه موسیقی و جوانان ایرانی؛ با تمرکز بر موسیقی در تلویزیونهای ماهوارهای فارسیزبان»، «مدلهای ارتباطی و ارتقای آگاهی از حقوق شهروندی»، «گزارش نشست تخصصی جایگاه نظام صنفی در رسانههای ایران».
معرفی و ارزیابی مدل اقناعی احتمال موشکافی
علیرضا دهقان و آرین طاهری
چکیده: مدل احتمال موشکافی بیش از سه دهه به عنوان یکی از نظریههای مهم مطالعات اقناع در حوزه روانشناسی اجتماعی، ارتباطات و به دنبال آنها در حوزه تبلیغات، مطرح شده و از جهات نظری و تجربی مورد نقد قرار گرفته است. نظر به این که مفاهیم و چارچوبها نظری و عملی این مدل، کمتر در منابع فارسی زبان مورد تدقیق و ارزیابی قرارگرفته است، هدف از این مقاله، معرفی ابعاد و جنبههای مدل احتمال موشکافی و تحلیل چگونگی مفهومسازیها پردامنه آن است.
این هدف، از طریق مرور، ارزیابی و نقد مفاهیم بنیادین این مدل و همچنین بازنگری در انتقادات مطرح شده از سوی سایر پژوهشگران صورت گرفته است. در این مقاله خواهیم دید که مفهومسازیهای پیچیده مدل احتمال موشکافی، چگونه آن را خاستگاه پارادایمی کمینگر و تجربی در پژوهش علوم اجتماعی جدا میکند و به رویکردی کیفی نگری در مطالعات اقناع نزدیک میکند.
آسیبشناسی اطلاعرسانی خدمات دولت در رسانهها از منظر خبرنگاران و مسؤولان روابط عمومی
مهدخت بروجردی علوی و صفورا بیگنه
چکیده: در زمانهای که به عصر انفجار اطلاعات مشهور است، دولتها با استفاده از ظرفیت رسانه و پیش گرفتن روشهای اطلاعرسانی میتوانند ارتباط خود را با مردم بهبود بخشیده و با ترسیم خطمشی مناسب ارتباطی ضمن ایجاد ارتباط دوسویه با مخاطبان، مشارکت مردم د ر عرصههای مختلف را افزایش داده و همراهی بیش از بیش آنان رقم بزنند.
این مقاله برگرفته از پژوهشی که با هدف شناسایی آسیبهای اطلاعرسانی خدمات دولت از منظر مسؤولان روابط عمومی و خبرنگاران با روش Q انجام شده است.
جامع آماری این پژوهش را مدیران کل روابط عمومیهای سازمانها و وزارتخانههای دولتی و خبرنگاران حوزه دولت خبرگزاریها تشکیل میدهند. 30 نفر از مسؤولان روابط عمومی دولت در سطح مدیر کل وزارتخانهها و نهادهای زیر مجموعه دولت به شکل تمام شمار و 30 نفر از خبرنگاران فعال حوزه دولت به شکل هدفمند انتخاب شدهاند به پرسشنامه مشترکی پاسخ گفتهاند.
بر اساس نظرات مشترک خبرنگاران و مسؤولان روابط عمومی، دولت در اطلاعرسانی خدمات خود با مشکلاتی مواجه است که عدم توانمندی کافی کارگزاران روابط عمومی، عدم وجود خبرنگاران تخصصی در حوزههای مختلف، پذیرش کم دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی در رشتهها مرتبط، پایین بودن سواد رسانهای برخی مسؤولان از مهمترین آسیبهای گریبانگیر اطلاعرسانی دولت از دیدگاه مسؤولان روابط عمومی و خبرنگاران است.
دیپلماسی رسانهای؛ چالشها و تعاملات رسانهها و دستگاههای دیپلماتیک
رها خرازیآذر
چکیده: مقاله حاضر برگرفته از پژوهشی با هدف بررسی نتایج حاصل از مطالعات چالشها و تعاملات دیپلماسی و رسانهها و تأثیرات متقابل با آنها است؛ و به دنبال گشودن دریچهای به آن بخش گفتمان دیپلماسی رسانهای است که تا به امروز مورد مطالعه قرار گرفته و به برخی جوانب گسترده دیپلماسی رسانهای امکان شناخته شدن داده است.
