نگاهی به کتاب «خدای سلفیه»
به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از شهر کتاب، کتاب «خدای سلفیه» به قلم علی الله بداشتی از سوی انتشارات کتاب طه راهی بازار نشر شده است.
با توجه به نقش زیربنایی توحید، در اندیشه و عمل آدمی، نه تنها غیرمسلمانان بلکه بسیاری از مسلمانان؛ نیز حق توحید را به جا نیاورده و دچار لغزشهای فکری و عملی گشتند. گروهی دریافتهای عقلی را اصل قرار داده و گروه دیگر به ظواهر نقل متمسک شدهاند.
تلاش نویسنده در این کتاب بر این بوده است تا از میان اندیشهها، دیدگاه سلفیه را که تأکید ویژهای بر توحید و درستی برداشتهای خود، از آن دارد؛ مورد نقد و بررسی قرار دهد. علی الله بداشتی دکترای تخصصی خود را در رشته فلسفه و کلام؛ از دانشگاه تهران؛ با رساله «نقد آراء سلفیه در توحید و نبوت» در سال 1382 به پایان رساند. او در این کتاب به آرای سلفیه درباره توحید پرداخته سپس از دیدگاه قرآن، سنت و برهان عقلانی آنها را نقد میکند.
علی الله بداشتی تلاش دارد به تبیین تصور سلفیه از ذات الهی، منظور سلفیه از توحید، تصور سلفیه از اسماء و صفات الهی، و در نهایت تأثیر اینگونه نگرش به توحید در منش اخلاقی و روش عملی و اجتماعی ایشان بپردازد و بهصورت مستدل و با استفاده از محکمات قرآن و روایات معتبر روش آنها را نقد نموده و تعارضات آنها را آشکار سازد. در بخشی از کتاب آمده است: «ابن تیمیه تدبر و تعقل را میپذیرد، اما به لوازم آن ملتزم نیست، چنانکه علوم عقلی اعم از منطق، فلسفه و کلام را، که ابتنای عقل دارند، رد میکند و مشتغلان به آنها را اهل حشو و باطل میداند.»
مؤلف بعد از بررسی آرای سلفیه؛ درباره توحید و تبیین تناقضات به این نتیجه رسیده است که سلفیه چون معرفت عقلی مسائل ماورای طبیعی بهخصوص خدا و اسماء و صفاتش را متعذّر، بلکه ناممکن میدانند، به معرفت نقلی و آن هم به ظاهرگرایی در قرآن و سنت و تبعیت از آرای سلف روی آوردهاند و خود را از تأمل و تفکر در آیات الهی معاف داشته و به تقلید فکری از سلف بسنده کردهاند. حال آنکه خدای سبحان بارها در قرآن به تعقل و تدبّر در آیاتش امر کرده است. از همین رو اندیشههای سلفیه در باب توحید را بررسی و نقد میکند و مبانی هستیشناختی و معرفتشناختی سلفیه را مورد ارزیابی قرار میدهد و در نهایت به بررسی تأثیر این نوع نگرش به توحید در منش اخلاقی و روش عملی و اجتماعی آنان میپردازد.
ویژگی ممتاز کتاب این است که در عین استحکام با قلمی ساده و روان و در سیری منطقی به بیان مطالب و نقد این دیدگاهها پرداخته است. نویسنده پس از ورود به بحث اصلی، مدخلی در شناخت سلفیه گشوده تا کسانی را که با این نحله فکری کمتر آشنا هستند با مفهوم سلفی بودن و تاریخچه پیدایش و رهبران فکری آنان آشنا کند. در فصل اول کتاب آمده است: «روزی مردی در درس محمد بن عبدالوهاب حاضر نشد. شیخ امر کرد او را آوردند. گفت چرا در درس حاضر نشدی؟ مرد خواست عذری بیاورد. شیخ گفت: برای قبول توبهات یا باید ریشت را بتراشی و یا صد دینار طلا جریمه بدهی. مرد راضی شد صد دینار طلا را بپردازد تا از تراشیدن ریش که شرعاً و عرفاً قبیح بود؛ معاف شود. اکنون باید پرسید که چگونه محمد بن عبدالوهاب به خود اجازه داد به کاری خلاف شرع و عرف امر نماید؟»
مقدمه کتاب به قلم حجت الاسلام و المسلمین احمد عابدی به بحث از تناقضات آشکار درباره ظواهر قرآن از دیدگاه سلفیه میپردازد. اللهبداشتی پیش از این کتابی با عنوان «شناخت سلفیه: معناشناسی، تاریخچه پیدایش و تحولات آن» نوشته و در آن معنای سلفیه و تعریف سلفیه را از دیدگاه موافقان و مخالفان مورد بررسی و نقد قرار داده است اما در کتاب خدای سلفیّه به صورت جزئیتر و تخصصیتر، آرای سلفیه بررسی میشود.
این کتاب به جهت نگارش روان و شیوه منطقی و بررسی علمی میتواند در رشتههای کلامی حوزه و دانشگاه بهعنوان منبع استفاده میشود.
کتاب «خدای سلفیه» در384 صفحه به قیمت 14000 تومان از سوی انتشارات کتاب طه منتشر شده است.
گفتنی است برای خرید این کتاب اینجا را کلیک کنید./998/د102/ق