مقاله پیش رو با بیان اهم تأثیرات محیط هوشمند نوین و رسانهای بر دیپلماسی و سیاست خارجی، به مباحثی چون تأثیرات متقابل رسانهها و دستگاههای دیپلماسی و سیاست خارجی، چالشهای حضور رسانهها در عرصهها دیپلماتیک، سیاست خارجی و روابط بینالملل، اخراج رسانهها از مذاکرات دیپلماتیک و بالعکس، امکان بهرهگیری از رسانهها به منظور پیشبرد مذاکرات دیپلماتیک پرداخته است.
خشونت در مطبوعات
گیتا علیآبادی
چکیده: وجود رویدادهای برخورد در صفحات روزنامه، باعث هیجان و حتی برانگیختن حس همدلی با خشم در خوانندگان میشود. ارائه گزارشهای از جنگ، زلزله، قتل و حتی افشای اسناد محرمانه دولتی نه تنها منجر به جذب مخاطب میشود بلکه افزایش طرفداران یک نشریه یا روزنامه را نیز میتواند در برداشته باشد. برای خشونت نمیتوان پایانی تصور کرد چرا که در شکلهای مختلف نمود پیدا میکند. از گذشته تا به امروز انسان با خشونت زندگی کرده و شاید به دلیل این استمرار و گاه تغییر نحوه آن است که در تحقیقات و بررسیها کمتر مورد توجه قرار میگیرد. بررسیهای بیشتر به تأثیرات رسانههای نوین در بروز خشونت میپردازند و بیشتر در قالب مطبوعات موردی است، اما این که خشونت چگونه به روزنامهها وارد شد و مطبوعات چگونه به آن میپردازند چندان دیده نمیشود. در این مقاله سعی میشود تا با نگاهی تاریخی، خشونت، سیر ورود خشونت به مطبوعات، نظریههایی در این باب و تغییر شکل خشونت طی چند دهه گذشته مورد بررسی قرار گیرد.
نقش رسانهها در نهادینهسازی اقتصاد مقاومتی
مجید ملکان و زهره جوادیه
چکیده: اقتصاد مقاومتی اصطلاحی است که اولین بار در سال 1389، از سوی مقام معظم رهبری، در دیدار جمعی از کارآفرینان کشور مطرح و پس از آن نیز در سخنرانیها متعددی مورد تأکید ایشان قرار گرفت.
اقتصاد مقاومتی در حقیقت اقتصادی را ترسیم میکند که توانایی مقابله با شوکهای وارد بر اقتصاد را دارد. چنین اقتصادی باید قابلیت انعطاف در شرایط مختلف و توانایی عبور از بحران را داشته باشد. برای دستیابی به چنین اقتصادی لازم است نگاه بلند مدت به سیاستهای اقتصادی وجود داشته و زیر ساختهای اقتصاد به گونهای طراحی شوند تا در آینده چارچوبهای کلی اقتصاد در برابر انواع ناملایمات تقویت شود. در این میان، رسانهها میتواند با اتخاذ سیاستها خاص خود از جمله آموزش سواد رسانهای و تقویت سرمایه اجتماعی در جامعه موجب تغییر سبک زندگی افراد شوند و بدین ترتیب کمک شایانی به بسترسازی و تحقیق اقتصاد مقاومتی در جامعه کنند. در این مقاله با ارائه یک مدل تحلیلی به نقش و تأثیر رسانه بر اقتصاد مقاومتی پرداخته شده است.
رسانه موسیقی و جوانان ایرانی؛ با تمرکز بر موسیقی در تلویزیونهای ماهوارهای فارسیزبان
عبدالله بیچرانلو
چکیده: این مقاله با اشاره به تعریفی از موسیقی، اهمیت جایگاه رسانه موسیقی در فضای نوین رسانهای که در آن رسانهها نوین به ویژه رسانهها تحت وب جایگاه ویژهای یافتهاند و شبکههای تلویزیونی ماهوارهای، به ویژه تلویزیونهای فارسی زبان گسترش زیاد بافتهاند؛ تبیین میکند. برخی از مهمترین بازیگرانی که در این عرصه در کشورمان تأثیرگذار و فعالیت آن به ویژه دهه اخیر بر تولیدات موسیقایی و فضای موسیقی و نیز چگونگی توجه مخاطبان جوان به موسیقی مؤثر بوده است، معرفی و نقش آر هریک از آنها و جایگاه آنها از دهه 1380 تا امروز تحلیل و ارزیابی شده است. از مهمترین نقشآفرینان در این عرصه، شبکههای تلویزیونی ماهوارهای فارسی زبان هستند که تمرکز عمده این مقاله برآنها است. از این رو برجستهترین برنامههای این شبکه که بر موسیقی متمرکزند در سالها اخیر مورد توجه بسیاری از مخاطبان قرار گرفتهاند، تحلیل و ارزیابی میشوند. در پایان برخی راهکارها و پیشنهادهایی برای سیاستگذارن و مدیران فرهنگی ارائه شدهاند.
مدلهای ارتباطی و ارتقای آگاهی از حقوق شهروندی
ابراهیم سپهوند، علی گرانمایهپور و مسلم ملکی حسنوند
چکیده: تحولات تاریخی رسانهها بیانگر وابستگی شدید اعتلای تفکر و آگاهی انسان به ابزارهای ارتباطی است. چنان که گسترش آگاهی، معرفت و تفکر به توانمندیهای متعددی در انسان منجر شده است که امروزه شاهد آن هستیم. انسان در کسب و گسترش آگاهی و انتقال آن از راه پیام مدیون رسانهها است. در جامعه امروز رسانهها با تولید و توزیع مطلوب اطلاعات نقش زیادی در بالا بردن آگاهیهای گوناگون و ضروری به عهده میگیرند و جامعه را در نیل و به تعالی و ترقی همه جانبه یاری میکنند.
دراین مقاله با استناد دادههای پژوهشی با به دست آوردن میزان آگاهی از حقوق شهروندی و میزان استفاده از رسانههای جمعی در میان مردم شهر خرمآباد و سپس با بررسی تحلیلی مدلهای ارتباطی و به کارگیری این مدلها در برنامههای رادیویی و تلویزیونی از نظر کارشناسان تلاش شده به بهبود وضعیت آگاهی از حقوقی شهروندی پرداخته شود.
روش مطالعه پیامشی بوده که نمونهای 382 نفر از بین مردم شهر خرمآباد و نمونه 214 نفری از بین کارشناسان مورد آزمون قرار گرفتهاند. بر اساس نتایج آگاهی از حقوق شهروندی در میان مردم شهر خرمآباد یکسان نبوده؛ در میان ابعاد مختلف حقوق شهروند بیشترین میزان مربوط به بعد مدنی بود و بین میزان استفاده از رسانهها ارتباط جمعی و آگاهی از حقوق شهروندی رابطه معنادار وجود دارد و همچنین از میان مدلهای ارتباطی، مدل مخاطب فعال و برجستهسازی بیشترین رابطه را با بهبود وضعیت آگاهی از حقوق شهروندی در رادیو و تلویزیون دارند.
گزارش نشست تخصصی جایگاه نظام صنفی در رسانههای ایران
(بدون نویسنده )
چکیده: با مطرح شدن پیشنویس قانون نظام رسانهای کشور، پرداختن به موضوع جایگاه نظام صنفی در رسانهها ایران ضرورتی فزاینده یافته است.
اهمیت این امر زمان بیشتر ملموس میشود که به این نکته مهم توجه داشته باشیم که برای برنامهریزی و تصمیمگیریها کلان نظام رسانهای نیازمند همافزایی و همدلی تمام ارکان درگیر در موضوع هستیم و از این رو شکلگیری یک نظام صنفی کارآمد و توانا حائز اهمیت است.
در این راستا نشست تخصصی حوزه رسانه یا با عنوان کارگاه صنفی در رسانههای ایران دوشنبه دوم تیرماه 93 به همت دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها با اساتید، فعالان رسانهای روزنامهنگاران و علاقمندان به رسانه رد محل این دفتر برگزار شد.
دکتر نمکدوست تهرانی، دکتر جهانشاهی، ژاله فرامرزیان، کاووس صادقلو، مهدی فضائلی، محمدعلی وکیلی، دکتر سلطانیفر و دکتر انتظامی، معاون امور مطبوعاتی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این نشست حضور داشتند.
در این نوشتار اهم سخنان و ایدههای مطرح شده به تفکیک سخنان ارائه میشود.
گفتنی است، نود و پنجمین شماره فصلنامه وسایل ارتباط جمعی رسانه با شمارگان 2000 در 200 صفحه از سوی دفتر مطالعات و برنامهریزی رسانهها منتشر شده است./998/ن601/ی